QĐND - Năm 1919, tại Bạc Liêu, soạn giả Cao Văn Lầu đã sáng tác bài “Dạ cổ hoài lang” làm nức lòng người. 95 năm sau, “Dạ cổ hoài lang”-nghệ thuật đờn ca tài tử (ĐCTT) đã ăn sâu vào đời sống của người dân Nam Bộ, từ trẻ đến già, từ thành thị đến nông thôn. ĐCTT không kén sân khấu, ở bất cứ đâu, trên ghe, thuyền, hay sân nhà, dưới gốc cây mãng cầu, dưới bóng dừa xiêm đều có thể biến thành nơi các nghệ nhân trình diễn… Về Bạc Liêu hòa mình vào các hoạt động hấp dẫn của Festival ĐCTT, chắc rằng du khách càng hiểu và trân trọng hơn di sản văn hóa phi vật thể thắm đượm tình đất, tình người phương Nam …

Thời điểm này, không khí Liên hoan ĐCTT Quốc gia lần thứ nhất đã tràn ngập mọi phố phường, ngõ ngách Bạc Liêu. Tại ngã 4 Tượng đài Chiến thắng, trên các Đại lộ 30-4, Nguyễn Văn Linh, Hùng Vương… rực rỡ cờ hoa, băng rôn và các biểu tượng cây đàn kìm - nhạc cụ chủ đạo trong nghệ thuật ĐCTT. Quảng trường Hùng Vương rộn rã âm thanh tiếng đàn kìm.

Vừa đặt chân tới Bạc Liêu, chúng tôi đã được cùng đồng chí Võ Văn Dũng, Bí thư Tỉnh ủy đi kiểm tra tiến độ các công trình phục vụ Festival trên Quảng trường Hùng Vương. Cảm nhận của chúng tôi là hàng loạt công trình: Đài liệt sĩ, Tượng đài Chiến thắng Mậu Thân, Biểu tượng kết nghĩa Ninh Bình - Bạc Liêu, đặc biệt là Nhà hát Cao Văn Lầu và biểu tượng cây đàn kìm cách điệu trên đài sen vừa được công nhận là kỷ lục Việt Nam đã mang lại nét tươi mới cho vùng đất khai sinh ra nghệ thuật ĐCTT.

Đờn ca tài tử đi vào cuộc sống của người dân Nam Bộ. Ảnh: Thu Đông

Đến thăm công trình Nhà hát Cao Văn Lầu, với điểm nhấn là 3 chiếc nón lá biểu trưng cho tình đoàn kết gắn bó của 3 dân tộc sinh sống trên mảnh đất Bạc Liêu, chúng tôi đã gặp “kíp chỉ huy” công trình gồm: Kỹ sư Lê Quốc Hùng - giám sát công trình; kỹ sư Lê Xuân Kiên - Phó giám đốc Công ty Thanh Tâm, TP Hồ Chí Minh; kỹ sư Lê Hoàng Mai - Chỉ huy trưởng công trường. Các anh chia sẻ: “Để hoàn thành công trình bề thế như hôm nay, chúng tôi đã tổ chức thi công 4 ca liên tục trong suốt thời gian dài”.

Về Bạc Liêu không chỉ nghe ĐCTT, mà chắc rằng du khách còn muốn đến thăm nhà công tử Bạc Liêu. Hai căn nhà đã được cải tạo, nâng cấp nhưng vẫn giữ nguyên vẹn kiến trúc Pháp cổ đầu thế kỷ 19. Giám đốc Công ty Du lịch Cẩm Quyên Tô Huy Phú (đơn vị được tỉnh giao nhiệm vụ tôn tạo và quản lý di tích văn hóa này) cho biết: "Công ty đang gấp rút hoàn thiện 16 căn phòng tiêu chuẩn khách sạn 5 sao để đón khách đến “hưởng thụ” cuộc sống của công tử Bạc Liêu trước đây. Đặc biệt, sân khấu nhỏ nằm giữa sân vườn nhà công tử Bạc Liêu sẽ là không gian biểu diễn ĐCTT phục vụ người dân miễn phí quanh năm. Ở đây, các nghệ nhân không chỉ giao lưu với nhau mà còn giao lưu với người nghe, người xem”.

Bạc Liêu xác định, văn hóa vừa là mục tiêu vừa là động lực cho phát triển kinh tế - xã hội, do đó từ sự kiện này sẽ có Hội nghị xúc tiến đầu tư, Hội chợ thương mại - du lịch, lễ hội ẩm thực Nam Bộ v.v.. Cũng tại liên hoan sẽ xây dựng và ra mắt: Quỹ bảo tồn và phát huy ĐCTT nhằm đãi ngộ, khen thưởng và chăm lo nghệ nhân ĐCTT có những đóng góp xuất sắc vào việc bảo tồn và phát huy giá trị của nghệ thuật độc đáo này.

Bà Lê Thị Ái Nam, Phó chủ tịch UBND tỉnh - Trưởng ban tổ chức cho biết: “Với không gian ĐCTT Nam Bộ và Liên hoan ĐCTT toàn quốc, người dân và du khách sẽ được thỏa niềm đam mê ĐCTT với những cung bậc sâu lắng, ngọt ngào của các bài, bản, các ngón nghề điêu luyện của các nghệ nhân, nghệ sĩ đến từ nhiều vùng miền từ nền của 20 bài Tổ đến các sáng tác hôm nay. Đây không chỉ đơn thuần là hoạt động giao lưu, học hỏi kinh nghiệm biểu diễn ĐCTT, mà còn là hoạt động góp phần bảo tồn, phát huy, truyền bá nghệ thuật ĐCTT trong công chúng, nhất là giúp thế hệ trẻ hiểu, thẩm thấu cái đẹp, cái đặc sắc của loại hình nghệ thuật độc đáo vừa được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại”.

Trong thời gian diễn ra Festival (từ 25 đến 29-4), Bạc Liêu còn “trình làng” những điều thú vị, độc đáo, gây bất ngờ cho du khách. Đáng chú ý là triển lãm nhạc cụ dân tộc nhằm tôn vinh nét đặc trưng của văn hóa cộng cư giữa các dân tộc anh em. Thưởng thức các món ăn ngon miệng từ các đặc sản của miền sông nước trong Lễ hội ẩm thực Nam Bộ. Hình ảnh sống động, chân thực của một Bạc Liêu năng động, đang bứt phá, tăng tốc để vươn lên sẽ được phản ánh rõ nét qua triển lãm tranh, ảnh nghệ thuật và các tác phẩm được trao giải của Giải báo chí “Bạc Liêu trên đường phát triển”…

Cũng tại Festival, Hội thảo khoa học “Bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ” sẽ làm rõ hơn những đóng góp của loại hình nghệ thuật đặc sắc này đối với đời sống của nhân dân, góp phần định hướng, đưa ra các giải pháp bảo tồn và phát triển phong trào ĐCTT Nam Bộ gắn với phát triển văn hóa du lịch của Bạc Liêu nói riêng, các tỉnh, thành có di sản ĐCTT nói chung.

PHÚ THẮNG