Nâng "chất" hoạt động hội, đồng hành với nông dân trong giai đoạn mới

Hoạt động hội thích ứng mô hình mới

Thực tế những tháng đầu vận hành mô hình mới cho thấy không ít khó khăn nảy sinh sau sáp nhập, địa bàn của nhiều xã, phường rộng hơn trong khi số lượng cán bộ hội giảm mạnh. Có nơi cán bộ mới được điều động, bố trí chưa có nhiều kinh nghiệm công tác hội. Việc phân định nhiệm vụ và cơ chế phối hợp giữa các đoàn thể với Mặt trận Tổ quốc cùng cấp còn một số vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện. Tuy nhiên, với sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; sự quan tâm của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cấp ủy, chính quyền các cấp cùng với sự chủ động, trách nhiệm của cán bộ hội và sự đồng thuận của hội viên, nông dân, hệ thống hội đã từng bước vượt qua giai đoạn chuyển tiếp, ổn định tổ chức và tiếp tục triển khai toàn diện các nhiệm vụ công tác hội và phong trào nông dân.

Có thể nói, dấu ấn đầu tiên và cũng là nhiệm vụ khó khăn nhất trong năm 2025 là hoàn thành một khối lượng công việc rất lớn về sắp xếp tổ chức bộ máy trong thời gian ngắn, trong khi hoạt động hội và phong trào nông dân vẫn phải được duy trì liên tục. Ngay từ đầu năm 2025, Ban Thường vụ Trung ương Hội đã khẩn trương tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW, xây dựng Đề án sắp xếp, đổi mới tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ, vị trí việc làm và biên chế cơ quan Trung ương Hội theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Cũng trong năm 2025, Trung ương Hội đã hai lần thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, số đầu mối và biên chế giảm mạnh, nhưng đã kịp thời ban hành hướng dẫn về sắp xếp tổ chức, bộ máy và hoạt động của hội nông dân ở những địa phương thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính. Phối hợp kiện toàn tổ chức và các chức danh lãnh đạo của 34 hội nông dân cấp tỉnh; hội nông dân các tỉnh, thành phố phối hợp kiện toàn tổ chức, chức danh lãnh đạo của 3.145 hội nông dân cấp xã, đồng thời quan tâm thành lập tổ chức hội ở các phường có đông hội viên, nông dân.

Đồng chí Lương Quốc Đoàn (ngoài cùng, bên trái) thăm mô hình "Nương Farm" (Thới Sơn, An Giang). Ảnh: PHẠM HƯNG

Quá trình đó không chỉ dừng lại ở việc “sắp xếp lại” tổ chức và cán bộ mà điều quan trọng là Thường trực Trung ương Hội đã trực tiếp đi cơ sở, tổ chức khảo sát, nắm tình hình. Lắng nghe, tổng hợp khó khăn, vướng mắc từ các tỉnh, thành phố; tổ chức hội thảo chia sẻ kinh nghiệm hoạt động sau sáp nhập để kịp thời kiến nghị, tháo gỡ những vấn đề phát sinh; qua đó giúp các cấp hội từng bước thích ứng với mô hình mới. Trong bối cảnh tổ chức có những thay đổi rất lớn nhưng hoạt động công tác hội, các phong trào nông dân và nhiều nhiệm vụ chính trị quan trọng vẫn được duy trì, không để xảy ra “khoảng trống” trong hoạt động của hội.

Một điểm nổi bật khác là trong khi phải tập trung rất lớn cho việc sắp xếp tổ chức bộ máy, công tác tham mưu cơ chế, chính sách của hội vẫn được duy trì và tiếp tục đạt những kết quả quan trọng. Trong năm 2025-2026, Trung ương Hội đã tham mưu, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành các Quyết định số 517/QĐ-TTg ngày 5-3-2025, Quyết định số 1081/QĐ-TTg ngày 5-6-2025, Quyết định số 110/QĐ-TTg ngày 16-1-2026 phê duyệt các đề án đối với Hội Nông dân Việt Nam...

