Biển Hà Tĩnh - bình yên đang trở lại

Cuối ngày, cái ráng chiều vẫn đỏ rực bên bờ biển Thạch Kim, huyện Lộc Hà, Hà Tĩnh. Chợ Hôm Trang vẫn nhộn nhịp người vào ra. Cũng có một tốp thợ xây hỏi mua cá nục rồi e ngại. Chỉ sau ít phút, những cân cá nục cuối cùng được bày bán đã có người vét sạch. Mấy cô hàng cá vẻ mặt rạng rỡ, loay hoay sắp xếp thúng, mủng, chuẩn bị cho phiên chợ ngày mai. Đi cùng chúng tôi, anh Dương Đình Hóa, xã đội trưởng xã Thạch Kim bảo: “Tốp thợ xây đó không phải là người dân địa phương. Chứ dân địa phương thì vẫn ăn cá ở chợ đều”.

Lại thêm hai tàu đánh cá về cảng. Dân tình xúm lại chọn mua. Ai nấy đều cười phớ lớ. Dường như, “cơn bão” sự cố môi trường biển đã trôi qua Thạch Kim.

Trò chuyện cùng chúng tôi, Phó chủ tịch phụ trách kinh tế xã Thạch Kim, ông Biện Ngọc Cường, thông báo nhanh: “Chúng tôi khẳng định từ đầu tháng 4 đến nay, không có hiện tượng cá chết trôi vào cửa Sót và bãi biển trên địa bàn. Tuy nhiên từ ngày 20-4 đến nay, việc cá chết ở một số địa bàn đã ảnh hưởng đến việc đánh bắt, kinh doanh dịch vụ thương mại hải sản của Thạch Kim. Xã có đội tàu 96 chiếc. 2/3 trong số này đánh bắt xa bờ tầm 40 hải lý trở ra, số còn lại đánh bắt tầm 20 hải lý trở vào. Ngư dân đúng là có gặp khó khăn trong việc bán hải sản và nếu bán được, thì giá cũng không được như mọi khi. Chúng tôi đã thống kê lượng cá cấp đông trong 44 kho của các doanh nghiệp trên địa bàn xã, ghi lại các hạng mục hải sản, ngày nhập kho để phân định chất lượng. Bên cạnh đó, chính quyền xã cũng chủ động bám nắm tình hình, kiểm tra, theo dõi chặt chẽ số lượng tàu thuyền đi lại, sản lượng đánh bắt và các cơ sở chế biến”.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, chính quyền xã Thạch Kim đã chủ động đề ra những phương án, các điểm thu mua hải sản trong trường hợp ngư dân đánh bắt về không tiêu thụ được. Xã đã có kế hoạch lập 3 điểm thu mua hải sản ở Hợp tác xã Thiên Phú, Cơ sở cấp đông lạnh Hải Phương và Cơ sở cấp đông lạnh Toàn Tứ. Chính quyền địa phương dưới sự chỉ đạo của huyện tổ chức các đội xung kích động viên, duy trì hoạt động bến bãi và đặc biệt, bảo đảm an ninh trật tự, chống kẻ xấu lợi dụng tình hình đưa tin sai, thất thiệt làm ảnh hưởng đến đời sống, công việc sản xuất kinh doanh, đánh bắt của bà con.

Qua tìm hiểu thông tin ở chợ Hôm Trang và các điểm mua bán hải sản bên bờ biển Thạch Kim, chúng tôi được các bà, các cô đi chợ cho biết: Hiện tại giá cá nục có chiều hướng đi xuống do cá nhỏ. Mực to, cá to, nhất là cá thu thì vẫn được người đi chợ ưu tiên mua. Hai, ba hôm trước, mực ống loại nhỏ tăng giá, từ 130 đến 160 nghìn đồng/cân.

Những ngày này, câu chuyện sự cố môi trường biển tại Hà Tĩnh đã nhiều phần lắng dịu. Tại các làng chài thuộc các xã Kỳ Ninh, Kỳ Hà (huyện Kỳ Anh), xã Kỳ Lợi, Kỳ Nam, phường Kỳ Trinh (thị xã Kỳ Anh)... nhịp sinh hoạt của người dân đang bình ổn trở lại. Những con tàu lại ra khơi, những mẻ cá đầy lại cập bến.

