Cống xả nước thải của Vedan ra sông Thị Vải (ảnh internet)

Gần đây, dư luận sục sôi về các “scandal” liên tiếp “Nhà máy Vedan “giết” sông Thị Vải”, “Gian lận nghiêm trọng trong kinh doanh xăng dầu”, “Sữa nhiễm độc “lọt lưới” vào Việt Nam”… Những vụ việc này đã gây “sốc” cho dư luận bởi những tác hại của nó, nhưng ở một khía cạnh khác, nó còn gây “sốc” lớn hơn, đó là trách nhiệm của các cán bộ, cơ quan chức năng Nhà nước tạo “kẽ hở” gây ra những sai phạm này.

Lý giải về nguyên nhân dẫn đến những sai phạm chậm bị phát hiện, lãnh đạo của một số cơ quan phát biểu trên báo chí thường đổ lỗi cho “Lực lượng chuyên trách mỏng, vừa thiếu lại vừa yếu”; “Thẩm quyền hạn chế, chế tài không đủ mạnh”; “Chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành”; “Phương tiện, thiết bị làm việc thiếu và lạc hậu”… Tuy nhiên, xét dưới góc độ quản lý, nếu những bất cập nói trên xảy ra, tại sao các cơ quan có trách nhiệm này không báo cáo sớm. Dư luận có quyền đặt câu hỏi: Tại sao các cơ quan quản lý thị trường, thanh tra chuyên ngành, thanh tra địa phương… hằng năm vẫn tiêu khá nhiều tiền của ngân sách Nhà nước lại không phát hiện ra những sai phạm của các cửa hàng bán xăng dầu luôn án ngữ ở những mặt tiền của con đường lớn? Tại sao việc cấp phép nhập khẩu sữa vào Việt Nam lại dễ dàng đến mức mà Cục Vệ sinh An toàn thực phẩm còn không nhớ là đã cấp hay chưa? Tại sao việc xả nước thải chưa qua xử lý của Vedan diễn ra từ nhiều năm mà đến bây giờ mới chính thức được phát hiện? Tại sao các vụ việc nói trên, cho đến bây giờ đã sáng tỏ mà chưa thấy cán bộ của một cơ quan chức năng nào đó bị xử lý kỷ luật?...

Đã có ý kiến cho rằng, để xảy ra những vụ sai phạm nói trên, không nên đổ lỗi cho sự bất lực của các cơ quan công quyền mà thẳng thắn nhận sự vô trách nhiệm của một số cán bộ, công chức Nhà nước. Để khắc phục hậu quả và phòng tránh được những sai phạm khác tương tự, nên chăng, cần phải cho các cán bộ công chức uống một loại “vắc-xin” phòng bệnh vô cảm và coi thường pháp luật.

Được biết, trong kỳ họp sắp tới, Quốc hội sẽ xem xét và thông qua Luật Cán bộ, công chức. Hy vọng đây sẽ là hành lang pháp lý quan trọng để quản lý cán bộ công chức và cũng là liều thuốc phòng bệnh hữu hiệu cho mọi cán bộ công chức Việt Nam.

PHÚ THỌ