Theo định hướng, Bảo tàng Lúa nước Cà Mau được xây dựng theo mô hình “bảo tàng ký ức gắn với trải nghiệm thực tế”, tái hiện hành trình khẩn hoang mở đất, vòng đời cây lúa, hệ thống nông cụ truyền thống- hiện đại, cùng không gian làng quê Nam Bộ, ẩm thực, lễ hội và các di sản văn hóa phi vật thể liên quan.

Ông Ngô Vũ Thăng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau phát biểu tại sự kiện. Ảnh: CHANH ĐA

Điểm nhấn của bảo tàng là sự kết hợp giữa trưng bày hiện vật với trải nghiệm thực tế và ứng dụng công nghệ số. Du khách không chỉ tham quan mà còn có thể trực tiếp tham gia các hoạt động như cấy lúa, xay lúa, giã gạo… qua đó cảm nhận sâu sắc hơn giá trị lao động và văn hóa lúa nước. Khác với nhiều bảo tàng trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, công trình này tập trung làm nổi bật câu chuyện thích ứng của người nông dân trên vùng đất lợ, đất mặn. Đây được xem là nét riêng, tạo sức hút cho một “bảo tàng sống” mang đậm dấu ấn địa phương.

Đặc biệt, dự án Biểu tượng ba hạt lúa được xem là điểm nhấn nghệ thuật độc đáo. Ba hạt lúa tượng trưng cho ba giai đoạn sinh trưởng: Ngậm sữa, chín vàng và nảy mầm -thể hiện vòng tuần hoàn của sự sống, thành quả lao động và khát vọng tương lai. Hình tượng còn mang ý nghĩa tôn vinh người nông dân và biểu trưng cho sự gắn kết văn hóa của các cộng đồng Kinh-Hoa- Khmer. Công trình dự kiến cao 24m, đặt tại xã Vĩnh Lợi, với tổng mức đầu tư khoảng 20 tỷ đồng từ nguồn xã hội hóa, phấn đấu hoàn thành vào cuối năm 2026. Khu vực này sẽ trở thành “trung tâm động”, kết nối với bảo tàng- “trung tâm tĩnh”, hình thành “Cung đường di sản” gắn với các điểm văn hóa, lịch sử và du lịch trong vùng.

Các đại biểu thực hiện nghi thức thành lập Bảo tàng Lúa nước tỉnh Cà Mau và Biểu tượng tôn vinh Lúa nước. Ảnh: CHANH ĐA

Phát biểu tại buổi lễ, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Ngô Vũ Thăng cho biết, việc thành lập Bảo tàng Lúa nước tỉnh Cà Mau và Biểu tượng tôn vinh Lúa nước không chỉ đơn thuần là xây dựng một thiết chế văn hóa, mà còn là sự khẳng định trách nhiệm trong việc gìn giữ ký ức, bảo tồn giá trị và truyền cảm hứng cho các thế hệ tương lai. “Đây sẽ là nơi lưu giữ những hiện vật, tư liệu quý giá; là không gian tái hiện sinh động lịch sử lao động, sáng tạo của cha ông; là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống. Đồng thời, là cầu nối giữa quá khứ- hiện tại và tương lai”, ông Thăng nhấn mạnh.

Các đại biểu tham quan không gian trưng bày. Ảnh: CHANH ĐA

Việc thành lập Bảo tàng Lúa nước và Biểu tượng tôn vinh lúa nước tỉnh Cà Mau còn góp phần thực hiện các định hướng lớn về phát triển văn hóa, trong đó nhấn mạnh yêu cầu bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc; xây dựng các thiết chế văn hóa hiện đại, góp phần hình thành con người Việt Nam phát triển toàn diện. Đặc biệt, hai công trình này mở ra hướng đi mới trong việc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản văn hóa với phát triển du lịch, kết nối chuỗi giá trị văn hóa- di tích để hình thành “con đường di sản”, phát triển các tour, tuyến du lịch đặc sắc, góp phần xây dựng Cà Mau trở thành điểm đến hấp dẫn của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.