Một tiết mục trong đêm biểu diễn tại huyện Quỳ Châu (Nghệ An).

“Tối 1-6, đoàn văn công của bộ đội biểu diễn ở sân vận động huyện…”. Trước ngày biểu diễn một tuần, câu nói ấy đã được bà con các dân tộc Thái, dân tộc Mông… trên khắp các bản làng của huyện Quỳ Châu (Nghệ An) truyền tai nhau. Và họ cùng nô nức chuẩn bị để đón xem bộ đội hát… Tôi cũng mượn xe máy theo họ đi xem.

Đi hơn 40km để xem biểu diễn văn nghệ

16 giờ chiều ngày 1- 6, nhiệt độ ở trung tâm huyện Quỳ Châu vẫn còn hơn 35 độ C và dù còn 4 giờ nữa mới đến giờ biểu diễn nhưng anh Sầm Văn Tủa đã chở bạn gái từ bản Nực Trên, xã Châu Hòa – địa bàn xa nhất của huyện Quỳ Châu, cách trung tâm huyện 45km - về xem văn nghệ. Dựng chiếc xe máy còn bám đầy bụi đất bên cạnh sân khấu, anh Tủa cùng người bạn gái mải mê xem những cán bộ, chiến sĩ, diễn viên Đội nghệ thuật Binh chủng Tăng-Thiết giáp đang chuẩn bị sân khấu. Nhìn những chiếc loa “to như cái tủ” và những dàn đèn màu, anh Tủa bảo: “Từ nhỏ đến giờ, tôi mới được xem văn nghệ trực tiếp đấy”.

Câu chuyện của anh thanh niên người dân tộc Thái thật cởi mở. Anh Tủa bảo:

- Khi bản mình chưa có đường đi, muốn ra đến huyện phải đi bộ nửa ngày đường. Hồi năm 2004, cũng có một đoàn văn công vào huyện biểu diễn, khi đó tôi chưa có xe máy phải đi bộ ra huyện. Ra đến nơi thì đoàn đã diễn xong rồi, lại đi bộ tới gần sáng mới về đến bản. Từ khi có đường ô tô vào được đầu bản Nực Trên, đời sống nhân dân khá lên trông thấy. Ngô, lúa làm ra không còn phải chất đống trong nhà nữa mà có người vào tận nơi thu mua với giá cao, thông tin cũng về đến bản nhanh hơn. Tôi được về xem văn nghệ hôm nay cũng là nhờ năm ngoái bán được mấy tấn ngô, mua được chiếc xe máy.

Cũng như anh Tủa, mới xẩm tối, từ các xã, bản quanh vùng, từng đoàn thanh niên nam, nữ đã nô nức đổ về sân vận động thị trấn để xem bộ đội biểu diễn văn nghệ. Bí thư đảng ủy xã Châu Hạnh – Lê Tuấn Khang, cũng có mặt từ rất sớm trong số những khán giả. Xem những diễn viên đội nghệ thuật làm công tác chuẩn bị, không giấu nổi niềm vui, ông Khang nói:

- Trong 2 năm qua, nhờ có bộ đội đơn vị 41 Quân khu 4 mà những con đường liên xã, liên huyện quê tôi đã được làm mới, nâng cấp, sửa chữa, nhân dân đi lại thuận lợi hơn trước rất nhiều.

Còn thượng tá Trần Trung Thái, Chính trị viên Ban CHQS huyện Quỳ Châu thì cho biết:

- Ban CHQS huyện đã cử cán bộ, chiến sĩ phối hợp với thanh niên trong xã lao động gần 2 tháng làm con đường từ bản Minh Tiến đi Minh Châu dài 4km, mới hoàn thành cách đây ít ngày. Con đường mới này bây giờ không chỉ xe máy mà cả ô tô cũng đi được. Chắc chắn buổi biểu diễn hôm nay sẽ có rất nhiều bà con trong bản Minh Châu ra xem biểu diễn văn nghệ.

