Tổng duyệt đội ngũ, tiến tới!

Mai Trang, gương mặt nghệ sĩ trẻ của nghệ thuật Quân đội tham gia liên hoan

LTS: Từ ngày 7 đến 14-12-2008 tại Nhà hát Quân đội (Hà Nội), 16 đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp quân đội sẽ tham gia Hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quân 2008. Đây là đợt tổng duyệt lớn đánh giá hoạt động biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp của quân đội những năm qua, từ đó có hướng nâng cao trình độ quản lý, chỉ đạo nghệ thuật, hoạt động sáng tác, biểu diễn. Hội diễn là dịp chuẩn bị các chương trình biểu diễn có chất lượng nghệ thuật cao chào mừng kỷ niệm 65 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22-12-2009) cũng như phục vụ các nhiệm vụ chính trị của Nhà nước, quân đội trong những năm sắp tới…

Theo dấu chân chiến sĩ

Với mục đích cao nhất đem lời ca, tiếng hát, vở kịch và thông qua đó là đường lối văn hóa văn nghệ của Đảng, thành quả công cuộc đổi mới toàn diện của đất nước phục vụ cán bộ, chiến sĩ quân đội và nhân dân, những năm qua dù phải đối mặt với nhiều khó khăn nhưng các đơn vị nghệ thuật quân đội đã có nhiều cố gắng trong công tác biểu diễn nghệ thuật. Dấu chân các nghệ sĩ-chiến sĩ, từ những đoàn lớn như Ca múa Quân đội, Kịch nói Quân đội đến các đơn vị nghệ thuật cấp quân khu, quân chủng, binh chủng đã in khắp mọi nẻo đường đất nước từ vùng cao, vùng sâu biên giới đến hải đảo xa xôi. Các đoàn: Ca múa Quân đội, Kịch nói Quân đội, Nghệ thuật Tổng cục Hậu cần-những đơn vị đầu đàn trong đội ngũ nghệ thuật quân đội-trong hành trình biểu diễn của mình đã nhiều khi phải chia nhỏ đội hình thành nhiều hướng, mũi, tốp đem nghệ thuật chuyên nghiệp phục vụ những phân đội đang đóng quân trên chót vót núi cao, các điểm đảo giữa muôn trùng sóng vỗ. Trong những cuộc hành quân ấy, khoảng cách giữa nghệ sĩ và chiến sĩ như không phân biệt. Họ diễn giữa trời mưa Tây Bắc, dưới ánh lửa bập bùng giữa sân đồn biên phòng, chung nhau những khoảnh khắc vui, buồn để ngày mai mỗi người trên cương vị của mình lại hăng hái lao vào nhiệm vụ mới. Có những đơn vị nghệ thuật hàng “em út” như Tăng-Thiết giáp tuy quân số mỏng, kinh phí hạn hẹp nhưng cũng thực hiện vượt mức kế hoạch hoạt động nghệ thuật đặt ra trong năm và qua các cuộc biểu diễn đã để lại những ấn tượng tốt trong lòng khán giả. Ca sĩ Trần Tựa (Đoàn Ca múa Quân đội) sau chuyến lưu diễn dài ngày tại khu vực Tây Bắc vẫn nhớ như in những gương mặt cán bộ, chiến sĩ khu kinh tế-quốc phòng 327 Sốp Cộp, Sơn La. Anh kể cho chúng tôi nghe những phút giây đứng tim khi xe của đoàn đi qua những cung đường vừa bị mưa làm sạt lở, một bên là vực thẳm, một bên là những thành ta luy đất đá cao ngất sẵn sàng ụp xuống bất cứ lúc nào nhưng toàn đội vẫn quyết tâm vượt qua và đến đích vì biết rằng, nơi ấy bộ đội, nhân dân đang chờ họ. Cùng chung tâm trạng ấy, diễn viên trẻ Mai Hồng Quý (Đoàn Kịch nói Quân đội) lần đầu được ngược Tây Bắc, rong ruổi trên những cung đường miền Trung nắng gió, xuôi về miền Đông, miền Tây Nam Bộ vẫn còn nguyên cảm xúc lần đầu được đến và phục vụ bộ đội, phục vụ nhân dân.

