TTTTN cùng với cán bộ, chiến sĩ các đoàn KTQP đã góp phần xóa đói giảm nghèo, nâng cao trình độ văn hóa cho người dân vùng biên giới. Họ đã gieo từng mầm xanh, hạt giống, “gieo” từng con chữ, vun đắp niềm tin vào sự phát triển toàn diện trên các bản làng xa xôi.
"Ba cùng" với dân bản
Vượt qua những triền dốc hun hút, quanh co của núi rừng huyện Mường Lát, Thanh Hóa, chúng tôi đến dự buổi lễ tổng kết đợt 3 và tiếp nhận đợt 4 của các đội viên TTTTN tại Đoàn KTQP 5, Quân khu 4. Cán bộ, chiến sĩ và các đội viên TTTTN đã giới thiệu cho chúng tôi nhiều mô hình kinh tế trong khung cảnh “xanh, sạch, đẹp”. Ấn tượng hơn cả là không khí làm việc khẩn trương, khí thế của tuổi trẻ. Những người trẻ trong màu áo xanh tình nguyện “miệng nói, tay làm”, đã cho chúng tôi một cảm giác gần gũi, thân thiết giữa nơi núi rừng hoang vu. Mường Lát là một huyện vùng cao biên giới, đa số người dân là dân tộc thiểu số, còn nhiều hủ tục, tỷ lệ mù chữ cao. Trước tình hình đó, lãnh đạo, chỉ huy cùng Ban Quản lý dự án tại Đoàn KTQP 5 tổ chức lực lượng TTTTN thành các tổ như: Kinh tế, giáo dục, y tế, văn hóa-xã hội. Mỗi tổ gồm 5-10 người, hỗ trợ, giúp đỡ nhau trong thực hiện các nhiệm vụ.
Theo đánh giá của Bộ tư lệnh Quân khu 4, năm 2015, 117 TTTTN ở các đoàn KTQP đã tham gia góp phần giảm nghèo bền vững cho đồng bào, nhân dân vùng dự án tại các khu KTQP. Các đội viên TTTTN đã phối hợp với đoàn KTQP chuyển giao tiến bộ khoa học, kỹ thuật, công nghệ thông qua các mô hình kinh tế, trồng và chăm sóc bảo vệ rừng, vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh, hướng dẫn ươm và cấp cây, con giống cho đồng bào, xóa nhà ở tạm bợ, làm đường giao thông nông thôn, trường học, nhà văn hóa cộng đồng… Qua hoạt động giúp dân đã tạo được sự ổn định về nơi ăn ở, sản xuất mang tính định canh định cư, xóa bỏ tập quán du canh du cư. Lực lượng TTTTN đã thực hiện 36 mô hình, tham gia 6.611 ngày công. Đội ngũ TTTTN đã tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện nếp sống văn hóa mới, bài trừ hủ tục, mê tín dị đoan, các hoạt động truyền đạo trái phép, xóa mũ chữ, xóa tái mù...
Vườn cây dược liệu atiso được TTTTN tại Đoàn KTQP 4 chăm sóc cẩn thận.
Ông Lầu Minh Pó, Phó bí thư Huyện ủy Mường Lát nói: “Đội TTTTN đã tìm đến các bản, làng trực tiếp hướng dẫn cho bà con chuyển giao, ứng dụng kỹ thuật sản xuất. Đội TTTTN đã lập các mô hình trình diễn kỹ thuật sản xuất cây trồng, vật nuôi với diện tích 20.000m2; mô hình vườn, ao, chuồng tại bản Na Hào và bản Piềng Tặt, xã Mường Chanh là điểm sáng về giảm nghèo nhanh, được đồng bào áp dụng rộng rãi. Đội TTTTN đã giúp xóa mù chữ cho hơn 300 người…”. Tâm sự với chúng tôi, đội viên Đỗ Công Thành, Đội trưởng Đội TTTTN tại Đoàn KTQP 5, cho biết: “Với những kiến thức đã được học, tôi cùng các đội viên mở lớp dạy học ngay tại bản; đến từng hộ gia đình động viên, thuyết phục bà con đi học. Ngoài công tác giảng dạy, chúng tôi còn giúp bà con những công việc thường ngày như đi làm cỏ, gặt lúa, hái măng…”.
