QĐND Online - Tết Giáp Ngọ 2014, Hội báo Xuân khắp nơi rộn ràng khiến không khí Xuân, không khí làm báo càng thêm phấn khởi, tươi vui. Thăm triển lãm báo Xuân năm 2014, nhìn những trang báo đầy đặn, màu sắc tươi tắn, bài vở phong phú, các phóng viên trẻ mặc áo lính chúng tôi không khỏi nhớ lại những tờ báo Tết những năm trước của Báo Quân đội nhân dân, đặc biệt là tờ báo Tết Giáp Ngọ cách đây vừa tròn 60 năm, tờ báo Tết tại chiến dịch lịch sử-Chiến dịch Điện Biên Phủ-1954.

Báo Quân đội nhân dân Tết Giáp Ngọ 2014.

Nhớ lại thời điểm ấy, để xuất bản báo tại mặt trận Điện Biên Phủ, Báo Quân đội nhân dân đã cử 5 đồng chí, gồm: Hoàng Xuân Tùy (Phụ trách chung), Trần Cư (thư ký tòa soạn), các phóng viên Phạm Phú Bằng, Nguyễn Khắc Tiếp và họa sĩ Nguyễn Bích ra chiến trường. Cũng như các chiến dịch khác, cán bộ, phóng viên của báo chuẩn bị đầy đủ phương tiện, tinh thần, quyết tâm cao lên đường làm nhiệm vụ mà không hề nghĩ rằng mình được tham gia một chiến dịch lịch sử và ăn Tết, làm báo Tết ngay tại mặt trận! Ngày 28-12-1953, Báo Quân đội nhân dân tại mặt trận Điện Biên Phủ ra số đầu tiên (tức số 116 lấy theo số báo ở hậu phương) trong điều kiện thiếu thốn, khó khăn và ác liệt. Thời kỳ đầu báo ra 2 trang, cách 4 đến 5 ngày một số. Bài và tin thường ngắn gọn chỉ khoảng 200 đến 1.000 chữ. Đầu tháng 3-1954, hòa theo sự phát triển của chiến dịch, 3 ngày rồi 2 ngày báo ra một số, thậm chí hằng ngày. Lúc này, nhịp độ ra báo do “nhịp thở” của chiến trường quy định và báo tập trung phản ánh theo các giai đoạn của chiến dịch, như: Giải phóng Lai châu, giai đoạn bao vây địch và chuẩn bị tiến công vào tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Tết Giáp Ngọ năm 1954, trên toàn mặt trận Điện Biên Phủ, từ chỉ huy đến bộ đội, ai cũng cảm nhận không khí khẩn trương và cả sự căng thẳng. Báo Quân đội nhân dân số 120 (ngày 1-2-1954) ra 4 trang in 2 màu trên giấy dó để mừng Xuân. Nổi bật trên trang nhất là thư chúc Tết của Bác Hồ; thư của Trung ương Đảng và Chính phủ gửi bộ đội.

Nhà báo Phạm Phú Bằng (một trong hai nhà báo trực tiếp làm báo tại Điện Biên Phủ) nhớ lại, thấy anh em bộ đội ăn Tết tại mặt trận không được đầy đủ lắm về tinh thần, vì vậy, anh em trong tòa soạn tiền phương bảo nhau, phải ra bằng được tờ báo Tết thật hay, hấp dẫn, để anh em bộ đội có một bữa “ăn ngon” về báo chí, tranh, thơ…

Lần đầu tiên ở mặt trận, bộ đội được đọc những dòng thơ chúc Tết của Bác trên Báo Quân đội nhân dân có cả chữ ký của Người. Lời thơ mộc mạc chân tình nhưng gợi mở những nhiệm vụ chiến lược của cả dân tộc:

“Năm mới, quân dân ta có hai nhiệm vụ rành rành:

-Đẩy mạnh kháng chiến để giành độc lập tự do,

-Cải cách ruộng đất là công việc rất to.

Dần dần làm cho người cày có ruộng khỏi lo nghèo nàn…”

Thơ của Bác thì đã có, vấn đề phải in được ký của Bác Hồ dưới bài thơ. Bộ phận Thư ký tòa soạn đã phải tìm chữ ký của Bác từ trong sách báo cũ làm mẫu đem khắc lên gỗ lồng mực (một loại gỗ mịn, dễ khắc các nét mảnh mai), khi in lên giấy dó trông rất rõ và đẹp.

Báo Quân đội nhân dân Tết Giáp Ngọ 1954.

Tờ báo cũng kịp thời đăng tải thư riêng cho quân đội chan chứa tình cảm của Bác để có thể chuyển tải tới từng chiến hào cho bộ đội trong giờ Giao thừa:

“Hôm nay ngày Tết, các chú lại đang xung phong chiến đấu gian khổ thi đua giết giặc. Bác luôn luôn nhớ các chú.

Bác chờ tin thắng trận các chú gửi về mừng quà Tết cho Bác. Bác chuẩn bị sẵn giải thưởng cho đơn vị và cá nhân có nhiều chiến công”.

Nội dung đã chuẩn bị phong phú, nhưng để có báo Tết đến tận chiến hào cho bộ đội, các bộ phận tham gia làm báo và phát hành báo đều cố gắng hết sức. Nhà báo Phạm Phú Bằng kể lại: Ngày đó ra tờ báo Xuân Giáp Ngọ, anh em làm báo quyết tâm, anh em làm in, phát hành cũng quyết tâm không kém. Tờ báo vừa được in ra, anh em đã cho ngay vào những chiếc sọt được bọc lá dong cho khỏi mưa ướt rồi gánh chạy thẳng ra tận chiến hào. Ý thức được sự vinh dự cũng như trách nhiệm mang báo Tết-một món quà Tết ý nghĩa cho bộ đội, nên anh em phát hành chạy một mạch, huy động tối đa sức lực của mình để có thể đưa báo đi được nhanh nhất. Chính vì vậy, báo tới tay bộ đội vẫn còn nóng hổi, góp phần cho cán bộ, chiến sĩ tại mặt trận có thêm một món ăn tinh thần trong ngày Tết. Cán bộ, chiến sĩ tại mặt trận khi đó đều háo hức đón nhận và đánh giá cao về tờ báo Tết này.

Kế tục truyền thống của các lớp cán bộ, phóng viên, biên tập viên đi trước, cán bộ, phóng viên, biên tập viên của Báo Quân đội nhân dân ngày nay luôn ý thức cao về nhiệm vụ của mình trong công tác tuyên truyền. Các sản phẩm của báo ngày càng phong phú, hấp dẫn. Đặc biệt, đến nay báo Quân đội nhân dân đã có 4 ấn phẩm báo Tết đặc sắc gồm: Báo Quân đội nhân dân hằng ngày; Báo Quân đội nhân dân Cuối tuần; Nguyệt san Sự kiện và Nhân chứng; Báo Quân đội nhân dân Điện tử. Công tác phát hành của báo cũng có những bước tiến mới, kịp thời mang báo đến tay cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên địa bàn cả nước.

Một mùa xuân Giáp Ngọ sau 60 năm lịch sử lại đến. Nhớ về những chặng đường lịch sử của Báo, nhớ về những tờ báo “có một không hai” trong lịch sử báo chí thế giới và báo chí cách mạng Việt Nam, mới thật sự tự hào, khâm phục những thế hệ làm báo “vang bóng” một thời của Báo Quân đội nhân dân…

DŨNG - PHONG - CƯỜNG