Tràn lan trang tin, tin tức giả mạo

Các cơ quan chức năng của TP Đà Nẵng đang truy tìm đối tượng giả mạo trang facebook của VTV và tung tin “cầu Rồng bị gãy đôi”. Trước đó, Sở Thông tin và Truyền thông TP Đà Nẵng cho biết: Ngày 6-1-2018, facebook có tên “Tin tức hằng ngày-VTV Online” đăng tải trạng thái (status) cùng một số hình ảnh với nội dung “một cơn mưa lớn kèm theo gió giật mạnh đã quét qua TP Đà Nẵng khiến nhiều người bị chết và cầu Rồng bị gãy đôi…”. Thông tin trên làm không ít người dân Đà Nẵng hoang mang, lo sợ.

Còn nhớ vào tháng 7-2017, dư luận cũng một phen hoang mang trước thông tin “rơi máy bay tại sân bay Nội Bài”, kèm theo ảnh nhốn nháo tại sân bay. Cùng thời điểm này, tại TP Hà Nội đang mưa rất to nên thông tin được lan truyền khá nhanh và nhiều người tin là thật…

Không chỉ mạng xã hội, nhiều trang tin với các tên miền như: tincuchot24h.me, tintucgioitre123.net, tintucgaysoc99.com… cũng ăn theo những vấn đề, sự kiện để đăng tải tin tức gây sốc, như: “Gộp Tết tây và Tết ta”, “Kinh hoàng trai đẹp chặt xác người yêu vì đòi mua trà sữa”… làm nhiều người chia sẻ, gây hiểu lầm, tranh cãi không đáng có.

Mới đây, Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Cà Mau đã ra quyết định xử phạt hành chính 10 triệu đồng đối với Võ Thúy Hằng (24 tuổi) ở xã Tân Hưng Đông, huyện Cái Nước vì đăng tải thông tin không đúng sự thật trên facebook cá nhân, gây hoang mang dư luận. Cụ thể, ngày 19-12-2017, Võ Thúy Hằng sử dụng facebook cá nhân có tên Thiên Hằng Thiên Bảo đăng tải một video clip dài khoảng 4 phút về cảnh rang gạo trên chảo nóng. Sau khi rang, gạo chuyển sang màu đen, bốc khói. Khi đốt bằng bật lửa, gạo bốc cháy như cao su. Bên cạnh đó, chủ facebook còn viết status cho biết đây là gạo cao su mua từ một vựa gạo ở chợ Cái Nước, thị trấn Cái Nước, huyện Cái Nước. Đoạn video clip này sau đó được nhiều người like và chia sẻ, bình luận thể hiện sự hoang mang, lo lắng về chất lượng gạo trên thị trường hiện nay.

Trong báo cáo tổng kết an ninh mạng năm 2017 và dự báo xu hướng năm 2018 của tập đoàn BKAV chỉ rõ, 63% người dùng thường xuyên đọc tin tức giả mạo trên facebook. Tin tức giả mạo khiến người đọc hoang mang và tiềm ẩn nguy cơ gây bất ổn xã hội khi kẻ xấu cố tình đưa tin sai sự thật liên quan đến tình hình kinh tế, chính trị của đất nước.

Nâng cao ý thức khi sử dụng internet

Những thông tin bịa đặt, thiếu chính xác không chỉ gây tổn hại đến tổ chức, cá nhân mà còn ảnh hưởng đến an ninh trật tự, an toàn xã hội, thậm chí ảnh hưởng đến an ninh quốc gia. Nhiều quốc gia trên thế giới đã ban hành chế tài nghiêm khắc để xử lý tình trạng này. Ở nước ta, cùng với việc tiếp tục xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm quy định tại Nghị định số 72/2013/NĐ-CP của Chính phủ; Thông tư số 38/2016/TT-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cùng một số quy định khác về thông tin và sử dụng thông tin trên internet, cần nghiên cứu các cơ chế quản lý hiệu quả, có chế tài xử lý nghiêm khắc. Bên cạnh đó, một nội dung quan trọng là nâng cao ý thức của người dân khi sử dụng internet. Các chuyên gia BKAV phân tích, bản chất của việc tin tức giả mạo tràn lan cũng tương tự như sự lây lan của vi-rút máy tính, đó là tấn công vào sức “đề kháng” của người dùng. “Người dùng mạng xã hội cần xây dựng cho mình khả năng “đề kháng” trước các thông tin giả mạo, bằng cách biết đặt ra nghi vấn, tốt hơn nữa là chủ động kiểm chứng khi nhận được thông tin từ nguồn không tin tưởng. Nếu không trang bị được sức “đề kháng” tốt, gặp thông tin giả mạo người đọc dễ dàng tin tưởng, thậm chí còn chia sẻ mà không cần kiểm chứng sẽ gây ra những hậu quả khôn lường”-đại diện BKAV khuyến cáo.

Theo ông Đào Xuân Mừng (Công ty Cổ phần Phát triển phần mềm và hỗ trợ công nghệ Misoft), các trang tin và tin tức giả mạo, câu view thường có tiêu đề gây ấn tượng mạnh; tên miền của các trang tin này thường dài, hoặc nhái các tờ báo, trang tin có uy tín bằng cách thêm một vài chữ cái vào tên miền để người xem khó phát hiện. “Quan trọng nhất vẫn là ý thức của người sử dụng internet và mạng xã hội. Hãy đọc thật kỹ nội dung, suy nghĩ thấu đáo và có ý thức cảnh giác trước khi chia sẻ, tránh đổ thêm dầu vào lửa”, ông Mừng nhấn mạnh.

ĐỨC TUẤN