Ký ức Đông Âu

QĐND - Đêm 8-6, trái bóng Tango 12 sẽ bắt đầu lăn trên Sân vận động Quốc gia của thủ đô Vác-xa-va, Ba Lan, khai mở quầng sáng bóng đá Euro-2012. Vậy là đã hơn nửa thế kỷ, đúng 52 năm sau ngày ra đời của giải bóng đá hấp dẫn này, với 12 lần tổ chức, Euro mới được diễn ra trên miền đất Bạch dương Đông Âu. Lịch sử vốn dĩ phải bước qua ngàn dặm thời gian và không gian trắc trở. Ở Ba Lan và U-crai-na, bóng đá đã phổ biến và phát triển cả thế kỷ nay rồi. Lịch sử bóng đá châu Âu mãi còn ghi nhớ thảm cảnh các sân vận động ở Pô-giơ-nan (Ba Lan) bị biến thành bãi hành hình của phát-xít Đức trong Đại chiến thế giới lần thứ 2. Và ký ức bóng đá châu Âu cũng không bao giờ lãng quên những người dân nơi đây vẫn chơi bóng đá, thậm chí chơi cả trong bóng đêm trong bầu không khí nồng nặc mùi thuốc súng. Châu Âu và nhân loại cũng mãi khắc sâu trang sử đặc biệt của bóng đá khi những tù binh Liên Xô (trước đây) từng là cầu thủ của hội thể thao và các đội bóng mang tên Dinamo (Động lực) đã thi đấu một trận hào hùng và bi tráng với đội bóng của Đức quốc xã trước họng súng tử hình của quân thù…

CĐV Đức đến EURO bằng xe hơi. Ảnh: TTO

Thời bình, những năm 70 của thế kỷ trước, những người yêu say môn bóng đá không ai không nhớ hình ảnh Đại bàng trắng Ba Lan với những thế hệ Ga-đô-kha, La-tô, Xa-mắc từng hai lần đứng thứ 3 thế giới. Xứ sở “Đồng xanh bát ngát mênh mông U-crai-na” với những tên tuổi Dinamo Ki-ép hai lần đoạt cúp C2 châu Âu, huấn luyện viên lẫy lừng V.Lô-ba-nốp-xki cùng các thế hệ tuyển thủ Blô-khin, Mi-khai-lít-chen-kô, Sép-chen-kô…

Người Ba Lan, U-crai-na hôm nay có hành khúc bóng đá riêng của họ. Tiền đạo R.Lê-van-đốp-xki, chân sút chủ lực và J.Blát-di-cốp-xki, tiền vệ vừa cùng B.Dortmund bảo vệ ngôi vô địch giải vô địch Đức và hàng loạt cầu thủ xuất sắc đang chơi ở các giải bóng lớn Đức, Anh, Pháp, Hà Lan…

Với U-crai-na, Sép-chen-cô còn đây, tuổi đã cao nhưng kinh nghiệm và sức động viên tinh thần của anh vẫn luôn là điểm tựa của đồng đội. Và nữa, Ti-mô-chúc, Vô-rô-nin, Chi-gin-xki… những chiến binh trời Âu bây giờ tụ hội cùng những ngôi sao trẻ thế hệ Ya-rơ-mô-len-cô sẽ là một đối thủ đáng gờm.

Theo những luồng thông tin phổ biến, Ba Lan có khả năng chiếm được 1 trong 2 vé của bảng A vào vòng trong, còn U-crai-na sẽ khó khăn hơn nhiều. Song trái bóng mới bắt đầu lăn, ai cũng có quyền ước mơ và hy vọng.

Hoài nghi và động lực

Với những diễn biến chấn thương, thiếu vắng cầu thủ trụ cột, với sự quen biết, thông hiểu lối đá của nhau cùng những “lời nguyền” về bất ngờ Euro, về thực tế không một đội nào bảo vệ nổi ngôi vô địch, người ta có quá nhiều lý do để hoài nghi đủ mọi điều ở Euro 2012. Ngay cả những đội có truyền thống và được xem là thế lực đương thời, ứng cử viên hàng đầu đoạt cúp như đương kim vô địch châu Âu và thế giới Tây Ban Nha, hay Đức, Hà Lan cũng bị đặt hàng đống câu hỏi. Chẳng có gì lạ, đã là người hâm mộ, ai chẳng tự cho mình quyền của một bình luận viên, thậm chí huấn luyện viên, huống chi là những chuyên gia, nhà phân tích. Nguồn cơn của những con sóng hoài nghi này chẳng đâu xa, nó chính là hiện tượng Chelsea vừa đoạt cúp Champions League. Hiện tượng Chelsea có biến thành “hội chứng Chelsea” hay “hội chứng xe buýt” ở Euro lần này? Nếu Tiqui-taca của Barcelona tuyệt kỹ đã bị phá, nếu lối đá đa dạng mà khoa học của Bayern Munich cũng bất lực thì ai dám chắc Tây Ban Nha, Đức sẽ đi đến chiến thắng cuối cùng? Lại phải nhớ, Hy Lạp với lối chơi kỷ luật, chỉ “bắn phát một” mà vô địch Euro 2004. Người ta lo (và sợ) là có lý.

Xét rộng hơn, trong ba lĩnh vực: Đấu kỹ thuật, đấu thể lực và đấu trí, bóng đá châu Âu nổi bật hơn cả, và cũng quen thuộc hơn cả ở lĩnh vực thứ 3-đấu trí. Trong hoàn cảnh đều hiểu rõ về nhau, thể lực sa sút sau mùa giải dài dặc và căng thẳng, Euro lần này sẽ là thách thức lớn đối với sự linh hoạt, nhạy cảm và cơ mưu của các HLV. Cũng chính vì vậy, yếu tố tinh thần của các đoàn tuyển thủ cũng càng trở nên quan trọng. Hờ hững hay thiếu tự tin sớm thất bại đã đành, mà cắn răng căng thẳng, thiếu tỉnh táo cũng sẽ tự tạo nên sức ép với chính mình, khó thành công. Liệu sẽ có một hiện tượng tươi mát, thoải mái như Tiệp Khắc 1976, Đan Mạch 1992 lặp lại? Liệu sẽ có những đội bóng toàn tài, áp đảo như Pháp 1984, Hà Lan 1988, Tây Ban Nha 2008 sẽ lên ngôi? Hay sẽ là “xe buýt”? Hãy đợi đấy!

MẠNH HÙNG