QĐND - Đã qua thời hoa lửa nhưng với người dân Thanh Hóa, những ký ức hào hùng về Chiến thắng Hàm Rồng vẫn vẹn nguyên. Trong tâm thức của những người trực tiếp chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng năm nào, lẫn trong mùi thuốc súng, trong tiếng máy bay địch gầm rú vẫn còn vang vọng đâu đây lời xẩm ca mãnh liệt, tự hào, rực lửa của nghệ nhân Lê Minh Sen. Giữa khói lửa, đạn bom, ông đã đem giọng ca của mình ra mặt trận, cổ vũ tinh thần chiến đấu của quân và dân ta. Đặc biệt, lời xẩm ca “Con đường cùng của đế quốc Mỹ” do ông sáng tác đã làm nức lòng người dân Thanh Hóa, tiếp thêm động lực cho họ vững tay súng bảo vệ cầu Hàm Rồng, huyết mạch giao thông quan trọng nối liền Bắc-Nam.

Đầu tháng 4-1965, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta bước vào giai đoạn cam go, ác liệt. Đế quốc Mỹ liên tục đánh phá cầu Hàm Rồng và các trận địa phòng không ở khu vực cầu Tào, Ghép, Đò Lèn… Bấy giờ, nghệ nhân Lê Minh Sen nhận nhiệm vụ biểu diễn động viên tinh thần bộ đội đang chiến đấu tại các trận địa. Ngày 3-4-1965, khi nghe tin không quân Việt Nam bắn rơi 2 máy bay địch trên bầu trời Hàm Rồng, cả trận địa vỡ òa trong cảm xúc hân hoan, hứng khởi. Trong niềm vui chiến thắng ấy, Lê Minh Sen viết bài xẩm “Con đường cùng của đế quốc Mỹ”. Bài xẩm nhanh chóng được ban lãnh đạo của Ty Văn hóa thông qua.

 

Nghệ nhân Lê Minh Sen say sưa hát bài xẩm ca“Con đường cùng của đế quốc Mỹ”.

Ngay sau đó, trên nền đất trận địa bị bom đạn cày nát, tác giả bài xẩm cất cao lời hát thể hiện quyết tâm đánh đuổi giặc Mỹ đến cùng, được đông đảo nhân dân và chiến sĩ yêu thích. Bài xẩm ca có đoạn: “Đồng bào ơi ta gìn giữ nước non nhà/ Chúng còn bén mảng ắt là thua đau/ Hãy liệu hồn cuốn gói cút cho mau/ Quan quan tướng tướng bảo nhau mà chuồn/ Nếu không nghe thì liệu cái thần hồn/ Rừng sâu biển cả là mồ chôn chúng mày/ Con đường cùng của đế quốc Mỹ là đây…”. Những ca từ mộc mạc đó đã nói hộ lòng người, thôi thúc ý chí quyết tâm chiến đấu; tạo niềm tin giữ vững huyết mạch giao thông quan trọng của đất nước.

Sau những lần biểu diễn thành công đó, cùng cây đàn nhị, ông đi khắp các trận địa ở khu vực Hàm Rồng, cầu Tào, Đò Lèn, Bãi Sỏi, Lều Vịt, Đình Hương, Lò Chum, Núi Chẹt… biểu diễn phục vụ bộ đội. Trong một lần biểu diễn trên Đồi C4 (nay thuộc phường Hàm Rồng, TP Thanh Hóa), giữa lúc cán bộ, chiến sĩ quây quần nghe ông hát thì máy bay địch bất ngờ ném bom, trận địa mịt mù khói lửa. Và bên những khẩu súng rực lửa căm thù thì hình ảnh người nghệ sĩ đứng hát giữa làn bom đạn đã gây xúc động mạnh, cổ vũ tinh thần kiên cường chiến đấu trong mỗi người chiến sĩ.

Bài và ảnh: LÊ ĐÀO – TÀO PHƯƠNG