Đúng như dự đoán của đồng chí chính trị viên huyện đội, hơn 3 nghìn khán giả đã đứng chật kín sân vận động để đón xem buổi biểu diễn. Thanh niên thì phấn khởi, thỉnh thoảng lại đồng loạt vỗ tay bôm bốp, nhường nhau lên tặng hoa các ca sĩ, diễn viên trong đoàn; các chị phụ nữ có phần kín đáo hơn, tập trung chăm chú nghe như nuốt lấy từng lời… Vui nhất là các em thiếu niên nhi đồng, thỉnh thoảng lại chạy lên sát sân khấu để xem, rồi lại vội vã chạy trở ra, chắc là không chịu được tiếng loa “to như sấm”. Có lẽ đây là lần đầu tiên bọn trẻ được gần gũi với những diễn viên như thế và buổi biểu diễn đã trở thành món quà có ý nghĩa nhất trong ngày Tết thiếu nhi đối với các em ở huyện vùng cao này.

Ngồi cạnh sân khấu, Cựu chiến binh Đàm Mạnh Vinh, ghé vào sát tai tôi:

- Xem biểu diễn văn nghệ ở thành phố, thị xã chắc là không khó, nhưng đối với bà con miền núi thì thật quý vô cùng. Lại được bộ đội ta biểu diễn hay và nhiệt tình lắm. Ngay như tôi đây mà nghe những bài hát về Đảng, về Tổ quốc, về Bác Hồ, về bộ đội là tự nhiên cứ thấy trong người trào lên cảm xúc.

Lên Ngàn

Đồng chí đại tá Lê Văn Việt, Trưởng phòng Tuyên huấn Binh chủng cho tôi biết, trước khi lên đường đi biểu diễn, toàn bộ thành viên trong Đội Nghệ thuật Binh chủng Tăng - Thiết giáp đã được thủ trưởng Cục Chính trị Binh chủng quán triệt: “Đây là một chuyến đi dài ngày, đến tỉnh Nghệ An phục vụ đồng bào trong dịp địa phương triển khai thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, lại chủ yếu đến các huyện vùng sâu, vùng xa nên chắc chắn sẽ rất vất vả, nhưng cũng là dịp để rèn luyện bộ đội... Đời sống của bà con vùng sâu, vùng xa vẫn còn nhiều khó khăn, nhất là đời sống văn hóa, tinh thần, nên các đồng chí không chỉ biểu diễn văn nghệ phục vụ nhân dân, mà còn phải làm công tác dân vận, phải tham gia tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng”.

Trung úy Nguyễn Cảnh Tình, Đội trưởng đội Nghệ thuật Binh chủng Tăng - Thiết giáp nói:

- Chúng tôi rất tự hào được về biểu diễn văn hóa, văn nghệ ngay trên quê hương Bác. Mặc dù biên chế, kinh phí của Đội còn nhiều hạn chế, nhưng ai cũng phấn khởi xác định quyết tâm cao để hoàn thành nhiệm vụ. Đoàn chúng tôi đã đi biểu diễn được 7 tối ở 4 huyện, thị xã: Cửa Lò, Quỳnh Lưu, Nghĩa Đàn, Quỳ Châu. Đến đâu Đoàn cũng được chính quyền, nhân dân địa phương động viên, giúp đỡ. Đặc biệt là rất đông đồng bào đi xem, có đêm tới 5.000 người. Nhiều tiết mục hát xong đồng bào lại vỗ tay dài đề nghị hát lại… Để khắc phục khó khăn, tiết mục nào Đoàn cũng “tổng động viên”. Có ca sĩ một đêm biểu diễn đến 5, 6 tiết mục; nhất là đội múa, mồ hôi luôn ướt sũng. Nhưng cứ nhìn cảnh bà con rồng rắn, trèo đèo, lội suối hàng chục cây số đi xem, là mọi người không những hết cả mệt, mà còn tự hào vì được hát, được múa cho đồng bào xem.

