PGS, TS Hà Huy Phượng, Phó trưởng Khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền: Trang bị kiến thức pháp luật về báo chí cho những người làm báo
Thực tế cho thấy, một bộ phận người làm báo còn thiếu kiến thức pháp luật nói chung, pháp luật về báo chí nói riêng, do đó dễ mắc phải các sai phạm trong khi tác nghiệp. Muốn có kiến thức pháp luật về báo chí, không cách nào khác là phải học tập. Có nhiều cách để các nhà báo trang bị kiến thức pháp luật về báo chí như tự học qua đọc, hiểu những văn bản pháp luật và vận dụng vào thực tiễn hoặc được đào tạo qua các trường, lớp.
Hiện nay, các cơ sở đào tạo báo chí đã đưa vào chương trình giảng dạy môn học “Pháp luật đại cương”. Đây là môn học giáo dục kiến thức đại cương bắt buộc theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo với mục đích trang bị cho sinh viên kiến thức về pháp luật nói chung. Bên cạnh đó, các trường còn xây dựng môn học “Luật pháp và đạo đức báo chí” hoặc lồng ghép kiến thức pháp luật và đạo đức nghề nghiệp trong từng môn học về nghề báo. Nội dung của môn học này không chỉ là các điều luật mà còn là những vấn đề lý luận và thực tiễn sôi động của việc thực thi pháp luật báo chí.
Khi Luật Báo chí (sửa đổi) lần này được Quốc hội thông qua, các cơ sở đào tạo sẽ đưa ngay vào giảng dạy, tuyên truyền, phổ biến. Riêng với Học viện Báo chí và Tuyên truyền, các khoa đào tạo liên quan đến báo chí cũng đã được tham gia góp ý dự thảo luật. Trong những giờ giảng ở các bậc học như hệ bồi dưỡng, cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ, giảng viên của các môn học, chuyên đề liên quan cũng đã đưa những nội dung cốt lõi, các điểm mới của bản dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi) hoàn chỉnh trình Quốc hội.
Tôi cho rằng, nếu sinh viên, học viên được tuyên truyền, phổ biến, học tập và vận dụng Luật Báo chí vào thực hành nghề nghiệp ngay trong khi còn ngồi trên ghế nhà trường một cách nghiêm túc, thì ra trường, họ sẽ hành nghề đúng pháp luật. Bên cạnh đó, các cấp hội nhà báo và cơ quan báo chí cũng phải tăng cường bồi dưỡng, nâng cao kiến thức pháp luật báo chí cho đội ngũ những người làm báo để góp phần giảm thiểu các vi phạm pháp luật về báo chí. NGUYỄN HUY (ghi)
Bà Trần Thị Mai Dung, Trưởng phòng Quản lý báo chí-xuất bản, Sở Thông tin và Truyền thông TP Hà Nội: Nâng cao kỹ năng cung cấp thông tin báo chí cho người phát ngôn
Hiện nay, tại nhiều tỉnh, thành phố, 100% các cơ quan hành chính nhà nước đã cử người cung cấp thông tin cho báo chí. Danh tính, chức vụ và số điện thoại, địa chỉ thư điện tử của những người phát ngôn cũng được đăng tải trực tiếp trên cổng thông tin điện tử của địa phương để các cơ quan báo chí tiện liên hệ khai thác thông tin.
Tuy nhiên, thời gian qua vẫn tồn tại tình trạng người phát ngôn của một số cơ quan hành chính nhà nước ngại tiếp xúc với báo chí vì kỹ năng cung cấp thông tin của họ còn hạn chế. Mặc khác, có một số trường hợp báo chí đăng tải ý kiến người phát ngôn không chính xác khiến họ có tâm lý né tránh hoặc hạn chế việc cung cấp thông tin cho báo chí.
Để khắc phục tình trạng này, tôi đề nghị các tỉnh, thành phố cần tổ chức các lớp tập huấn bồi dưỡng các kỹ năng cung cấp thông tin báo chí cho người phát ngôn của các cơ quan hành chính nhà nước; hướng dẫn các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện theo đúng quy chế phát ngôn; nâng cao hiệu quả thực hiện các quy định về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí... Mặt khác, để các cơ quan quản lý nhà nước không còn “ngại” tiếp xúc với báo chí, người làm báo cần phải nâng cao trách nhiệm khi đăng, phát thông tin. Cơ quan báo chí, nhà báo phải thực hiện theo đúng quy định tại Điều 7, Quy chế Phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của Thủ tướng Chính phủ được ban hành theo Quyết định số 25/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ; phản ánh trung thực nội dung phát ngôn và thông tin do người phát ngôn, người được ủy quyền phát ngôn cung cấp, đồng thời phải ghi rõ họ tên người phát ngôn, người được ủy quyền phát ngôn, tên cơ quan hành chính nhà nước của họ. Trong những trường hợp đặc biệt như những quy định bảo mật, các vụ án đang điều tra hoặc chưa xét xử, các vụ việc trong quá trình thanh tra, văn bản chính sách trong quá trình soạn thảo, những vấn đề không thuộc thẩm quyền… người phát ngôn được quyền từ chối cung cấp thông tin cho báo chí, thì cơ quan báo chí, nhà báo không được khai thác sâu, gây khó cho người phát ngôn.
HOÀI NGUYỄN (ghi)