QĐND - Làng văn hóa Quốc Tuấn thuộc xã Cổ Am, huyện Vĩnh Bảo (Hải Phòng) còn gọi là thôn 3, trước kia là thôn Tràng, nằm ở vị trí trung tâm và ở rẻo đất cao nhất của làng Cổ (tên gọi cũ của xã Cổ Am) ngày trước. Sông Hóa trước mặt, sông Chanh Dương phía sau, tạo ra thế “Địa Long” của thôn Tràng với rất nhiều di tích lịch sử như Đình Tràng, miếu Tràng, Nhà Bà Khớ… và các nhà thờ họ lớn như nhà thờ họ Đào Cả, Đào Hai, Đào Phú, Đỗ Phú, Đỗ Trung, Lê Đắc, Đỗ Tương…

“Muốn đỗ đạt cao hãy vào làng Cổ/ Muốn con đỡ khổ hãy đến thôn Tràng/ Muốn con giàu sang hãy cho con học”, đó là câu nói cửa miệng của người xưa ở xứ Đông (vùng Hải Dương, Hải Phòng hiện nay) bởi làng Cổ xưa kia có truyền thống hiếu học, đặc biệt là ở thôn Tràng trong thời đại nào cũng có người đỗ đạt cao. Xưa có thượng thư, tuần phủ, huấn đạo, nay có viện sĩ, giáo sư, tiến sĩ, nhà báo, nhà thơ v.v.. Đặc biệt, tại đây có ngôi trường tiểu học đầu tiên của Vĩnh Bảo với lịch sử gần 100 năm. Ngôi trường này bây giờ là Trường Trung học cơ sở Cổ Am liên tục là lá cờ đầu của ngành giáo dục huyện Vĩnh Bảo và TP Hải Phòng.

Lễ mừng thọ đầu xuân ở Làng Văn hóa Quốc Tuấn.

 

Trên cái nền văn hóa truyền thống quý báu ấy, trong mấy năm gần đây, làng Quốc Tuấn vẫn tiếp tục phát huy được “tình làng, nghĩa xóm”, giúp đỡ lẫn nhau trong phát triển kinh tế, xây dựng gia đình ấm no hạnh phúc. Cả làng Quốc Tuấn bây giờ không còn hộ đói. Hộ nghèo do yếu đau, già cả chỉ còn dưới 5%. Nhà cửa trong làng hầu hết được ngói hóa, bằng hóa hoặc tầng hóa. Hàng chục gia đình đã có ô tô riêng. Đặc biệt là truyền thống hiếu học vẫn được các dòng họ và các gia đình gìn giữ. Quỹ khuyến học của xã Cổ Am và thôn 3 ra đời trước cả Quỹ Khuyến học Việt Nam. Trong làng Quốc Tuấn giờ đây có rất nhiều quỹ khuyến học như : Quỹ gia tộc, quỹ dòng họ, quỹ cụm dân cư, quỹ làng văn hóa… với số tiền lên tới hàng trăm triệu đồng. Nhiều dòng họ đã tổ chức cho con cháu thành đạt, đỗ đạt cao về nói chuyện, động viên học sinh, sinh viên trong họ phấn đấu. Năm 2013 vừa qua, hầu hết các cháu là con em của làng Quốc Tuấn dự thi đại học đều trúng tuyển. Cả làng Quốc Tuấn bây giờ không có người nghiện ma túy, không có thanh niên, thiếu niên hư. Một trong những "bí quyết" tạo ra sự bình yên của làng là sự nêu gương của đội ngũ đảng viên trong làng. Chi bộ làng Quốc Tuấn liên tục được công nhận là chi bộ vững mạnh tiêu biểu xuất sắc. 

Năm 2003, Quốc Tuấn là một trong những làng đầu tiên của huyện Vĩnh Bảo được được trao tặng danh hiệu “Làng Văn hóa”. Năm 2014 này, Quốc Tuấn cũng là một trong những làng đầu tiên của huyện Vĩnh Bảo được vinh dự đón nhận danh hiệu “Làng Văn hóa lần thứ hai”.

Làng Quốc Tuấn không chỉ đẹp bởi nét cổ kính mà còn đẹp bởi truyền thống văn hóa và hiếu học.

Bài, ảnh: ĐỖ PHÚ QUÝ