Vươn tới những tầm cao mới

Tiết mục múa "Gạo mới" của Đoàn ca múa Quân đội tham gia hội diễn

Theo kế hoạch đã đề ra, Hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quân lần này sẽ là đợt tổng duyệt, đánh giá hoạt động biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp trong những năm qua. Mục tiêu đặt ra rất rõ ràng, nhiệm vụ của các đoàn khá nặng nề nên ngay sau khi nhận được kế hoạch của Tổng cục Chính trị về Hội diễn chuyên nghiệp toàn quân, các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp quân đội đã nhanh chóng bắt tay vào công tác chuẩn bị. Có những đoàn, nhiều tháng qua, cán bộ, diễn viên, nhạc công không có ngày nghỉ, tranh thủ từng giờ từng phút lo có được những chương trình, tiết mục “bằng chị bằng em”. Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, nơi đào tạo tài năng nghệ thuật chuyên nghiệp cho quân đội và cả nước đã lựa chọn những học viên tiêu biểu nhất của mình tham gia so tài với các nghệ sĩ toàn quân. Đồng chí Thiếu tướng, nhạc sĩ Nguyễn An Thuyên trong buổi giao nhiệm vụ đã xác định mục tiêu mà đoàn nghệ thuật nhà trường phải đạt được trong liên hoan là: Mới lạ, điêu luyện, thuyết phục. Đây cũng có thể nói là mục tiêu chung cho cả 16 đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp phải đạt được trong liên hoan lần này.

Cũng theo kế hoạch, phần “cứng” của mỗi chương trình (ca múa nhạc khoảng 70 phút, sân khấu 120 phút) tham gia hội diễn phải thể hiện được tình yêu quê hương, đất nước, ca ngợi Đảng, Bác Hồ, phản ánh hình tượng Bộ đội Cụ Hồ qua các cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc và công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Với yêu cầu ấy, không ít lãnh đạo, chỉ huy nghệ thuật các đoàn tỏ ra lo lắng, băn khoăn: Thứ nhất, với chủ đề không mới, làm sao tìm ra những “cái mới” cả về nội dung cũng như hình thức thể hiện là không đơn giản. Thứ hai, phong cách biểu diễn phải đổi mới thế nào đáp ứng yêu cầu ngày càng cao, đa dạng của bộ đội cũng như nhân dân, đặc biệt là những người sinh ra sau chiến tranh. Cuối cùng, làm sao vươn tới và vượt qua được những giá trị nghệ thuật đã ghi dấu ấn sâu đậm trong lòng khán giả trong nhiều thập niên qua. Các đoàn nghệ thuật quân đội, ngoài việc phục vụ cán bộ, chiến sĩ và nhân dân mọi miền Tổ quốc, còn nhiệm vụ nặng nề khác phải đạt được là chiếm lĩnh những sân khấu lớn ở các trung tâm văn hóa nghệ thuật cả nước. Đây cũng là điều mà Ban tổ chức hội diễn năm nay coi là “mặt trận” mà các nghệ sĩ quân đội phải chiếm lĩnh, làm chủ, góp phần định hướng các trào lưu nghệ thuật vốn đang rất đa dạng trong xã hội. Tuy nhiên, để làm được việc ấy, những nghệ sĩ quân đội cần rèn luyện, phấn đấu rất nhiều, bứt thoát khỏi lối tư duy cũ, mòn.

Một lần được so tài trên sân khấu hội diễn, thêm một lần nhìn lại những gì mình có để từ đó thêm những nỗ lực, quyết tâm mới có được những chương trình biểu diễn hay hơn, tốt hơn phục vụ bộ đội, nhân dân… Đó cũng là mục đích cuối cùng các nghệ sĩ quân đội phải phấn đấu, đạt được.