Song song với sắp xếp tổ chức và hoàn thiện cơ chế hoạt động, một nhiệm vụ chính trị rất lớn là tổ chức thành công đại hội hội nông dân các cấp nhiệm kỳ 2025-2030 và Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031. Ngay sau đại hội, Trung ương Hội đã khẩn trương ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết đại hội, Chương trình công tác toàn khóa, Quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ; hoàn thiện các quy định về kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật hội và chương trình công tác trọng tâm. Đây là lần đầu tiên hệ thống văn bản được ban hành đồng bộ trong thời gian rất ngắn ngay sau đại hội.

Một nét nổi bật khác là trong bối cảnh thay đổi lớn về tổ chức bộ máy, Trung ương Hội và hội nông dân các cấp vẫn duy trì, tổ chức nhiều sự kiện có quy mô và sức lan tỏa lớn, điển hình như Lễ kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Hội Nông dân Việt Nam; Đại hội Thi đua yêu nước Hội Nông dân Việt Nam lần thứ VI; Chương trình Tự hào nông dân Việt Nam và tôn vinh nông dân Việt Nam xuất sắc...

Nhưng điểm đáng chú ý hơn cả là các hoạt động đối thoại với nông dân ngày càng được chú trọng, trở thành một phương thức quan trọng để hội thực hiện vai trò đại diện. Việc tổ chức thành công Hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân, hai diễn đàn cấp Bộ trưởng “Lắng nghe nông dân nói” và các hội nghị đối thoại giữa lãnh đạo cấp ủy, chính quyền với nông dân trong năm 2025 đã kịp thời tháo gỡ khó khăn, điểm nghẽn đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Năm 2026, bên cạnh việc thực hiện kết luận của Thủ tướng tại hội nghị đối thoại năm 2025, Trung ương Hội tiếp tục chuẩn bị tổ chức Hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân; chuỗi Chương trình Tự hào nông dân Việt Nam, tôn vinh Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới và hai diễn đàn cấp Bộ trưởng “Lắng nghe nông dân nói”.

Điều quan trọng không chỉ nằm ở số lượng các cuộc đối thoại mà ở chỗ qua các hội nghị, diễn đàn, những vấn đề về đất đai, vốn, vật tư đầu vào, thị trường, khoa học-công nghệ, an toàn thực phẩm, bảo hiểm, việc làm... được chuyển trực tiếp từ người nông dân đến người đứng đầu Chính phủ, các bộ, ngành, cấp ủy, chính quyền địa phương. Qua đó vai trò cầu nối hai chiều của hội được thể hiện ngày càng rõ hơn, vừa đưa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến với nông dân, vừa đưa tiếng nói, tâm tư, nguyện vọng, những vấn đề từ thực tiễn của nông dân đến với Đảng, Nhà nước và các cơ quan có thẩm quyền. Đây chính là những hoạt động thiết thực của hội nhằm thực hiện chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc tổ chức “Tháng nghe dân nói”.

Hỗ trợ nông dân ngày càng thiết thực, hiệu quả

Tính từ khi mô hình tổ chức mới chính thức vận hành đến hết tháng 9-2026, các cấp hội đã tổ chức tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, công nghệ và thông tin thị trường cho hơn 3,34 triệu lượt hội viên, nông dân; hỗ trợ xây dựng 2.050 mô hình điểm ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật. Đến nay, hơn 4,64 triệu hội viên, nông dân đã được cài đặt, duy trì sử dụng nền tảng số Nông dân Việt Nam; 9 tháng năm 2026, các cấp hội đã hỗ trợ xây dựng, phát triển thương hiệu cho hơn 1.300 sản phẩm nông nghiệp.

Đoàn công tác Trung ương Hội Nông dân Việt Nam thăm mô hình trồng tầm vông, tre tứ quý ở xã Núi Cấm, tỉnh An Giang. Ảnh: PHẠM HƯNG

Tổng nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân toàn hệ thống hiện đạt hơn 6.027 tỷ đồng; tổng dư nợ các chương trình tín dụng do hội phối hợp với các ngân hàng đạt hơn 205 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 6,4 nghìn tỷ đồng so với thời điểm cuối tháng 6-2025; qua đó tiếp tục hỗ trợ hội viên, nông dân, các tổ, nhóm liên kết, hợp tác, các chi, tổ hội nghề nghiệp đẩy mạnh phát triển sản xuất, kinh doanh. Các phong trào thi đua của hội cũng được chuyển mạnh theo hướng gắn chặt hơn với phát triển các mô hình kinh tế tập thể, an toàn thực phẩm, ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và liên kết thị trường, chuỗi giá trị.

