Thực tế cho thấy, công tác thu gom, quản lý rác thải ở không ít nơi vẫn còn những bất cập. Tại một số khu dân cư, tuyến phố, khu buôn bán nhỏ lẻ, rác thải có thời điểm tập kết lâu ngày mới được vận chuyển, gây mùi hôi, làm mất mỹ quan đô thị và ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân. Có nơi, rác sinh hoạt được để lẫn với bao bì nhựa, giấy, thức ăn thừa, thậm chí để bừa bãi ngay trên hè phố, nơi đông người qua lại. 

Hoạt động thu gom rác tại chung cư Goldmark City (Hà Nội). 

Hiện nay, thùng rác công cộng và thùng rác phân loại chưa đáp ứng yêu cầu thực tế. Tại một số tuyến phố, khu vực công cộng như phố Bà Triệu, Nguyễn Đình Chiểu, Lê Duẩn, khu vực quanh hồ Thiền Quang, các thùng rác công cộng đã được bố trí nhằm phục vụ nhu cầu của người dân, du khách. Tuy nhiên, tình trạng bỏ rác sinh hoạt bên ngoài thùng vẫn xảy ra, cho thấy ý thức chấp hành của một bộ phận người dân chưa cao, đồng thời đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn.

Đáng nói, thùng rác phân loại giữa rác hữu cơ, vô cơ và rác tái chế vẫn chưa phổ biến. Phần lớn rác thải sinh hoạt được bỏ chung, từ thức ăn thừa, lá cây, giấy, nhựa, kim loại đến bao bì khó phân hủy. Khi rác hữu cơ và vô cơ bị trộn lẫn, việc tái chế, tái sử dụng gặp nhiều khó khăn. Nếu không phân loại từ đầu nguồn thì các công đoạn xử lý phía sau sẽ tốn kém hơn, hiệu quả thấp hơn. Vì vậy, người dân mong các cơ quan chức năng tiếp tục rà soát điểm đặt thùng rác, hướng dẫn cụ thể việc phân loại, đồng thời duy trì thu gom ổn định để môi trường sống sạch sẽ, văn minh hơn.

Ông Ngô Thế Anh, Giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư-Hạ tầng phường Hai Bà Trưng (Hà Nội), cho biết: “Trên địa bàn phường hiện đã bố trí thùng rác công cộng và thùng rác kín phục vụ thu gom rác sinh hoạt theo khung giờ quy định; đồng thời tổ chức thu gom bằng xe đẩy chuyên dụng tại các khu tập thể, ngõ sâu. Tuy nhiên, hiện nay, công tác phân loại rác tại nguồn vẫn gặp khó khăn do hệ thống xử lý sau phân loại chưa đồng bộ, đặc biệt chưa có cơ sở xử lý riêng đối với chất thải hữu cơ”.

Để khắc phục tình trạng trên, cần rà soát lại mạng lưới thu gom, điểm tập kết và hệ thống thùng rác công cộng; bố trí thùng rác phù hợp tại khu dân cư, trường học, chợ, công viên, tuyến phố đông người. Cùng với đó, lịch thu gom cần được công khai, ổn định để người dân thực hiện thống nhất; các hành vi đổ rác sai quy định phải được kiểm tra, xử lý nghiêm. Việc phân loại rác tại nguồn chỉ có thể phát huy hiệu quả khi đi kèm cơ chế thu gom riêng, vận chuyển riêng và xử lý phù hợp, tránh tình trạng người dân đã phân loại nhưng rác lại bị gom chung.

Rác thải là vấn đề gắn trực tiếp với đời sống dân sinh và chất lượng môi trường đô thị. Để xây dựng không gian sống xanh, sạch, đẹp, bên cạnh nỗ lực của chính quyền và đơn vị chức năng, rất cần sự đồng thuận, phối hợp của mỗi người dân trong việc bỏ rác đúng nơi quy định, đúng giờ và từng bước hình thành thói quen phân loại rác tại nguồn. Khi các giải pháp được triển khai đồng bộ, thường xuyên và phù hợp với thực tế, công tác quản lý rác thải sẽ đạt hiệu quả cao hơn.