Theo ông Hoàng Trung Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Hà Tĩnh, những điều ấy là kết quả một cuộc “phản ứng nhanh” của các lực lượng chức năng tỉnh Hà Tĩnh. Chỉ ít giờ sau khi phát hiện hiện tượng cá chết, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã nhanh chóng lập đoàn kiểm tra thực địa, chỉ đạo các cơ quan chức năng như: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Tài nguyên và Môi trường, Phòng Cảnh sát Môi trường (Công an tỉnh), UBND thị xã Kỳ Anh, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh... tiến hành lấy mẫu, theo dõi diễn biến tình hình. Đặc biệt, trước tâm lý hoang mang của người dân, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo bằng nhiều biện pháp như: Trực tiếp chỉ đạo, tổ chức làm vệ sinh môi trường, tuyên truyền, vận động người dân không sử dụng, thu mua nguồn thủy hải sản chết khi chưa rõ nguyên nhân. Với các hộ dân bị thiệt hại, UBND tỉnh đã tổ chức thăm hỏi, động viên và tạo điều kiện cho bà con ổn định cuộc sống. Đặc biệt, liên tục trong một thời gian ngắn, UBND tỉnh đã ban hành một loạt văn bản chỉ đạo khắc phục hậu quả, ổn định tình hình. Chỉ tính riêng từ ngày 22-4 đến ngày 3-5, đã có tới 11 văn bản chỉ đạo xử lý mọi mặt sự cố môi trường biển.

“Sát cánh” với UBND tỉnh, các ban, ngành cũng nhanh chóng vào cuộc. Sở Công Thương đã phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, chính quyền địa phương kêu gọi, vận động các doanh nghiệp, cơ sở kịp thời thu mua hải sản của ngư dân ngay khi về bờ. Sở Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Sở Y tế, Sở Công Thương thành lập đoàn công tác để tổ chức kiểm tra chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm đối với lượng thủy, hải sản thu của các doanh nghiệp, cơ sở. Trường hợp phát hiện sản phẩm không bảo đảm thì tổ chức tiêu hủy theo quy định. Sở Tài nguyên và Môi trường mỗi ngày 2-3 lần lấy mẫu quan trắc về chất lượng nước tại các vùng biển để công bố cho nhân dân biết. Sở Công Thương lập đường dây nóng tháo gỡ khó khăn trong quá trình tiêu thụ sản phẩm của ngư dân... Các ban, ngành, đoàn thể khác như Đoàn Thanh niên các cấp, Mặt trận Tổ quốc, Hội Chữ thập đỏ... cũng đã và đang tích cực tổ chức các hoạt động hỗ trợ người dân bị thiệt hại do sự cố môi trường biển.

Chiều 5-5, làm việc với chúng tôi, Đại tá Nguyễn Minh Nguyên, Phó chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh cho biết: Khi sự cố môi trường xảy ra, Bộ CHQS tỉnh đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị cử cán bộ về các địa bàn làm công tác dân vận, tổ chức tuyên truyền, giải thích cho người dân hiểu rõ bản chất sự việc. Đồng thời, tại các xã trọng điểm của huyện Kỳ Anh, lực lượng dân quân tự vệ được huy động bảo đảm an toàn, trật tự trên địa bàn.

Đại tá Trần Ngọc Thanh, Chính ủy Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh, vừa từ Vũng Ánh trở về, cũng cho biết: Tình hình đời sống bà con tại đây đã dần ổn định. Những ngày qua, lực lượng bộ đội biên phòng tăng cường bám nắm địa bàn, vừa bảo đảm an ninh trật tự, bảo vệ tài sản của Nhà nước, và nhân dân, vừa tuyên truyền, giải thích cho người dân không nghe lời tuyên truyền của các đối tượng xấu. Đồng thời, cán bộ, chiến sỹ giúp đỡ bà con trong cuộc sống, giữ vệ sinh môi trường. Từ nhiều ngày qua, nhiều bà con vùng biển Kỳ Anh đã ra khơi đánh bắt hải sản.

Tính đến ngày 3-5, đã có 566/983 tàu xa bờ và tàu khai thác vùng lộng của tỉnh ra khơi. 1.189/2767 tàu ven bờ đã quay trở lại sản xuất. Những cảng cá, chợ cá lại nhộn nhịp... Những nỗ lực của toàn bộ các cơ quan, ban ngành tỉnh Hà Tĩnh đang đem lại không khí bình yên cho những làng chài.

HOÀI QUÂN - XUÂN HÙNG