Cảnh trong vở Cạm bẫy của Nhà hát kịch Việt Nam.

Là nơi tập trung nhiều đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp, lại đều là những nhà hát, đoàn nghệ thuật hàng đầu trong cả nước, với một đội ngũ nghệ sĩ đông đảo và tài năng, thế nhưng, đời sống của sân khấu Hà Nội trong một thời gian dài lại tẻ nhạt. Bị than phiền nhiều quá chăng, mà tới đây, giới nghệ sĩ Hà thành sẽ “tung” ra rất nhiều vở diễn mới, cũng như phương pháp “câu khách” mới.

Tăng nhà hát... ắt tăng buổi diễn

Đầu tháng 7 vừa qua, người dân Hà Nội mừng khấp khởi khi có thêm hai sân khấu mới. Đó là Rạp Thanh Niên, sân khấu này là sự kết hợp giữa Nhà hát Tuổi trẻ và Thành đoàn Hà Nội để cho ra sản phẩm là một rạp hát 500 chỗ trên một vị trí đẹp như mơ, đảo nằm giữa hồ Thiền Quang (32 Trần Bình Trọng, Hà Nội). Bắt đầu từ ngày 3-7-2009, Đoàn 2 Nhà hát Tuổi Trẻ gồm: Chí Trung - trưởng đoàn, Lê Khanh, Ngọc Huyền, Đức Khuê... sẽ “đóng đô” tại đây, sẽ “đỏ đèn” suốt các tối trong tuần. Ngay sau lễ ra mắt, khán giả đã “choáng” khi đọc lịch diễn của sân khấu này, từ mồng 3 đến 31-7, nhà hát diễn Đời cười 5, 6, 7, 8, Học giả tri ân. Từ 1-8 trở đi sẽ là ba chương trình hài kịch mới: Anh hùng chạy trốn, Chuyện loa phường và Siêu thị cười.

Theo NSƯT Chí Trung-Trưởng đoàn kịch 2 và là người “đứng mũi chịu sào” của sân khấu này cho biết, mục tiêu trước mắt là giảm tải cho Nhà hát Tuổi Trẻ - một sân khấu mà có tới bốn đoàn xếp hàng diễn. Mục tiêu trung hạn là tạo một địa điểm biểu diễn nghệ thuật mới, phục vụ thanh thiếu niên. Chí Trung còn dí dỏm: “Năm đầu tiên tôi đã chuẩn bị vài trăm triệu đồng để... lỗ, vé bán cho sinh viên, học sinh sẽ là “mua 1 tặng 1”. Mục tiêu dài hạn là biến rạp đảo hồ Thiền Quang thành một IDECAF của Hà Nội”.

Nhà hát thứ 2 kể đến, là nhà Khai Trí Tiến Đức, nằm ở vị trí đẹp, ba mặt tiền chạy dài mặt phố Lê Thái Tổ-Hàng Trống. Nhà hát Khai Trí Tiến Đức vốn là trụ sở của Hội Khai Trí Tiến Đức những năm đầu thế kỷ trước, các trí thức Hà Nội chọn nơi đây làm chỗ sinh hoạt tập thể, giao lưu, đàm luận, diễn thuyết. Sau năm 1954 tòa nhà được dành làm câu lạc bộ Thống Nhất - nơi sinh hoạt của các cán bộ miền Nam tập kết. Qua nhiều ban, ngành sử dụng, thì đến tháng 9-2009, chủ nhân mới của nó-Nhà hát Ca nhạc nhẹ Trung ương sẽ biến nhà Khai Trí Tiến Đức thành một “Không gian văn hóa Việt” với một nhà hát 300 chỗ, sáng đèn tất cả các ngày trong tuần trừ thứ hai, một sân khấu dân tộc ngoài trời cùng một phòng triển lãm tranh. Tại sân khấu ngoài trời, trong khuôn viên vườn hoa Lê Thái Tổ sẽ là sân khấu truyền thống với các trích đoạn chèo, ca trù, ả đào, rối cạn...

