Lâm Đồng lập "lá chắn" trước hiểm họa sạt lở

Nỗi lo hiện hữu từ những điểm nóng sạt lở

Chỉ sau những cơn mưa đầu mùa, tình trạng sạt lở tại khu tái định cư thôn K’Nớ 5, xã Đam Rông 4, tỉnh Lâm Đồng đã diễn biến phức tạp. Trên các sườn núi bao quanh khu dân cư xuất hiện nhiều vết nứt lớn, kéo dài hàng chục mét. Sau mỗi trận mưa, đất đá tiếp tục dịch chuyển, các vết nứt ngày càng mở rộng dẫn đến nguy cơ xảy ra sạt lở, đổ ập bất cứ lúc nào.

Trong căn nhà chằng chịt vết nứt, anh Cơ Liêng Ha Ôn, sinh năm 1990, không giấu được nỗi lo lắng. Theo anh, từ cuối năm 2025, các vết nứt bắt đầu xuất hiện trên ta luy phía sau nhà, rồi lan dần vào nền nhà, sân trước. “Gia đình nhiều lần phải trám vá các vết nứt, nhưng chỉ sau vài ngày lại nứt trở lại. Mỗi khi trời mưa, hơn 60 hộ dân cùng hàng trăm nhân khẩu ở đây đều thấp thỏm lo sợ”, anh Cơ Liêng Ha Ôn chia sẻ.

Nếu khu tái định cư thôn K’Nớ 5 là điểm nóng về sạt lở thì đèo Gia Bắc trên Quốc lộ 28 đoạn qua xã Sơn Điền (Lâm Đồng) lại là điểm nóng về sạt lở hạ tầng giao thông. Từ giữa tháng 5-2026, nhiều điểm sạt lở liên tiếp xuất hiện trên tuyến đèo này. Hàng trăm tấn đất đá từ sườn núi đổ xuống mặt đường khiến giao thông bị chia cắt. Từ ngày 20-5 đến nay, cơ quan chức năng đã phải tạm dừng các phương tiện lưu thông qua đèo và huy động lực lượng triển khai khắc phục hậu quả. 

Là địa phương có địa hình đồi núi phức tạp, nhiều đèo dốc dài và thường xuyên chịu tác động của các hiện tượng thời tiết cực đoan, do đó, những năm gần đây, sạt lở đất đã trở thành mối đe dọa thường trực tại Lâm Đồng. Riêng năm 2025, địa phương ghi nhận hàng chục vụ sạt lở lớn nhỏ trên các tuyến đèo như: Prenn, Mimosa, D’ran, Gia Bắc, Sông Pha và tại nhiều khu dân cư, gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng, nhiều điểm sạt lở đến nay vẫn chưa được khắc phục hoàn toàn.

Tình trạng sạt lở tại khu tái định cư thôn K’Nớ 5, xã Đam Rông 4, tỉnh Lâm Đồng.

Chuyển từ ứng phó sang chủ động phòng ngừa 

Trước những diễn biến khó lường của thời tiết, tỉnh Lâm Đồng đang chuyển mạnh từ tư duy ứng phó sang chủ động phòng ngừa, lấy phòng là chính, nhằm giảm thiểu thiệt hại do sạt lở gây ra. Ông Hoàng Anh Tuấn, Phó giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng cho biết, ngày 5-6-2026, Sở Xây dựng đã ra Quyết định số 67/QĐ-SXD “Ban hành phương án ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, đảm bảo an toàn công trình giao thông, công trình xây dựng trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng năm 2026”.

Theo đó, công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, phải thực hiện chủ động theo phương châm “4 tại chỗ”. Các đơn vị tăng cường theo dõi diễn biến thời tiết, kịp thời cảnh báo nguy cơ thiên tai, đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng trong công tác cứu hộ, cứu nạn. Phương án đặt ra cũng xác định nhiều vị trí có nguy cơ sạt lở cao trên các tuyến giao thông trọng điểm để chủ động bố trí lực lượng, vật tư, phương tiện và phương án phân luồng giao thông khi cần thiết, cụ thể như: Khu vực đèo Chuối, đèo Bảo Lộc, đèo D’ran trên Quốc lộ 20; Quốc lộ 28 và Quốc lộ 27C.

Tại xã Đam Rông 4, chính quyền địa phương đang duy trì lực lượng thường xuyên theo dõi hiện trạng sạt lở tại khu tái định cư thôn K’Nớ 5, tiến hành cắm biển cảnh báo, khoanh vùng nguy hiểm và chuẩn bị các phương án sơ tán dân khi cần thiết. Địa phương cũng đã kiến nghị tỉnh bố trí khoảng 2,3 tỷ đồng để xử lý khẩn cấp các vị trí có nguy cơ sạt trượt cao, xây dựng hệ thống kè chống sạt lở và hoàn thiện các công trình thoát nước.

Theo Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng, nhiều công trình gia cố ta luy, xây cầu cạn, xử lý sạt lở trên các tuyến quốc lộ và tỉnh lộ quan trọng đã và đang được thực hiện với tổng nguồn vốn hàng trăm tỷ đồng. Nhiều dự án khẩn cấp đã hoàn thành hoặc đang được đẩy nhanh tiến độ nhằm bảo đảm giao thông thông suốt trong mùa mưa. Song song với đầu tư hạ tầng, các xã, phường cũng tăng cường rà soát các khu dân cư nằm trong vùng nguy hiểm, cập nhật danh sách những hộ dân có nguy cơ bị ảnh hưởng, xây dựng phương án sơ tán cụ thể và chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện để sẵn sàng ứng phó khi có tình huống xảy ra. Công tác tuyên truyền cũng được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người dân, khi phát hiện các dấu hiệu như vết nứt trên nền đất, tường nhà, sườn đồi; cây cối nghiêng bất thường; nước suối đổi màu hoặc phát ra tiếng động lạ từ lòng đất, người dân cần báo ngay cho chính quyền địa phương để kịp thời xử lý.

Mùa mưa năm 2026 được dự báo sẽ diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, với sự chủ động của các cấp chính quyền, sự vào cuộc của các ngành chức năng, đặc biệt là lực lượng vũ trang trên địa bàn luôn chủ động, sẵn sàng cơ động, làm nòng cốt trong ứng phó, ngăn chặn, khắc phục sự cố, hậu quả thiên tai cùng ý thức phòng ngừa của người dân, Lâm Đồng đang từng bước xây dựng “lá chắn” trước hiểm họa sạt lở, bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của địa phương trong thời gian tới.