Hoa hậu thế giới 2006 Tatana Kucharova

"Chắc các bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy tôi đọc thơ tại đây hôm nay"-hoa hậu Li-bê-ri-a đã nói như vậy trước khi thể hiện mình trong phần thi "Hoa hậu tài năng" ở cuộc thi Hoa hậu thế giới 2006 tại Ba Lan. Cô đã dự đoán đúng, khi không chỉ với cử tọa tại chỗ mà với cả hàng trăm triệu người xem truyền hình trực tiếp hoặc xem phát lại băng ghi, sự "sẽ ngạc nhiên" ấy là tâm trạng phổ biến. Khi, trong một thế giới đang toàn cầu hóa mạnh mẽ, với "văn hóa nghe nhìn" đang lấn át "văn hóa đọc", và với quan niệm phổ cập rằng "tài năng" phải là những gì rất khác thường, rất hiện đại..., mà, cô lại dùng thơ để đua tài.

Biết vậy, để càng tự tin, và cô đã đọc bằng tất cả nội lực của mình một bài thơ không tới 20 câu về khát vọng được sống hòa bình. Mong ước ấy đúng là mang tính toàn cầu, và bởi thế, giọng đọc đầy truyền cảm của cô đã tạo sự im lặng tuyệt đối nơi khán phòng, để khi câu thơ cuối cùng vừa dứt, tiếng vỗ tay kéo dài ran ran.

Rồi, lại đến hoa hậu Bác-ba-đốt cũng đọc thơ, có xen những lời đồng thoại. Cũng bằng giọng đọc rất có sức xoáy sâu, cùng những động tác hình thể minh họa thật dữ dội (có lúc cô nằm xoài trên sàn diễn), cô truyền tới người xem sự đồng cảm sâu sắc về nỗi đau tột cùng của người vừa mất mẹ do một tai nạn giao thông vì người lái xe đã uống rượu trước lúc cầm tay lái. "Đừng uống rượu trước khi lái xe", câu thơ cuối-như một lời nhắn, một khẩu hiệu-ấy cũng mang tính toàn cầu rộng khắp, khi mỗi ngày đang có hàng nghìn người ở mọi nơi trên trái đất bị chết vì tai nạn giao thông. Và bởi thế, bài thơ như một bức thông điệp này được nhiệt liệt cổ vũ.

Để cuối cùng, vượt trên nhiều thí sinh khác hát rất hay-múa rất dẻo..., hai bài thơ đó đã đưa hoa hậu Li-bê-ri-a và hoa hậu Bác-ba-đốt vào tốp 10 người xuất sắc nhất ở phần thi "Hoa hậu tài năng".

Nhìn từ Miss World 2006 với "bất ngờ" và "ngạc nhiên" kể trên, thêm chạnh lòng cho việc trình diễn thơ ở Việt Nam. Nếu trước những năm 90 của thế kỷ 20, ở hội diễn nghệ thuật quần chúng các cấp luôn có ngâm và đọc thơ, với cơ cấu tiết mục của mỗi đoàn (đội) từ 7 đến 9 tiết mục luôn có 1 hoặc 2 tiết mục ngâm thơ được réo rắt ngân nga, thì càng gần đây càng hiếm có nữa. Một hội diễn cấp ngành toàn quốc vừa diễn ra, 18 đoàn với 152 tiết mục, mà không hề có đọc-ngâm thơ. Hoặc, như đến 28-9-2006 là kỳ thứ 3 của chương trình "Chúng tôi là chiến sĩ" trên VTV3, mà qua 9 lần thể hiện tài năng của 9 đội chơi, chưa lần nào có thơ.

Và, với riêng Hoa hậu Việt Nam đến Ba Lan thi lần này, quá tiếc, chúng ta không được thấy hoa hậu của nước mình thi tài năng, vì chị chuẩn bị tiết mục quan họ Bắc Ninh mà hành lý mang đi lại thất lạc cái đựng trang phục biểu diễn. Khắc phục tại chỗ về quần áo, nhưng đĩa từ bên nhà gửi bổ sung lại chẳng đúng đĩa nhạc quan họ, nên..., và nếu kịp thay thế bằng đọc thơ chắc chắn hoa hậu nhà ta cũng tạo được thêm ấn tượng.

Học hay của thiên hạ qua diễn thơ ở nơi rất hoành tráng đó, mong sao tại hội diễn nào cũng lại có thơ, và thơ hay.

NGUYỄN QUANG VINH