"Uống nước nhớ nguồn" ở Bắc Ninh

Bà Nguyễn Thị Hiệu, Tổ dân phố Giữa, phường Mão Điền (tỉnh Bắc Ninh), năm nay đã 62 tuổi; cha bà là chiến sĩ Nguyễn Thành Ngoan hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ năm 1971 tại chiến trường phía Nam, khi bà lên 7 tuổi. Hơn 50 năm qua, không ngại khó khăn, gian khổ, gia đình bà đã tìm đủ mọi cách nhưng vẫn chưa thể tìm thấy hài cốt của cha. Mọi tia hy vọng gần như đã tắt. Tạm gạt những giọt nước mắt, bà Hiệu chia sẻ: "Nay được tin Nhà nước mở "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", tôi vô cùng phấn khởi, mong sao cha tôi mau chóng trở về với gia đình".

Ban CHQS phường Trí Quả (tỉnh Bắc Ninh) triển khai công tác quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Trải qua các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, phường Mão Điền (tỉnh Bắc Ninh) có hàng nghìn anh hùng liệt sĩ đã anh dũng chiến đấu và hy sinh vì độc lập tự do, thống nhất đất nước. Đến nay, hài cốt nhiều liệt sĩ vẫn còn nằm lại các chiến trường hoặc nghĩa trang mà chưa được quy tập, xác định danh tính. Tại Nghĩa trang Liệt sĩ phường Mão Điền có 168 phần mộ, thì 12 phần mộ vẫn chưa xác định được danh tính. Phát huy truyền thống "đền ơn đáp nghĩa", tri ân sâu sắc những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, các lực lượng thuộc Ban chỉ đạo về tìm kiếm quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã khẩn trương tìm kiếm, lấy mẫu xét nghiệm. Mỗi thông tin được bổ sung, mỗi mẫu giám định ADN được thu nhận đều mang theo niềm hy vọng giúp những người con ưu tú của quê hương được gọi đúng tên sau nhiều năm nằm lại nơi đây.

Từ sáng sớm, khi bình minh còn chưa ló rạng, các lực lượng thuộc phường Trí Quả đã có mặt đông đủ, khẩn trương triển khai nhiệm vụ theo kế hoạch đã được xây dựng trước đó. Vừa làm công tác chuẩn bị, vừa trao đổi với chúng tôi, Trung tá Nguyễn Anh Tuấn, Chính trị viên phó Ban CHQS phường cho biết: Phường Trí Quả hiện có 3 nghĩa trang liệt sĩ với 433 phần mộ, trong đó 22 phần mộ chưa xác định được danh tính liệt sĩ cần lấy mẫu giám định ADN. Hôm nay, dù thời tiết không thuận lợi; song, với quyết tâm và tinh thần trách nhiệm của thế hệ trẻ nhằm tri ân các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, các lực lượng chức năng phường đang tranh thủ từng phút từng giờ thực hiện nhiệm vụ.

Theo thông tin từ Bộ CHQS tỉnh Bắc Ninh, toàn bộ quá trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ như: Chuẩn bị hồ sơ, xác định vị trí mộ, khai quật, lấy mẫu, niêm phong, lập mã định danh, cập nhật dữ liệu số hóa, bảo quản, vận chuyển đến bàn giao mẫu được thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm chặt chẽ, chính xác và thống nhất. Sau khi hoàn thành, các phần mộ được hoàn trả nguyên trạng, giữ gìn sự tôn nghiêm tại nghĩa trang.

Đại tá Nguyễn Mạnh Hà, Chủ nhiệm Chính trị Bộ CHQS tỉnh Bắc Ninh cho biết: Toàn tỉnh hiện có 311 nghĩa trang liệt sĩ với hơn 35.800 phần mộ. Trong đó, còn 2.758 phần mộ chưa xác định được thông tin. Theo kế hoạch, trong tháng 11- 2026, Bắc Ninh sẽ hoàn thành việc lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin đối với toàn bộ số phần mộ chưa rõ thông tin.

Lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ.

Thực tế cho thấy, một số nghĩa trang liệt sĩ được nâng cấp nhiều lần, có kết cấu mộ rất phức tạp. Mặt khác, hài cốt liệt sĩ được an táng đã lâu năm nên việc lựa chọn mẫu đủ tiêu chuẩn để giám định ADN gặp rất nhiều khó khăn. Việc lưu trữ thông tin hồ sơ liệt sĩ, hồ sơ quy tập, sơ đồ mộ chưa đầy đủ... Do vậy, để thực hiện hiệu quả Chiến dịch 500 ngày đêm, là cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo  tỉnh, Bộ CHQS tỉnh đã chủ động tham mưu triển khai đồng bộ các nhiệm vụ; xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng cơ quan, đơn vị, địa phương.

Đồng thời, phối hợp với các ngành, địa phương rà soát sơ đồ nghĩa trang; chuẩn bị lực lượng, phương tiện, tập huấn quy trình lấy mẫu hài cốt chưa xác định được thông tin... bảo đảm chặt chẽ, khoa học, đúng quy định. Cùng với đó, Ban Chỉ đạo tỉnh đã triển khai làm trước lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin trong nghĩa trang liệt sĩ phường Tiền Phong, sau đó rút kinh nghiệm để triển khai trong toàn tỉnh. Trên cơ sở đó tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền sâu rộng, đa dạng hình thức và thường xuyên. Cần đưa nội dung chiến dịch đến với cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thân nhân, gia đình liệt sĩ và người dân địa phương có thân nhân liệt sĩ. Bên cạnh đó, cần đặc biệt quan tâm công tác bảo đảm hậu cần cho các lực lượng tham gia và phối hợp hiệp đồng chặt chẽ giữa các ngành, các cấp để tránh ùn tắc, bảo đảm tiến độ thông suốt.

Mục tiêu lớn nhất của Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ là hoàn thành những con số; đối với nhiều gia đình liệt sĩ, việc xác định được danh tính người thân không chỉ là mong mỏi suốt nhiều thập kỷ mà còn là sự an ủi lớn lao, để những người đã ngã xuống được trở về trong vòng tay quê hương, gia đình.