Về Nghĩa Lộ
Đi một vòng Tây Bắc lại về đây
Ơi Nghĩa Lộ bồn chồn con đèo ách
Mượn dòng thác bay trắng màu lụa bạch
Làm khăn choàng che nắng bụi cho ta.
Nghe rưng rưng ký ức chửa phai nhòa
Mái sàn cũ, tiếng chày khuya, bếp lửa
Đâu Khe Đao gió thổi ù tai ngựa
Bóng ai ghì cơn sốt giữa trang thơ.
Ta muốn tìm người nghĩa sĩ thuở xưa
Vượt núi Hán đêm ngóng về Hưng Hóa
Lưỡi gươm miết ánh trăng thề trên đá
Ngọn giáo vầu hận giặc máu chưa khô.
Ta muốn tìm người chiến sĩ năm xưa
Áo trấn thủ đôi vai còn cháy dở
Ôi ánh lửa đêm công đồn Nghĩa Lộ
Đã hóa thành ráng đỏ nước ngòi Thia.
Mấy đêm rồi không ngủ hỡi Đồng Khê
Gà đã gáy trong những làng Đại Lịch
Gọi hương quế bay ra từ huyền tích
Đẫm vai người du kích Thượng Bằng La.
Gió Mường Lò thơm ngát lúa tháng ba
Khói cơm lam vẫy ta về thuở nhỏ
Ôi ước được nằm trên tàu lá cọ
Ngóng trâu về trong tiếng mõ rừng xa.
Em yêu ơi sao chẳng về cùng ta
Bóc măng sặt như sớm nào hò hẹn
Rừng chứng chỉ tay ta màu mực tím
Đến phương nào chẳng nhận ra em.
Tháng ba này hoa núi đỏ không yên
Môi như lửa và hồn như suối khát
Nghe tre nứa gửi lời qua điệu sạp
Cánh ban hồng nghiêng xuống nhịp xoè hoa.
Nhắn em yêu khi trở lại quê nhà
Anh đến hát với ngòi Thia rồi đó
Với mây trắng và trời xanh Nghĩa Lộ
Ôm em cùng Tây Bắc trọn vòng tay.
Nguyễn Đình Chiến
Nhớ về Nghĩa Lộ
Hơn hai mươi năm đi mòn mấy chặng đường (1)
Lội bao suối, bao mùa cây sinh nở,
Mường Lò ơi!
phần đời tôi gắn bó
Chân bước ra đi mà lòng chẳng thể dời!
Biết ơn Người
Hạt lúa đẫm mồ hôi
Ngụm nước uống cũng vắt từ lòng núi,
Những thửa ruộng chằm trâu đi không nổi
Nương sắn nương ngô treo tận lưng trời.
Như mọi người, tôi đã sống quên tôi
Vật vã đêm cùng ngọn đèn le lói
Để mỗi sớm đón ban mai tươi rói
Từ ánh mắt sáng trong trên gương mặt em thơ.
Tìm mảnh bom găm trang sách học trò
Trồng cây trái cho đất lành vết sẹo
Đắp đập khơi mương đưa nước về ruộng cạn
Đêm vỡ òa đón dòng điện Nậm Tăng (2).
Tú Lệ ơi!
Hương nếp vượt thời gian
Vương theo gió mùi cơm xôi cá nướng,
Nhịp múa xòe rung rinh hàng cúc bướm,
Trắng đêm say đâu chỉ bởi rượu cần.
Ban sáng rừng đưa Tây Bắc vào xuân
Mưa rắc phấn lên vùng chè shan tuyết (3)
Tuổi của cây chỉ núi này mới biết
Còn sắc hương lan tỏa khắp xa gần.
Đá Ngòi Thia ghi dấu tích thời gian
Vọng tiếng mài gươm của nghĩa binh Hiệp Thống (4)
Có vết máu của đoàn quân Vệ Quốc
Lập chiến công Nghĩa Lộ Phố, Nghĩa Lộ Đồi (5).
Xống Chụ Xon Xao kể theo nhịp đưa nôi (6)
Làn điệu Khắp vang xa miền Văn Chấn (7)
Tiếng Khèn lá gọi mời đêm trăng sáng
Trống hội xuân nâng vút những cánh Còn (8)
Xin được cầm tay Ải tay Êm (9)
Giỏi cày cấy khéo xòe hoa múa sạp,
Pi noọng (10) ơi, thả hồn vào khúc hát
Kết vòng tay xẻ núi ngăn sông.
Nơi đây đã sinh
Những người con thuần phác kiên trung
Biết gìn giữ hương rừng dáng núi,
Vẫn thao thức về một mùa nắng mới
Biết lắng nghe tiếng đất đá trở mình.
Nghĩa Lộ trong tôi
Tiếng gọi ân tình
Rất đằm thắm
Những tháng năm nặng nghĩa.
Từ suối từ nguồn ra sông ra bể
Hạt mưa nào chẳng tìm lại nơi sinh…
Hà Ngọc Anh
Nghĩa Lộ mùa xuân
Đường vào Nghĩa Lộ mờ sương
Mây dăng đèo ách nắng vương Cửa Nhì
Giêng hai giục bước người đi
Trắng hoa ban nở, xanh rì rừng xanh.
Ngòi Thia xưa nhuộm áo anh
Chín năm biết mấy hành trình nắng mưa
Bâng khuâng đỉnh tháp nhà thờ
Tiếng chuông ngân khắp Mường Lò mênh mông.
Quê em vào hội xuống đồng
Nếp xôi Tú Lệ rượu nồng đầy vơi
Quế thơm hương đất hương trời
Chè shan càng đậm lời người nhớ mong.
Khăn piêu em thêu chỉ hồng
Hội tung còn đến cho lòng nao nao
nh như lạc giữa chiêm bao
Nghiêng nghiêng điệu khăp lao xao hương rừng.
Mường khuya đuốc lửa bập bùng
Say câu tiễn bạn ngập ngừng bước chân
Cầm tay nhau mãi tần ngần
Anh về Nghĩa Lộ mùa xuân cùng về.
Lê Ngân
Chú thích bài “Nhớ về Nghĩa Lộ”:
1. Tác giả đã công tác ở Nghĩa Lộ 23 năm.
2. Thủy điện Nậm Tăng: Công trình thủy điện lớn đầu tiên của Nghĩa Lộ.
3. Chè shan tuyết cổ thụ, đặc sản của Nghĩa Lộ.
4. Danh tướng Nguyễn Quang Bích được Vua Hàm Nghi phong Lễ bộ Thượng thư Hiệp Thống Bắc Kỳ Quân vụ Đại thần, thống lĩnh nghĩa binh Cần Vương chống Pháp, lập căn cứ ở Nghĩa Lộ.
5. Năm 1952 bộ đội ta đã tiêu diệt 2 cứ điểm phòng thủ quan trọng của địch là Nghĩa Lộ Phố, Nghĩa Lộ Đồi, giải phóng Nghĩa Lộ
6. Xống Chụ Xon Xao (tiễn dặn người yêu): Bản trường ca nổi tiếng của dân tộc Thái.
7. Khắp: Làn điệu dân ca phổ biến của dân tộc Thái.
8. Ném Còn: Một trò chơi dịp đầu xuân của nam nữ thanh niên dân tộc Thái.
9. Ải, Êm: Tiếng dân tộc Thái có nghĩa là cha, mẹ.
10. Pi, Noọng: Tiếng dân tộc Thái có nghĩa là anh, em.