Trong quá trình thực hiện, các lực lượng tuyệt đối chấp hành nghiêm quy trình chuyên môn, bảo đảm chính xác, khoa học, không để xảy ra sai sót, nhầm lẫn; đồng thời, tăng cường phối hợp giữa các ngành, địa phương để hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu theo đúng tiến độ kế hoạch của Ban Chỉ đạo Quốc gia và Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã đề ra.

Trước khi tiến hành khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, các đại biểu Quân khu 4, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và địa phương tổ chức dâng hoa, dâng hương tại đài tưởng niệm, các phần mộ liệt sĩ.

Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã triển khai những bước đi đầu tiên của chiến dịch bằng việc tổ chức lấy mẫu sinh phẩm đối với 37 phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang Liệt sĩ Can Lộc (xã Can Lộc), tạo tiền đề để triển khai trên phạm vi toàn tỉnh. Trong quá trình thực hiện, mỗi mẫu phẩm đều được thu thập theo quy trình nghiêm ngặt, bảo đảm tính chính xác và khả năng giám định ADN. Đây là khâu có ý nghĩa quyết định trong hành trình tìm lại tên tuổi cho các liệt sĩ chưa xác định được thông tin.

 Quá trình thực hiện được tiến hành đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm giảm thiểu tác động lớn đến hiện trạng các phần mộ.

Bác sĩ Đặng Hải, Trung tâm Pháp y và Giám định y khoa Hà Tĩnh chia sẻ: “Công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN là một quy trình đặc thù, đòi hỏi sự cẩn trọng và chính xác ở từng khâu. Chúng tôi phải đánh giá hiện trạng hài cốt, lựa chọn những mẫu xương hoặc răng còn khả năng lưu giữ vật liệu di truyền tốt nhất để lấy mẫu. Trong quá trình thực hiện, mọi thao tác đều tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chuyên môn từ thu thập, ghi nhận thông tin, niêm phong đến bảo quản mẫu nhằm hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm chéo hoặc nhầm lẫn. Chất lượng mẫu phẩm có ý nghĩa rất quan trọng, quyết định khả năng tách chiết ADN và phục vụ hiệu quả công tác xác định danh tính liệt sĩ”.

Không chỉ đòi hỏi chuyên môn cao, công tác lấy mẫu còn được thực hiện trong điều kiện nhiều hài cốt đã trải qua thời gian dài dưới lòng đất, khiến việc thu thập mẫu phục vụ giám định gặp không ít khó khăn. Trước tình hình đó, các lực lượng tham gia đã nỗ lực thực hiện với quyết tâm cao nhất, không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào có thể giúp tìm lại danh tính các liệt sĩ.

Mọi thao tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chuyên môn. 

Thượng tá Lê Phúc Lam, Trưởng ban Chính sách, Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Can Lộc có 37 phần mộ chưa có thông tin cần tiến hành lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN. Sau thời gian triển khai, lực lượng thực hiện đã lấy được mẫu ở 21 phần mộ; 16 phần mộ còn lại không thể lấy mẫu do hài cốt đã phân hủy. Trong quá trình thực hiện, các lực lượng tham gia luôn tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chuyên môn theo nguyên tắc, bảo đảm tuyệt đối chính xác trong lấy mẫu, góp phần nâng cao độ chính xác trong công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Tại các phần mộ chưa xác định được thông tin, cán bộ thuộc Tổ lấy mẫu, số hóa thông tin tiến hành cập nhật dữ liệu ngay tại hiện trường.

Từ kết quả bước đầu tại Nghĩa trang Liệt sĩ Can Lộc, các địa phương trên địa bàn tỉnh đang tích cực rà soát hồ sơ, kiểm đếm thực địa và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để sẵn sàng triển khai nhiệm vụ theo kế hoạch chung. Theo thống kê, xã Tứ Mỹ là một trong những địa phương có nhiều phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Thực hiện kế hoạch của Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, địa phương đã thành lập các tổ công tác, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, tiến hành rà soát hồ sơ, đối chiếu thông tin từng phần mộ và chuẩn bị các điều kiện phục vụ công tác lấy mẫu sinh phẩm. Với cán bộ, chiến sĩ và những người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, đây không chỉ là công việc được giao mà còn là trách nhiệm đối với lịch sử, là mệnh lệnh từ trái tim nhằm nỗ lực tìm lại tên tuổi cho các liệt sĩ.

Ông Hồ Phạm Tuân, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Tứ Mỹ cho biết: “Trong số 1.195 phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm có 469 phần mộ chưa có tên. Chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn để hoàn thiện hồ sơ, chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho công tác lấy mẫu, giám định ADN. Địa phương xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, góp phần thực hiện tốt công tác đền ơn đáp nghĩa và đáp ứng mong mỏi của thân nhân các liệt sĩ sau nhiều năm chờ đợi”.

Cũng như xã Tứ Mỹ, hiện nay, các địa phương trên toàn tỉnh đang tập trung tập huấn, rà soát hồ sơ và chuẩn bị cho việc lấy mẫu sinh phẩm, bảo đảm tuân thủ quy trình trước khi bước vào giai đoạn thực hiện đồng loạt.

Sau khi được đưa lên khỏi phần mộ, hài cốt liệt sĩ được phủ quân kỳ, đặt trong tủ kính chuyên dụng và bảo quản một cách thận trọng, trang nghiêm. 

Những kết quả bước đầu cùng sự vào cuộc tích cực của các cấp, ngành, địa phương đang tạo nền tảng quan trọng để Hà Tĩnh triển khai hiệu quả “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.