Nhiệt huyết của tuổi trẻ
Trong số các đội viên TTTTN, có nhiều người đã tình nguyện công tác được nhiều khóa, có bạn vừa rời ghế giảng đường đại học. Họ đều có chung nguyện vọng được sẻ chia những gian nan của đồng bào vùng biên giới, đem kiến thức để giúp đỡ mọi người, cống hiến những năm tháng thanh xuân đẹp nhất của tuổi trẻ cho vùng đất biên cương của Tổ quốc.
Đoàn KTQP 4 đóng quân trên địa bàn vùng biên của hai huyện Kỳ Sơn và huyện Quế Phong, tỉnh Nghệ An. Tại đây, 35 đội viên TTTTN đã thực hiện tốt nhiệm vụ, góp phần làm nên những đổi thay về nhiều mặt cho địa phương. Đi qua những đoạn đường lởm chởm đất đá, núi non trùng điệp, hẻo lánh, chúng tôi hình dung được phần nào khó khăn của các bạn trẻ phải đối mặt. Được chứng kiến các mô hình kinh tế do các đội viên TTTTN xây dựng, ai cũng ngỡ ngàng trước sự năng động và tâm huyết của họ. Các đội viên chăm sóc tỉ mỉ từng cây chè, atiso, dàn chanh leo hay những ao cá... Đại tá Võ Văn Hiểu, Trưởng đoàn KTQP 4 vừa chỉ tay về các mô hình kinh tế, vừa hồ hởi giới thiệu: “Tại Đoàn KTQP 4, Đội TTTTN đã xây dựng thành công nhiều mô hình kinh tế có giá trị kinh tế cao như cây dược liệu, chè Shan tuyết, đẳng sâm, atiso… Đặc biệt, mô hình cây dong riềng và chè Shan tuyết được bà con nhân dân áp dụng rộng rãi với 30.000m2 giúp bà con có thêm thu nhập, ổn định kinh tế”.
Đội viên TTTTN Nguyễn Đăng Tùng (huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An) đã làm nhiệm vụ tại Đoàn KTQP được 2 khóa, 4 năm gắn bó với dân bản, thân thuộc từng nếp nhà, con người nơi đây. Giây phút nói lời tạm biệt đơn vị, Tùng tâm sự: “Sau một thời gian công tác tại Đoàn KTQP 4, chúng tôi đã chững chạc, trưởng thành hơn. Nhớ lại những lúc trời mưa, giá rét, anh chị em vẫn đội mưa vượt gió lặn lội xuống bản giúp dân lợp từng mái nhà, chăm từng luống rau, san lấp ổ voi, ổ gà, nối dài những con đường liên thôn, liên bản… Khoảng thời gian sát cánh bên dân bản, bên bạn bè, cán bộ, chiến sĩ là thời gian đẹp và có ý nghĩa nhất của tuổi trẻ chúng tôi. Mỗi việc làm của chúng tôi tuy còn nhỏ bé nhưng vẫn tự hào vì đã góp phần xây dựng đơn vị, xây dựng quê hương giàu đẹp”.
Trong quá trình công tác, lực lượng TTTTN đã trở thành cầu nối giữa đoàn KTQP với địa phương và vùng dự án. Trò chuyện với chúng tôi, ông Mùa Chồng Chà, Trưởng bản Phù Khả 2 (xã Na Ngoi, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An) nói: “Nhờ các đội viên TTTTN về công tác tại Đoàn KTQP 4, đồng bào bây giờ đã biết chống rét cho trâu bò, không du canh du cư và nghe lời kẻ xấu; bị ốm đến trạm xá mua thuốc uống chứ không gọi thầy mo, thầy cúng nữa… Giờ đây, ai cũng coi các cháu như người của bản”.
Kết thúc đợt công tác tình nguyện, mỗi đội viên TTTTN lại trở về quê hương, nhưng với họ, khoảng thời gian được sống và làm việc nơi mảnh đất biên cương, vùng sâu, vùng xa của Tổ quốc là những ngày tháng tràn trề nhiệt huyết, đầy ắp kỷ niệm. Nơi ấy đã từng in những dấu chân của họ, ghi dấu những việc làm, những công trình dù nhỏ nhưng mang đầy ý nghĩa...
Bài và ảnh: HOÀNG HOA LÊ