Thực tiễn đó cho thấy sắp xếp tổ chức bộ máy không đồng nghĩa với thu hẹp hoạt động của hội mà ngược lại, bộ máy càng tinh gọn thì càng đòi hỏi các cấp hội phải nâng cao khả năng kết nối nguồn lực; phối hợp tốt hơn với cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học, ngân hàng và các tổ chức khác để hỗ trợ nông dân.

Những kết quả đạt được nêu trên là nền tảng để chuyển “thế” thành “lực”, tạo bứt phá thực chất trong công tác hội và phong trào nông dân năm 2027, chuyển mạnh từ ổn định tổ chức sang nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động với một số định hướng chủ yếu sau:

Một là, tiếp tục rà soát, hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ hội các cấp, nhất là đội ngũ cán bộ ở cơ sở. Đồng thời, tiến hành tổng kết 3 nghị quyết chuyên đề về xây dựng chi, tổ Hội Nông dân nghề nghiệp, phát triển và nâng cao chất lượng hội viên, xây dựng đội ngũ cán bộ. Từ đó ban hành nghị quyết mới về xây dựng tổ chức hội vững mạnh; xây dựng nghị quyết mới về hoạt động dịch vụ, tư vấn, hỗ trợ nông dân, phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới.

Hai là, tiếp tục nâng cao năng lực tham mưu cơ chế, chính sách và chủ động rà soát, ban hành kịp thời các quy định, hướng dẫn; sửa đổi những nội dung không còn phù hợp để triển khai thống nhất, hiệu quả các nhiệm vụ mới. 

Ba là, tập trung thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ đột phá trong Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Hội Nông dân Việt Nam, trong đó đặc biệt chú trọng phát triển kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân trong nông nghiệp, nâng cao trình độ và kỹ năng cho nông dân, nhất là chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh; thay đổi tư duy của người nông dân từ sản xuất riêng lẻ sang hợp tác; từ sản xuất theo kinh nghiệm sang ứng dụng khoa học-công nghệ và quản trị sản xuất theo yêu cầu của thị trường.

Bốn là, tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng các hội nghị đối thoại, diễn đàn để lắng nghe nông dân, trong đó yêu cầu đặt ra không phải chỉ là tổ chức được nhiều cuộc đối thoại mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng đối thoại và xử lý, giải quyết các kiến nghị của nông dân sau đối thoại.

Năm là, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải tiếp tục được xác định là một động lực quan trọng để đổi mới hoạt động hội và sản xuất, kinh doanh của nông dân. Chuyển đổi số phải ngày càng đi vào thực chất, thể hiện bằng việc nông dân ứng dụng công nghệ để giảm chi phí, quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường, quảng bá, tiêu thụ sản phẩm; xây dựng cơ sở dữ liệu về tổ chức, hoạt động của hội và quản lý hội viên trên nền tảng số. Đồng thời tăng cường phối hợp với các cơ quan, tổ chức nghiên cứu khoa học, doanh nghiệp công nghệ để giúp nông dân tiếp cận, ứng dụng những tiến bộ, công nghệ mới vào sản xuất.

Sáu là, nâng cao chất lượng hoạt động dịch vụ, tư vấn, hỗ trợ để hội thực sự trở thành người bạn đồng hành của nông dân. Kết nối, huy động các nguồn lực xã hội, ngân hàng, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, hệ thống khuyến nông, các tổ chức trong và ngoài nước để hỗ trợ nông dân về vốn, kỹ thuật, giống, vật tư, đào tạo nghề, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, chế biến và tiêu thụ sản phẩm...

Bảy là, phát huy vai trò của nông dân và tổ chức hội tham gia củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, nhân rộng các mô hình tự quản về an ninh-trật tự, vận động nông dân vùng biên giới, ngư dân vùng biển, hải đảo vừa phát triển sản xuất, vừa tích cực tham gia giữ gìn an ninh, bảo vệ chủ quyền quốc gia. Trong giai đoạn phát triển mới, truyền thống đó cần được tiếp nối bằng một thế hệ nông dân có tri thức, kỹ năng, bản lĩnh, khát vọng vươn lên, trách nhiệm với cộng đồng, xã hội và đất nước.