“Phong trào” chơi game online trong giới trẻ gây nhiều lãng phí cho xã hội. Đáng ra chúng ta phải có kế hoạch tốt hơn, nhưng rồi “tiền mất, tật mang”, game online bị thua đau trên sân nhà.

Tiền thật và tiền ảo

Theo thống kê của VINASA (Hiệp hội Phần mềm Việt Nam), ở nước ta hiện nay có khoảng 25 triệu người sử dụng internet, trong đó có khoảng 12 triệu “game thủ”; có  17 doanh nghiệp phát hành game online, cung cấp khoảng 100 game online khác nhau. Trong những “đại gia” phát hành game, đứng tốp đầu là Vinagames, VTC, VDC, FPT… VINASA cho biết, năm qua, riêng ngành game online Việt Nam thu về khoảng 2.500 tỷ đồng (hơn 130 triệu USD).

Con số 2.500 tỷ đồng ở đây cũng chưa phản ánh được giá trị thật mà người chơi bỏ ra cho game online. Bạn hãy đóng vai một người khắt khe, làm phép tính nhỏ 1000 đồng cho một giờ chơi thì sẽ thấy người Việt Nam đã lãng phí khoảng 2,5 tỷ giờ cho game online. Đó là chưa tính đến chi phí thuê bao internet, thuê máy tính vào mạng, khấu hao tài sản…

Trong thực tế “game thủ” phải chi nhiều tiền hơn thế. Vì rằng, ngoài “tiền thật” để được chơi game, “game thủ” còn cần cả “tiền ảo” để nhân vật trong game trang bị, mua sắm. Tiền ảo có đủ loại, tùy theo từng mạng, từng trò chơi. “Game thủ” nạp “tiền ảo” bằng cách thông thường nhất là nhắn tin từ điện thoại di động, hoặc mua thẻ nạp “tiền ảo” từ các công ty phát hành. Trên nhiều diễn đàn gamethu.net có cả một trang chuyên bán đấu giá những món đồ ảo. Nhiều món với giá trị quy đổi ra tiền thật bằng nhiều triệu đồng.

Các lập trình viên của INTECOM đang “Việt hóa” lại game.

Liên quan đến chuyện “tiền ảo” và “tài sản ảo”, cách đây ba năm, giới game thủ đã từng đòi hỏi các công ty cung cấp game cũng như nhà quản lý thừa nhận về mặt pháp lý. Tuy nhiên, do không ai định nghĩa được “tài sản ảo” là gì theo khái niệm pháp lý nên cuối cùng cuộc tranh cãi về “tài sản ảo” rơi vào quên lãng. “Tiền ảo” và “tài sản ảo” là thứ khá mơ hồ, chỉ do người chơi game quy định giá trị với nhau. Trong thực tế chỉ cần một lỗi kỹ thuật nhỏ từ nhà cung cấp game online, các game thủ sẽ mất trắng. Một đống tiền bị ném qua cửa sổ!

Có những chi phí nghe ra rất vô lý mà “game thủ” phải chi, như tiền thuê người khác... chơi hộ. Vô lý, nhưng đó là sự thực. Ví dụ, anh là người có điều kiện kinh tế, muốn “nuôi” một nhân vật ảo nhưng lại không đủ thời gian để luyện đẳng cấp (level), đành thuê người khác chơi hộ. Chi phí cho niềm vui thích được sở hữu một nhân vật ảo thuộc “hàng khủng” cũng rất tốn kém. Còn một cách khác nữa để sở hữu một nhân vật ảo có cấp độ cao đó là mua lại tài khoản. Báo Tiền phong đưa tin: Account moAmi “Nga Mi Truyền Kỳ” của game Võ Lâm Truyền Kỳ được chuyển nhượng với giá lên đến 78.599 Kim nguyên bảo (tương đương 1 tỷ 234 triệu đồng ngoài thực tế). Người mua tài khoản ảo từng lộ diện ngoài thực tế, anh này tự nhận là chủ một doanh nghiệp. Không biết anh ta sung sướng như thế nào với nhân vật ảo này nhưng tôi tin rằng sẽ nhiều người hạnh phúc hơn nếu số tiền đó được làm từ thiện cho những người nghèo.

