Báo động từ những con số
Theo số liệu thống kê của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, trong 5 năm 2011-2015, cả nước đã phát hiện hơn 8200 vụ xâm hại trẻ em, tăng 258 vụ so với 5 năm trước. Trong đó, số trẻ em bị xâm hại tình dục chủ yếu là bị hiếp dâm (65,9%); đối tượng phạm tội phần lớn là người gần gũi với nạn nhân (56,1%). Đáng báo động hơn cả là số trẻ em ở nhà một mình, đi một mình nơi vắng vẻ… bị xâm hại tình dục chiếm tới 51,4% số vụ.
Các chuyên gia trong lĩnh vực xã hội học cho rằng, nguyên nhân dẫn đến xâm hại tình dục trẻ em là do đối tượng uống rượu say (17,7%); bị kích thích trực tiếp từ phim ảnh, văn hóa phẩm đồi trụy (8,8%)… Nếu như trước đây trẻ bị xâm hại thường ở độ tuổi từ 13 đến 18, thì nay lại xuất hiện nhiều hơn từ độ tuổi từ 5 đến 13.
Ngày 28-8-2016, dư luận xã hội đã bàng hoàng khi nghe tin Nguyễn Văn Tuấn, sinh năm 1974, trú tại xã Báo Đáp, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái khi đang thực hiện hành vi đồi bại với chính con gái ruột là Nguyễn Thị P. thì bị người dân phát hiện. Qua điều tra, Tuấn đã khai nhận không chỉ cưỡng bức con gái lớn, Tuấn còn có hành vi sàm sỡ, dâm ô với cô con gái thứ 2 là Nguyễn Thị O. (SN 2006).
Nhìn nhận lại những vụ án xâm hại tình dục, chúng tôi thấy rằng, đối tượng thực hiện hành vi đa số có mối quan hệ quen biết với gia đình nạn nhân. Đó là hàng xóm, bạn bè của bố mẹ, anh em, thậm chí là bố đẻ, bố dượng, anh, chị em ruột... Chính vì thế, không phải gia đình nào cũng cảnh giác, đề phòng trước những đối tượng này.
Một buổi tọa đàm về vấn nạn xâm hại tình dục trẻ em tại Hà Nội.
Cần sự phối hợp gia đình và xã hội
Hậu quả của hành vi xâm hại tình dục trẻ em đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của con trẻ. Trước tiên, các em phải gánh chịu là trạng thái hoảng loạn, sợ hãi, xấu hổ, sống mặc cảm, không muốn giao tiếp với mọi người. Tiếp đó là các bệnh lây truyền qua đường tình dục, có thể mất khả năng sinh sản. Còn nếu không may mang thai, các em còn phải nghỉ học giữa chừng, trở thành những bà mẹ bất đắc dĩ khi tuổi đời còn khá trẻ… Hệ lụy để lại đó là gánh nặng cho gia đình và xã hội.
Theo ông Nguyễn Dũng, người phụ trách chuyên trang daycon.com.vn: “Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trẻ em bị xâm hại tình dục là do sự phát triển của các phương tiện thông tin đại chúng. Nói như vậy hoàn toàn có cơ sở vì hiện nay số người tham gia mạng xã hội ở nước ta chiếm tới 31% dân số. Trong một gia đình mà bố cầm laptop, mẹ cầm laptop, vứt cho con một chiếc điện thoại và để con tự do sử dụng, thì làm sao kiểm soát được?”.
Thực tế cho thấy, vấn đề xâm hại tình dục trẻ em ở nước ta vẫn đang bị coi nhẹ và còn bộc lộ nhiều lỗ hổng. Trước hết là do các bậc cha mẹ chưa nhận thức được các nguy cơ xâm hại cao đối với con mình nên chưa định hướng được con trẻ có cách ứng xử phù hợp trong cuộc sống. Ông Nguyễn Trọng An, Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Phát triển cộng đồng cho rằng: Hiện nay, chúng ta chưa quy định một cách cụ thể toàn bộ các hình thức về xâm hại tình dục, mà mới quy định được một số hành vi như: Hiếp dâm, dâm ô, giao cấu. Còn các quốc gia khác họ đã xác định rõ, xâm hại tình dục là từ nhìn, ngắm, vuốt ve, dụ dỗ, lôi kéo..., tất cả đều là hành vi xâm hại cần quy định vào trong luật và có chế tài xử lý những kẻ "yêu râu xanh". Để ngăn chặn tình trạng này, biện pháp tốt nhất là trang bị kiến thức cho các ông bố, bà mẹ hiểu được rằng, phải thường xuyên để mắt, quan tâm, chia sẻ với con em mình, và nhận thấy những thay đổi tâm sinh lý cần thiết của trẻ. Ở một chừng mực nào đó, các bậc làm cha, làm mẹ cũng cần phải dạy con biết cách phòng vệ trước những đối tượng có ý định thực hiện hành vi đồi bại. Mặt khác, nên sớm đưa nội dung giáo dục giới tính thành chương trình bắt buộc trong các trường phổ thông, giúp con trẻ đủ khả năng phòng, tránh các hành vi xâm hại tình dục có thể xảy ra. Do đó, muốn ngăn chặn tình trạng xâm hại tình dục trẻ vị thành niên thì phải có sự chung tay, góp sức của toàn xã hội.
Bài và ảnh: VĂN THI - HOÀNG THU