Diễn viên múa Phúc Anh thì xuýt xoa:

- Không giống như diễn ở thành phố, có sân khấu và hội trường đảm bảo điều kiện. Diễn ở các huyện vùng sâu, miền núi, nhiều khi sân khấu chỉ là một bãi đất vừa được san lấp vội, nên vấp ngã là chuyện bình thường.

Phúc Anh chìa cho tôi xem bên chân đau. Anh bảo:

- Hôm trước diễn ở xã Quỳnh Tân (huyện Quỳnh Lưu) bị ngã đấy.

Tôi sờ ngón chân cái sưng vù còn nóng hổi, thế mà anh vẫn lên biểu diễn, các động tác rất chuẩn mực, khán giả vỗ tay không ngớt…

Còn anh Lê Hồng Linh – cán bộ kỹ thuật của Đội, mỗi tối biểu diễn, một mình vừa quản lý vừa lắp đặt gần 2 tấn thiết bị trang âm, ánh sáng mà vẫn không thấy anh kêu ca, phàn nàn gì. Anh bảo:

- Có những lần biểu diễn ở các xã vùng cao, xe ô tô không vào được, anh em trong đoàn còn phải phân công nhau vận chuyển đạo cụ xa hàng cây số thế mà tối vẫn hát, vẫn biểu diễn rất say sưa… Khi cần là tôi cũng sẵn sàng lên sân khấu “làm” diễn viên.

Kết thúc tối biểu diễn, hai vợ chồng Trịnh Xuân Hảo (nhạc công) và Lường Thu Hà (ca sĩ) mới có thời gian gọi điện về hỏi thăm và chúc mừng đứa con nhỏ, nhân ngày Quốc tế Thiếu nhi 1-6. Hảo cho biết, từ ngày được tuyển vào Đội đến nay, cả hai vợ chồng anh ít khi có mặt ở nhà. Việc chăm sóc con cái đều nhờ bà và các em. Đến giữa tháng 6 này, kết thúc chuyến lưu diễn, hai vợ chồng anh mới có thời gian mua quà tặng và đưa con đi chơi.

Buổi biểu diễn kết thúc khi trăng 16 đã ngả về phía đỉnh núi Pú Chà Nhang, tròn vành vạnh. Trước khi chia tay, đồng chí bí thư Huyện ủy Trần Văn Mỹ đã lên sân khấu nắm chặt tay từng diễn viên trong đội để cảm ơn:

- Huyện Quỳ Châu vẫn còn là một huyện nghèo cả về kinh tế lẫn văn hóa. Đêm nay các đồng chí bộ đội đã đem đến cho bà con những bài hát hay nhất, những tiết mục múa sôi động, điêu luyện, truyền cảm nhất… Chỉ tiếc rằng thời gian quá ngắn, địa bàn lại rộng nên mới chỉ có 3 nghìn người, trên tổng số 5,3 vạn người dân trong toàn huyện được xem. Hy vọng các đồng chí sẽ còn quay lại với đồng bào miền núi chúng tôi, để cho ai cũng được xem, được thưởng thức những bài hát, tiết mục đậm chất nhân văn như đêm nay.

Trung uý Nguyễn Cảnh Tình, Đội trưởng, thay mặt cán bộ, diễn viên trong đoàn, nói:

- Được biểu diễn cho đồng bào, nhất là đồng bào những huyện vùng cao như Quỳ Châu là trách nhiệm và cũng là niềm tự hào của những người nghệ sĩ khoác áo lính chúng tôi. Cám ơn đồng bào đã không quản ngại đường sá xa xôi đến xem và cổ vũ bộ đội hát, bộ đội múa…

Cả sân vận động vang lên tiếng vỗ tay không ngớt…

Rời Quỳ Châu, Đội Nghệ thuật Binh chủng Tăng-Thiết giáp lại tiếp tục ngược đường lên Quế Phong-một huyện miền núi giáp với nước bạn Lào-để biểu diễn. Ở đó, hàng nghìn khán giả cũng đang náo nức chờ đón bộ đội về hát cho đồng bào nghe.