Tín hiệu vui của làng thơ nữ Việt Nam

Trang Thanh đọc bài thơ mới nhất của mình tại lễ trao giải

Không ồn ào, phô trương, Lễ công bố giải thưởng Lá trầu lần thứ nhất diễn ra tại khu nhà Việt (Bảo tàng dân tộc học Việt Nam) thu hút được sự chú ý của người xem bởi những tâm sự, chiêm nghiệm về phụ nữ của chính những cây bút nữ, với những trăn trở đầy tính thời đại và mỹ cảm tiềm ẩn trong “những con người khát khao tìm cho mình điều gì đó nhiều hơn là hạnh phúc” – Lê Ngân Hằng (Giám đốc Điều phối dự án vận động Quỹ lời vàng Eva). Giải không gây bất ngờ khi “Bay lặng im” của Trang Thanh đã nhận được Giải lá trầu mùa xuân. Tập thơ cho thấy tác giả có “một nội lực đặc biệt, chị thẳng thắn, tràn đầy về cảm xúc cũng như chiều sâu trong tư duy” – theo nhà thơ Ý Nhi. Không những vậy, những vần thơ trong “Bay lặng im” có những điều u uẩn với những ngôn ngữ bạo liệt, đắm đuối trong quan niệm cuộc sống, tình yêu, những nỗi ám ảnh trong cuộc đời, thân phận đàn bà: “Tôi là người đàn bà sinh ra từ tình yêu/ Sự vá víu của đời nuôi tôi lớn/ Sự méo mó của đời cho tôi khát/ Sự thờ ơ của đời cho tôi đau”… khiến người đọc không thể không ấn tượng và bị cuốn vào trong những suy tư của tác giả.

Tuy nhiên, để nói về chất lượng 6 tập thơ được lựa chọn lần này, ban thẩm định thống nhất rằng không có tập thơ nào vượt trội hẳn so với tập khác. Bởi, xét mặt bằng chung của thơ đương đại, họ - mỗi tác giả đã thực sự có một giọng điệu riêng, một lối đi riêng, một màu sắc cá tính riêng và một vẻ đẹp riêng. Người đọc có thể thấy bên cạnh sự suy tư thâm trầm, những cảm xúc mang màu sắc triết học, sự nghiêm ngặt trong cấu trúc tập “Chữ cái” của Từ Huy là sự tươi non, những cảm xúc bất ngờ, là sự thả lỏng hoàn toàn trong từng nhịp điệu, trong cấu trúc đơn vị câu của Trần Lê Sơn Ý với “Cơn ngạt thở tình cờ”: "Còn một mảng tường có dây leo giữa phố/ Vẫn còn tôi nặng nợ với trưa vàng/ Còn một góc vừa cho hoa nằm đợi/ là còn tôi, còn rụng xuống/ thênh thang".

Hay ấn tượng với Đinh Thị Như Thúy khi “Phía bên kia cây cầu” mang đến cho người đọc cảm giác tự do bay lượn trong thế giới mỹ cảm được chị tạo ra trong một nhịp điệu hoàn toàn hiện đại, một thứ cấu trúc chỉ tuân theo hơi thở cảm xúc, trạng thái tinh thần cá nhân với: “Những con đường cứ mịt mờ đích đến/ đôi khi chiều loay hoay/ chảy trôi mà không thanh lọc được/ mắt người lưng lửng say”. Bên cạnh Như Thúy lại là một Trương Thị Kim Dung không kém phần tự do, phóng khoáng trong cảm xúc, thậm chí còn ma mị, phiêu diêu đến mức không thể nắm bắt trong “Áo lá sen”. Vậy nhưng, những ma mị, phiêu linh đó lại nằm trong một thứ nhịp điệu tiết tấu cấu trúc, lối gieo vần tuyệt đối truyền thống …

Chính vì những nét riêng này mà ban thẩm định đã vấp phải những khó khăn nhất định khi bỏ phiếu cho một tập thể trao giải. Và sự thành công của “Bay lặng im” cũng là kết quả của những lần cân nhắc kỹ lưỡng của hội đồng thẩm định. Tuy nhiên, để khẳng định những tìm tòi độc đáo của các tác giả nữ còn lại, ban tổ chức giải cũng đã vinh danh những dấu ấn đặc biệt cho những tập thơ còn lại: Dấu ấn Độc đáo dành cho “Chữ cái” (Từ Huy); Ngôn ngữ đẹp cho “Căn phòng và bóng tối” (Lê Mỹ Ý); Tinh tế cho tập “Phía bên kia cây cầu” (Đinh Thị Như Thúy); Truyền thống dành cho “Áo lá sen” (Trương Thị Kim Dung) và hơi thở Mới lạ dành cho “Cơn ngạt thở tình cờ” (Trần Lê Sơn Ý) .

Giải Lá trầu thực sự là cơ hội tôn vinh cho thơ nữ Việt Nam, với tư cách là một sân chơi đề cao vai trò của những người phụ nữ trong quá trình sáng tạo các tác phẩm nghệ thuật. Suốt chặng đường vừa qua, giải hội tụ đông đảo những tác giả nữ thế hệ 8X đến 5x. Điều này chứng tỏ nhu cầu bày tỏ cảm xúc không giới hạn của các tác giả trẻ, trong đó có cả những người không chuyên. Trang Thanh là một ví dụ. Chị là một nhà báo làm thơ; chị khẳng định: “Với con số gần 30 tập thơ trong và ngoài nước tham dự giải khiến tôi ngạc nhiên về hiệu ứng của Lá trầu. Nó chứng tỏ sự thành công nhất định của giải… Ngay cả tôi khi tham dự cũng là muốn đặt mình vào một hoạt động văn chương mà tôi cho rằng, sự xuất hiện của nó ở thời điểm này cũng như mục đích mà Lá trầu hướng tới thực sự là một tín hiệu vui cho thơ, cho tiếng nói của những người phụ nữ”.

Trong một không gian thơ nữ mùa Xuân, những người yêu thơ đã được một lần nữa đến với không gian giản dị gần gũi của Lá trầu, chiêm ngưỡng các tác phẩm thơ của 6 tác giả trên những tấm liếp nhỏ và những lời tự sự chân thật của các nữ nhà thơ trên những bức mành.Trong một không gian ấm cúng, gần gũi, thấm đẫm chất thơ, đại diện Quỹ lời vàng Eva tiếp tục phát động giải Lá Trầu 2008 hứa hẹn sẽ có những đột phá, thành công mới cho làng thơ nữ Việt Nam.