“Thức tỉnh” qua những chương trình mới

“Ngủ” một giấc dài, Nhà hát Kịch Việt Nam (NHKVN) được ví là "anh cả đỏ" của sân khấu Hà Nội “thức tỉnh” với vở diễn mới-Cạm bẫy. Vở diễn ra đời sau sự biến động của lãnh đạo Nhà hát, hiện tại đạo diễn-NSND Lê Hùng kiêm chức Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam và Nhà hát Tuổi trẻ. Tuy nhiên, cái lợi trước mắt mà các nghệ sĩ, diễn viên của Nhà hát Kịch Việt Nam được hưởng, đó là những vở diễn, vai diễn của họ đã có “sân”-Sân khấu 11 Ngô Thì Nhậm (của Nhà hát Tuổi trẻ) để mà diễn. Bấy lâu nay, mỗi khi dựng xong vở mới, anh em Nhà hát lại cấp tập đi tìm điểm diễn, dù mở cửa Nhà hát ra, họ đã bắt gặp ngay bóng dáng lừng lững của Nhà hát Lớn Hà Nội. Chẳng nhẽ ngày nào cũng chi số tiền không nhỏ (khoảng hơn 10 triệu) để được diễn trên sân khấu Nhà hát Lớn, khi mà khán giả phía Bắc hiện nay không còn mặn mà với nghệ thuật sân khấu như xưa. Phải chăng không có sân khấu riêng, mà "anh cả đỏ" ít dàn dựng vở mới?

Bởi vậy mà ngay sau khi nhận chức giám đốc của NHKVN, đạo diễn Lê Hùng đã khẳng định: “Tôi cần những người quản lý tốt của NHKVN giúp tôi điều hành. Và đặc biệt, cần sự đoàn kết, nhất trí của anh em diễn viên. So với Nhà hát Kịch Tuổi trẻ, NHKVN chẳng thiếu gương mặt tài năng, mấy chục năm qua họ đã định hình được thương hiệu và đứng rất vững rồi. Trong những tháng tới, Nhà hát Tuổi trẻ sẽ “nhường” cho Nhà hát Kịch Việt Nam sử dụng sàn diễn tại 11 Ngô Thì Nhậm với tần suất 2 lần/tuần”. NSND Lê Hùng cũng cho biết, trong tương lai, ông sẽ kiến nghị Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch cho NHKVN một khu đất tại Mỹ Đình để xây mới trụ sở Nhà hát.

Dù kiêm nhiệm hai nhà hát, nhưng NSND Lê Hùng vẫn không ngừng dàn dựng cũng như đôn đốc “quân” Nhà hát Tuổi trẻ diễn những vở mới và chương trình đã đề ra như: Diễn phục vụ du khách quốc tế các trích đoạn kịch ngắn được thoại hóa bằng tiếng Anh vào thứ tư hằng tuần; diễn Đời cười vào các ngày trong tuần (trừ 2 suất diễn của NHKVN)...

Nhà hát Chèo Hà Nội-một trong rất ít những nhà hát Thủ đô đỏ đèn quanh năm đang gấp rút cho công tác chuẩn bị đưa hai vở Oan khuất một thời và Nàng Sita du Nam, thì một nửa số nghệ sĩ, diễn viên còn lại đang ngày đêm lên sàn dàn dựng vở mới là Chàng Ka Tum và nàng Mi Tiêu, được tác giả Huy Thịnh chuyển thể từ truyện thơ cổ Cam-pu-chia Tum Tiêu, NSND Doãn Hoàng Giang đạo diễn.

Không chỉ có sân khấu kịch, chèo... mà sân khấu ca nhạc cũng đã sôi động trở lại qua một loạt các liveshow của các nhạc sĩ, ca sĩ như: Nhạc sĩ Nguyễn Cường với “Tiếng hát từ đại ngàn” (tại Nhà hát Lớn Hà Nội); Đàm Vĩnh Hưng với “Người tình” (Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Mỹ Đình); đêm hội ngộ của các nghệ sĩ hài, ca sĩ trong Nam ngoài Bắc tại Trung tâm triển lãm Giảng Võ... Khán giả Hà Nội đã có thể được lựa chọn “món” nghệ thuật mà mình yêu thích để đến thưởng thức.

Bài và ảnh: VƯƠNG HÀ