Tất cả chỉ ra những lãng phí mà game online có thể gây ra với xã hội.

Làm chủ thị trường

Chúng tôi gặp anh Hoàng Trọng Hiếu, Phó giám đốc Công ty Đầu tư và Phát triển Công nghệ thông tin-Intecom (thuộc Tổng công ty truyền thông đa phương tiện-VTC) để tìm hiểu thêm về việc quản lý “tiền ảo” trên VTC game. Anh Hiếu cho biết, Intecom hiện nay sử dụng  khoảng một nghìn máy chủ để quản lý dữ liệu. Trong đó, có những máy chủ chuyên theo dõi các “game thủ” đăng nhập hoặc đăng xuất trò chơi; có máy chuyên lưu trữ tài sản; có máy quản lý về giờ chơi… Giải thích về hiện tượng mất “tài sản ảo”, “tiền ảo” của người chơi, anh Hiếu nói đây là lỗi kỹ thuật. Những lỗi này có thể sinh ra khi các lập trình viên của công ty sửa chữa, “Việt hóa” chương trình game. Ngoài ra, trong trường hợp máy chủ bị mất điện, hoạt động thiếu đồng bộ cũng sẽ dẫn đến tình trạng mất tài khoản. Theo tôi hiểu, trong bất cứ trường hợp nào thì người chơi cũng phải chấp nhận.

Câu chuyện của chúng tôi dừng lại ở vấn đề Việt hóa game. Được biết trong 100 game online đang được phát hành hiện nay chỉ duy nhất có trò Thuận thiên kiếm (do Vinagame phát hành) là được viết ra bởi lập trình viên Việt Nam. Để phát triển trò chơi này, đội ngũ kỹ thuật viên gồm 300 người của Vinagame đã phải làm việc liên tục trong vòng 3 năm. Chỉ riêng tiền lương trả cho 300 kỹ thuật viên này đã lên tới 40 tỷ đồng.

Chính vì sản xuất game đắt như thế nên hầu hết các công ty phát hành game hiện nay đều chọn phương án mua lại bản quyền game của các công ty nước ngoài, chủ yếu là từ Trung Quốc và Hàn Quốc, một số ít khác là từ Nhật Bản, Mỹ, Ca-na-đa.

Số tiền 2.500 tỷ đồng đề cập ở trên sẽ có một phần không nhỏ phải “chung chi” cho các công ty sản xuất game của nước ngoài. Rút cuộc, 17 doanh nghiệp cung cấp game online của Việt Nam cũng chỉ là “cánh tay nối dài” của các nhà sản xuất game nước ngoài, đang ngày ngày vơ vét từng đồng từng hào của “game thủ” nước ta.

Có người nói với tôi: Phải cắt những “cánh tay nối dài” này đi thì tránh được lãng phí. Tôi ngẫm đi nghĩ lại nhiều và thấy làm thế cũng không đúng, thậm chí còn có hại lớn. Lý do, ngoài 17 nhà cung cấp game trong nước còn có hàng trăm game online nước ngoài vẫn được các “game thủ” chơi. Nếu không chơi game online Việt thì họ sẽ chơi game online của nước ngoài. Khi đó mỗi năm ta mất trắng hàng nghìn tỷ đồng, cùng hàng trăm dịch vụ ăn theo game online khác.

Thế nên bài toán đặt ra ở đây là phải làm chủ thị trường trong nước. Ít ra hiện nay ta đang có lợi thế từ ngôn ngữ. Game online Việt hóa thu hút “game thủ” vì lợi thế này. Trong sự lãng phí của xã hội với game online ta còn vớt vát lại một hy vọng, đó là việc chuyên nghiệp hóa đội ngũ kỹ thuật viên, lập trình viên.

Bài và ảnh: Lê Nguyên Phong

Bài 3: Làm gì để “gạn đục, khơi trong”?