Chưa đáp ứng được nhu cầu vận chuyển bệnh nhân
Từ nhiều năm nay dịch vụ vận chuyển tại các bệnh viện như xe cứu thương, xe tắc-xi… “ép giá”, “cò khách” ngay tại các cơ sở khám, chữa bệnh luôn là vấn đề nhức nhối, gây bức xúc cho người dân. Vụ việc bảo vệ Bệnh viện Nhi Trung ương (Hà Nội) chặn xe đưa bệnh nhân hấp hối về quê chỉ vì lý do đó là xe từ nơi khác đến (xe cấp cứu mang biển số của Nghệ An 37A-136.12) hôm 2-7-2016 vừa qua như “giọt nước tràn ly” làm lộ ra những “lỗ hổng” trong quản lý xe cứu thương.
Theo danh mục định mức xe ô tô cứu thương của các đơn vị trực thuộc Bộ Y tế ban hành ngày 7-9-2010 thì tại 48 cơ sở y tế trên cả nước, chỉ có 168 xe ô tô cứu thương công lập. Hiện cả nước có bao nhiêu xe cứu thương trong và ngoài công lập đang vận hành thì đến nay, Bộ Y tế vẫn chưa nắm được số lượng cụ thể bởi còn đang… thống kê, rà soát.
Xe cứu thương trong một bệnh viện tại Hà Nội.
Có một thực tế, hiện tại số lượng xe cứu thương theo định mức được giao tại các cơ sở y tế là không thể đáp ứng được nhu cầu vận chuyển bệnh nhân. Ông Lê Thanh Hải, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương thừa nhận, hiện tại Bệnh viện Nhi Trung ương chỉ có 3 xe cấp cứu nên không đủ phục vụ nhu cầu của tất cả bệnh nhân. Tương tự, ông Nguyễn Đức Tâm, Trưởng phòng Hành chính, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (TP Hà Nội) cho biết: “Thời điểm cuối năm 2015, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức chỉ có 6 xe cứu thương được mua theo chỉ tiêu và chỉ dành phục vụ cho việc cấp cứu. Ngoài ra, còn có 10 chiếc xe do cán bộ, công nhân viên tự đóng góp để phục vụ nhu cầu của bệnh nhân khi ra viện. Tuy nhiên, số xe này chỉ đáp ứng 40% nhu cầu của bệnh nhân”.
Từ năm 2014, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã tổ chức dịch vụ liên kết với doanh nghiệp chuyên chở người bệnh Bắc Việt, với số lượng 16 xe, nâng tổng số xe cứu thương đang hoạt động tại bệnh viện lên 32 xe, nhằm hỗ trợ vận chuyển bệnh nhân ra viện có nhu cầu. Theo ông Nguyễn Đức Tâm, với khoảng 45.000 ca mổ mỗi năm tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, số xe này cũng chỉ phục vụ được khoảng 70% nhu cầu của người bệnh.
Thực trạng thiếu xe cứu thương không chỉ là câu chuyện của các bệnh viện lớn tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh mà còn tồn tại ở nhiều địa phương ngay từ các cơ sở khám, chữa bệnh tuyến huyện. Ông Nguyễn Đức Cường, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Bình cho biết: “Các bệnh viện tuyến huyện của Quảng Bình chỉ có 2-3 xe cấp cứu nên rất khó đáp ứng được nhu cầu của người bệnh”.
Quản lý lỏng lẻo
Việc thiếu hụt xe cứu thương đã dẫn tới tình trạng “nở rộ” các loại hình dịch vụ xe chuyển thương tư nhân lắp tín hiệu ưu tiên khi hoạt động. Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế (Bộ Y tế): “Hiện tại việc quản lý xe cứu thương còn đang gặp nhiều khó khăn. Bởi để một xe được phép lăn bánh vận chuyển người bệnh sẽ qua nhiều khâu và thẩm quyền của nhiều bộ, như Bộ Công an quản lý việc đăng ký biển số, cấp phép sử dụng thiết bị ưu tiên; Bộ Giao thông vận tải quản lý việc đăng kiểm; Bộ Y tế quản lý việc nhập khẩu, sử dụng xe; Bộ Tài chính sẽ chịu trách nhiệm thu các loại thuế, phí…”. Việc phân cấp đa ngành cùng quản lý xe cứu thương đã dẫn tới việc “cha chung không ai khóc”.
Điển hình của tình trạng xe cứu thương tư nhân sai phạm phải kể đến vụ việc vào tháng 6-2016 vừa qua, một người dân đang lưu thông trên Quốc lộ 30, thuộc địa phận xã An Bình, huyện Cao Lãnh (tỉnh Đồng Tháp) bằng xe gắn máy, hướng từ thành phố Cao Lãnh (Đồng Tháp) đi Quốc lộ 1A để về tỉnh Bến Tre thì xảy ra va chạm với xe cấp cứu mang biển kiểm soát 66S-8389. Không những không xin lỗi, sơ cứu người gặp nạn mà tài xế xe cứu thương còn tự cho mình cái "quyền đưa người bệnh" để thách thức người đi đường. Trước bức xúc của dư luận, trả lời về quyền hạn xử lý và nguồn gốc xe ô tô biển trắng 66S-8389 có gắn đèn, lô-gô cấp cứu xảy ra va chạm trên địa bàn tỉnh, Trung tá Lê Quang Vũ, đại diện Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ (PC67), Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết, xe ô tô 66S-8389 do ông Huỳnh Hà Bảo, ngụ tại tổ 7, ấp 3, xã Mỹ Tân, thành phố Cao Lãnh đứng tên chủ sở hữu, là ô tô cứu thương, loại 4 chỗ. Tuy nhiên, phía PC67 chỉ có nhiệm vụ cấp Giấy chứng nhận đăng ký xe, còn việc xe này kinh doanh vận chuyển người bệnh thì không thuộc thẩm quyền quản lý. Còn ông Đoàn Tấn Bửu, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp cho biết: “Ngành y tế Đồng Tháp quản lý khoảng 80 xe gồm cả xe cấp cứu, xe chuyên dụng và xe công tác. Ngành y tế chỉ quản lý những xe công, cụ thể là xe của ngành bao gồm xe của những đơn vị y tế công lập (có hỗ trợ xe), riêng những xe của các cá nhân, tổ chức từ thiện không thuộc thẩm quyền quản lý của Sở Y tế”. Ông Bửu còn cho biết, thực trạng hiện nay nhiều tổ chức từ thiện tự động gắn còi ưu tiên, dán biểu tượng chữ thập đỏ, chữ thập xanh và in dòng chữ xe chuyển viện xuất hiện rất nhiều trên địa bàn tỉnh không thể kiểm soát được.
Tại Hà Nội, theo số liệu của Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ, đường sắt (PC67) thì thành phố hiện có 1.400 xe cứu thương được cấp đăng ký, nhưng trong đó chỉ có…79 xe được PC67 cấp giấy phép sử dụng thiết bị phát tín hiệu ưu tiên như: Còi, đèn cấp cứu. Như vậy, còn tồn tại một lượng lớn xe cứu thương tư nhân lắp đặt “chui” tín hiệu còi ưu tiên để hoạt động trái phép.
(Còn nữa)
Bài và ảnh: VŨ QUANG THÁI - NGUYỄN SỸ CƯỜNG