Đó là một buổi diễn của những thành viên Câu lạc bộ (CLB) Cầm Ca, nơi những người trẻ thế hệ Gen Z đang cùng nhau giữ lửa và lan tỏa tình yêu với âm nhạc dân gian tới cộng đồng.

Năm 2019, khi là nữ sinh 17 tuổi tại Trường THPT Chuyên Hà Nội Amsterdam, Lê Hà Thu (sinh năm 2002) đã mang theo niềm trăn trở về sự vắng bóng của nhạc cụ dân tộc và âm nhạc dân gian trong không gian học đường. Nhận thấy nhiều bạn trẻ biết chơi đàn bầu, đàn tranh hay sáo trúc nhưng còn rụt rè, thiếu sân chơi chung, Hà Thu đã cùng các bạn thành lập CLB Cầm Ca. Hai từ "Cầm Ca" không chỉ gợi mở không gian của tiếng đàn, lời ca mà còn gửi gắm thông điệp: Cầm là giữ lấy, giữ gìn bản sắc và những giá trị âm nhạc dân tộc Việt Nam.

Lê Hà Thu hướng dẫn các bạn trẻ cách chơi đàn bầu. Ảnh do nhân vật cung cấp 

Tình yêu ấy ở Hà Thu không phải ngẫu nhiên mà được ươm mầm từ gia đình, qua những ngày thơ bé được mẹ đưa đến học đàn tại Cung Thiếu nhi Hà Nội. Bền bỉ nuôi dưỡng đam mê, Hà Thu hiện là sinh viên Khoa Âm nhạc truyền thống, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam. Từ nhóm nhỏ ban đầu thiếu thốn đủ bề về kinh phí lẫn phòng tập, dưới sự dẫn dắt của cô sinh viên trẻ, CLB Cầm Ca đã từng bước phát triển thành một cộng đồng quy tụ hơn 30 thành viên chính thức cùng hàng trăm bạn trẻ yêu nghệ thuật dân gian. “Mỗi người Việt Nam chúng ta đều lớn lên từ những câu hát ru của mẹ. Trong những lời ru ấy đã có âm nhạc truyền thống hiện diện một cách rất tự nhiên, gần gũi. Chính vì vậy, âm nhạc và nhạc cụ truyền thống chưa bao giờ là điều xa lạ. Chỉ cần một giai điệu dân tộc cất lên, chúng ta đều có cảm giác quen thuộc và dễ dàng nhận ra đó là âm thanh của quê hương mình”, Hà Thu chia sẻ.

Từ các buổi biểu diễn giao lưu, CLB Cầm Ca nhận thấy nhu cầu tiếp cận nhạc cụ dân tộc của công chúng rất lớn nhưng rào cản về chi phí và tâm lý khó học lại quá cao. Dự án cộng đồng “Bình dân học nhạc” ra đời từ đó, lấy cảm hứng từ phong trào Bình dân học vụ năm xưa. Các khóa học được tổ chức hoàn toàn miễn phí vào mỗi dịp hè, kéo dài khoảng 2 tháng với lộ trình bài bản, như: Lý thuyết nhạc lý cơ bản, nhận biết nốt nhạc, tiết tấu, cao độ, lồng ghép sự gần gũi vào các kiến thức chuyên môn; thực hành nhạc cụ với các loại đàn tranh, đàn bầu, sáo trúc hay đàn nguyệt... Kết thúc mỗi khóa học là buổi biểu diễn tốt nghiệp của các bạn trẻ. Mỗi mùa, lớp học thu hút hàng trăm lượt đăng ký. Không ít học viên sau khóa học đã quay trở lại hỗ trợ dự án với vai trò tình nguyện viên.

Không dừng lại ở các lớp học “vỡ lòng”, CLB Cầm Ca còn đưa nhạc cụ dân tộc bước vào đời sống hiện đại bằng những bản phối khí sáng tạo, như lồng ghép bài dân ca nổi tiếng của vùng Nam Bộ “Lý kéo chài” với guitar acoustic (guitar dây sắt); hay kết hợp “Trống cơm” cùng tiết tấu piano điện... Sự giao thoa giữa truyền thống và hơi thở đương đại giúp âm nhạc dân gian trở nên gần gũi. Trải qua hành trình 7 năm, điều quý giá nhất mà Hà Thu cùng CLB Cầm Ca nhận lại không chỉ là những giải thưởng hay sự ủng hộ của cộng đồng, mà chính là sự lan tỏa tự nhiên của tình yêu văn hóa. Những giai điệu đàn tranh, đàn bầu ngân nga giữa lòng đô thị náo nhiệt là minh chứng thế hệ Gen Z không quay lưng với di sản, họ đang bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc theo cách riêng, bằng niềm vui, sự sáng tạo và trái tim nhiệt huyết.

 “Hiện tại, tôi và các cộng sự vẫn chỉ là những sinh viên hoặc những người trẻ mới tốt nghiệp đại học. Tiềm lực của chúng tôi còn hạn chế, mọi hoạt động đều được triển khai trong khả năng của mình. Nhưng tôi luôn mong CLB có thể trở thành nguồn động lực cho các dự án về bảo tồn nghệ thuật dân gian khác. CLB Cầm Ca sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, đồng hành và hỗ trợ để nhiều dự án mới được hình thành, hướng đến mục tiêu chung là lan tỏa và gìn giữ văn hóa dân gian dân tộc”, Hà Thu bày tỏ.