Nhưng cũng có những con số buộc người ta phải nhíu mày trăn trở, thậm chí lo lắng vì nó làm cản trở hành trình chúng ta đang nỗ lực thực hiện. Con số lạm phát, bội thực văn bản giấy tờ hành chính ở nhiều cấp, nhiều ngành, nhất là cấp cơ sở hiện nay khiến chúng ta không thể không quan ngại sâu sắc vì nó chính là một trong những lực cản công cuộc đổi mới thể chế, đột phá phát triển của đất nước.

Trong một báo cáo cuối năm với đoàn công tác cấp thành phố, đại diện lãnh đạo một phường ở Hà Nội cho biết, từ đầu tháng 7 đến hết năm 2025 (tức là sau 6 tháng thực hiện chính quyền địa phương hai cấp), đảng ủy phường đã ban hành gần 900 văn bản chỉ đạo, tổ chức 76 cuộc họp; UBND phường ban hành hơn 2.700 văn bản điều hành, duy trì kỷ luật, kỷ cương trong quản lý.

Ảnh minh họa: tuoitre.vn 

Tính bình quân mỗi tháng, đảng ủy phường ban hành khoảng 150 văn bản chỉ đạo và tổ chức 12-13 cuộc họp, nghĩa là cứ 2 ngày làm việc hành chính thì tổ chức một cuộc họp; UBND phường ban hành khoảng 450 văn bản.

Theo quy định hiện hành, UBND cấp phường có 3 phòng: Văn phòng HĐND và UBND, Phòng Kinh tế, Phòng Văn hóa-Xã hội và 1 đơn vị công lập là trung tâm dịch vụ hành chính công. Với khoảng 40 biên chế cán bộ, công chức, như vậy tính bình quân mỗi người phải làm hơn 11 văn bản trong một tháng.

Mục tiêu lớn nhất của việc thực hiện chính quyền địa phương hai cấp là cắt bỏ khâu trung gian, giải quyết triệt để bộ máy cồng kềnh, chồng chéo, hướng về cơ sở. Đối với bộ máy hành chính cấp xã (phường, đặc khu) thì càng phải gần dân, sát dân, phục vụ dân hiệu quả. 

Thế nhưng, cứ 2 ngày lại phải tham gia một cuộc họp thì liệu cán bộ, công chức còn nhiều thời giờ để giải quyết rất nhiều công việc thiết thân, bức bách liên quan đến cuộc sống, lao động hằng ngày của người dân không? Trong khi đó, việc UBND phường bình quân mỗi tháng phải soạn thảo, ban hành tới 450 văn bản điều hành, duy trì kỷ luật, kỷ cương trong quản lý thì cán bộ, công chức liệu còn tâm sức tập trung suy nghĩ, hiến kế, tìm giải pháp sáng tạo, đột phá để phục vụ công cuộc kiến tạo, phát triển địa phương không?

Cả nước hiện có 3.321 đơn vị hành chính cấp xã. Thử làm một phép tính đơn giản: Nếu bình quân mỗi UBND xã chỉ ban hành khoảng 1.850 văn bản trong 6 tháng (số lượng bằng 50% so với UBND phường nêu trên) thì các xã trong cả nước ban hành hơn 6,1 triệu văn bản, tính cả năm sẽ ban hành hơn 12,2 triệu văn bản.

Quả thực, nếu chính quyền cơ sở ban hành số lượng văn bản nhiều đến mức “siêu khổng lồ” như vậy thì khó có thể giải quyết được tình trạng văn bản, giấy tờ hành chính rườm rà, chồng chéo và cũng rất khó đạt được mục tiêu giải quyết “điểm nghẽn” thể chế từ cơ sở.

Nhận thấy tình trạng lạm phát văn bản hành chính và hội họp quá nhiều, mới đây, Ban Bí thư ban hành Kết luận số 226-KL/TW về việc chấn chỉnh lề lối làm việc, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Điểm nhấn hàng đầu của kết luận này là phải tập trung đơn giản hóa và rút gọn, tích hợp các quy trình, thủ tục trong ban hành văn bản; chỉ ban hành văn bản khi thật cần thiết; nội dung văn bản phải ngắn gọn, súc tích, dễ hiểu, rõ mục tiêu; mỗi năm thực hiện tinh giản tối thiểu 15% số lượng văn bản hành chính so với năm trước.

Quy định đã rõ, vấn đề còn lại là các cấp, ngành, địa phương, nhất là chính quyền cấp cơ sở phải thực hiện nghiêm túc, triệt để yêu cầu chỉ đạo của Đảng. Giảm bớt thủ tục hành chính, văn bản không cần thiết, đó không chỉ là mệnh lệnh cấp bách trước đòi hỏi cải thiện phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành của hệ thống chính trị và đổi mới lề lối, tác phong làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức các cấp, mà là nhu cầu tự thân của thực tiễn cuộc sống, nếu không, chính chúng ta sẽ tự bỏ lỡ cơ hội phát triển và có nguy cơ lại đi sau thiên hạ.