QĐND Online - 70 hiện vật có niên đại cách ngày nay khoảng 4.000 năm được trưng bày tại triển lãm “Tượng gốm cổ Việt Nam”, khai mạc sáng 22-4, tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.
Triển lãm giúp khách tham quan có thêm hiểu biết về nghệ thuật điêu khắc tượng gốm cổ Việt Nam. Tượng gốm là một trong các loại hình điêu khắc xuất hiện sớm nhất của văn minh nhân loại, mang đặc trưng nghệ thuật tạo hình trực quan theo không gian ba chiều nhằm phản ảnh hiện thực hoặc mang tính biểu tượng. Do đặc thù vật liệu, gốm chỉ phù hợp để làm các bức tượng nhỏ. Tuy vậy, các tác phẩm tượng gốm không những thể hiện khát vọng hướng tới giá trị chân - thiện - mỹ của loài người mà còn phản ảnh niềm tin tôn giáo ở hầu hết các nền văn hóa trên thế giới.
 |
| Một số tượng gốm trưng bày tại triển lãm |
Ở Việt Nam, tượng gốm đầu tiên được tìm thấy trong Văn hóa Phùng Nguyên, có niên đại cách ngày nay khoảng 4.000 năm. Đến thời kỳ phong kiến tự chủ (thế kỷ 10 – đầu thế kỷ 20), cùng với sự phát triển của nghề gốm, tượng gốm ngày càng xuất hiện nhiều hơn. Không chỉ đáp ứng nhu cầu thẩm mỹ của người Việt, tượng gốm còn được sản xuất để phục vụ việc thực hành các nghi lễ thờ cúng, tôn giáo, tín ngưỡng. Không những thế, lấy cảm hứng từ thiên nhiên, cuộc sống hàng ngày; bằng bàn tay tài hoa, sức sáng tạo và óc thẩm mỹ, các nghệ nhân gốm Việt xưa đã thổi hồn vào đất để tạo ra những thành quả văn hóa, nghệ thuật phản ánh sinh động các mặt đời sống xã hội, thiên nhiên, đất nước, con người Việt Nam qua từng thời kỳ lịch sử.
Tượng gốm cổ Việt Nam được làm bằng nhiều chất liệu như: Gốm xốp, đất nung, sành, gốm men, sứ và các dòng men khác nhau như: Men trắng, men rạn, men nâu, men lục, men vàng, men ngọc, hoa lam...
Triển lãm “Tượng gốm cổ Việt Nam” trưng bày theo 3 chủ đề: Tượng gốm hiện thực; tôn giáo, tín ngưỡng; trang trí kiến trúc. Trong đó có các loại ấm, chén, lọ, bình vôi, điếu hút thuốc, đèn thắp sáng hình người, đĩa đèn có ống cắm bấc hình voi, rùa, chậu cảnh hình voi, lọ hoa ốp tường hình tôm, cá; tượng Quan Âm cam lồ, Quan Âm tự tại, Quan Âm thủ quyển, Quan Âm tống tử… Tượng thần linh có các loại tượng Tam Đa (Phúc – Lộc – Thọ). Mỗi tượng thường mang một ý nghĩa biểu trưng riêng, gắn với các niềm tin tâm linh mang đến sức khỏe, bình an, phúc đức, tài lộc cho chủ nhân sở hữu.
Trong khuôn khổ triển lãm, Bảo tàng Lịch sử quốc gia giới thiệu mẫu biểu trưng mới và hệ thống thuyết minh tự động.
Tin, ảnh: K.HUYỀN