Những ngày đầu tháng 12, gần 300 đại biểu đại diện cho tuổi trẻ của 64 tỉnh, thành phố trong cả nước và các cơ quan, trường học của Bộ Văn hóa-Thông tin đã làm cho thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu sôi động hẳn lên bởi Liên hoan thanh niên tiến tiến toàn quốc ngành Văn hóa-thông tin (VHTT) lần thứ II năm 2006. Cơ hội và trách nhiệm của tuổi trẻ trước sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế trong xây dựng và phát huy những giá trị tốt đẹp của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là chủ đề chính trong các hoạt động của liên hoan.

Điểm tựa để hội nhập và phát triển

Sáng ngày 2-12, sau khi dâng hoa báo công trước tượng đài Bác Hồ ở vườn hoa Nguyễn Huệ, các đại biểu thanh niên tiên tiến có buổi gặp gỡ, tiếp xúc với đồng chí Lê Doãn Hợp, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTT. Hàng chục đại biểu giơ tay xin được hỏi và chia sẻ những suy nghĩ về tuổi trẻ và đất nước với đồng chí Bộ trưởng. Bạn Hoàng Thị Hồng Lĩnh, cán bộ đoàn khu quản lý di tích tỉnh Vĩnh Phúc băn khoăn: “Hiện nay, nhiều thanh niên cho rằng tiền là tất cả. Bộ trưởng suy nghĩ như thế nào? Theo Bộ trưởng, trong thời đại mới này, thì tư duy mới có phải chỉ áp dụng để thanh niên thực hiện, hay mọi người đều phải thực hiện?".

Bộ trưởng Lê Doãn Hợp cho rằng: "Muốn đất nước phát triển nhanh, cả xã hội, nhất là thế hệ trẻ phải có tư duy mới, theo kịp sự phát triển của thời đại". Nhận thức là chìa khóa của mọi hành động, hành động là thước đo của nhận thức. Chính vì thế, thanh niên của chúng ta cần có nhận thức đúng đắn, tránh tình trạng “trông chờ, ỷ lại, bảo thủ lạc hậu”. Khi chúng ta đã “bơi ra biển lớn”, thanh niên làm bất kỳ điều gì cũng phải lấy hiệu quả công việc làm động lực để phấn đấu.

Chàng trai Lê Trắc Trọng Hòa đến từ phòng VHTT huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận lại hỏi: “Xin Bộ trưởng cho biết, đoàn viên thanh niên trong thời kỳ hội nhập phải làm gì?”. Bạn Phạm Thanh Thông của Quảng Trị tiếp lời: “Hội nhập tác động đến tuổi trẻ hiện nay như thế nào thưa Bộ trưởng?”. Khi Bộ trưởng Lê Doãn Hợp đứng lên định trả lời, thì bạn Cẩm Châu ở Pác Bó, Cao Bằng lại xin hỏi: “Làm sao rút ngắn được khoảng các giữa miền ngược và miền xuôi, giữa nông thôn và thành thị?”.

Bộ trưởng Lê Doãn Hợp cho rằng, thanh niên biết hỏi những điều như vậy, chứng tỏ nhận thức rất khá và có trách nhiệm cao đối với xã hội và sự phát triển của đất nước. Theo Bộ trưởng, thời đại bây giờ là thời đại cả thế giới làm giàu. Chúng ta cũng đang phấn đấu theo để có “nhiều tiền” và “yên dân”. Nhiều tiền, tức là kinh tế của chúng ta đã phát triển cao, yên dân có nghĩa là các chính sách đối với xã hội đã phù hợp với lòng mong đợi của mọi người.

Tuy nhiên, điều quan trọng là “nhiều tiền” phải trên cơ sở làm ăn chân chính. Thanh niên phải biết làm giàu chính đáng, đó là thước đo của tài năng. Thanh niên phải chịu khó học tập, dám nghĩ, dám làm, nhất là trong thời kỳ hội nhập để “Sánh vai với các cường quốc năm châu”. Chúng ta là một nước nhỏ, nhưng nếu phấn đấu trở thành giàu có và làm được những việc lớn, thì chúng ta là một nước lớn.

Trong điều kiện hội nhập và chúng ta đã là thành viên thứ 150 của WTO, Bộ trưởng Lê Doãn Hợp cho rằng: "Muốn đất nước phát triển nhanh, cả xã hội, nhất là thế hệ trẻ phải có tư duy mới, theo kịp sự phát triển của thời đại". Nhận thức là chìa khóa của mọi hành động, hành động là thước đo của nhận thức. Chính vì thế, thanh niên của chúng ta cần có nhận thức đúng đắn, tránh tình trạng “trông chờ, ỷ lại, bảo thủ lạc hậu”. Khi chúng ta đã “bơi ra biển lớn”, thanh niên làm bất kỳ điều gì cũng phải lấy hiệu quả công việc làm động lực để phấn đấu.

Chúng ta kiên quyết chống tư tưởng háo danh, mua danh, muốn thành đạt bằng cơ chế “xin-cho”, giải quyết mọi chuyện chỉ bằng các mối quan hệ như không ít người đang làm. Hiện nay, để giải phóng mạnh mẽ lực lượng sản xuất và thúc đẩy các mối quan hệ xã hội, rất cần có sức trẻ và tư duy mới của thanh niên. Thanh niên cần vững vàng trên các trận tuyến cùng cả nước tạo ra một “Hào khí chính trị”, để hội nhập thành công và biết cách biến trí tuệ của nhân loại, thành trí tuệ của mình.

Gia đình - hạt nhân văn hoá

Ngày đầu tiên của Liên hoan, các đại biểu đã sôi nổi đưa ra các ý kiến tham luận của mình xoay quanh chủ đề: “Thanh niên với việc giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống trong gia đình”. Đây là một chủ đề thiết thực về một vấn đề khá nóng trong xã hội hiện nay. Gia đình là tế bào của xã hội, xây dựng gia đình văn hóa có vai trò to lớn đến sự phát triển bền vững của đời sống kinh tế-xã hội trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Thực tế trong xã hội hiện nay, do tác động của nền kinh tế thị trường, với nhịp sống công nghiệp hiện đại mà một số gia đình Việt Nam đã dần đánh mất đi những nét đẹp văn hóa lâu đời của mình. Đó là một nguy cơ làm cho con người sống ích kỷ, nhỏ nhen, coi thường luân thường đạo lý, làm gia đình mất đi ý nghĩa tích cực của "hạt nhân xã hội" thậm chí gây nên sự bất hoà, tan vỡ tạo nên bất ổn cho đời sống của xã hội. Trong thời kỳ hội nhập, việc giữ gìn truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam, càng có ý nghĩa và quan trọng hơn bao giờ hết.

Bạn Bùi Thị Hồng Thắm, đại biểu của tỉnh Hậu Giang cho biết: “Xây dựng GĐVH ở vùng nông thôn miền Tây Nam bộ đang trở thành một phong trào lôi cuốn đối với bà con. Thanh niên Hậu Giang đang cố gắng đến từng thôn ấp, khu phố để tuyên truyền, giáo dục và hướng dẫn tận tình cho bà con thực hiện”. Bạn Nguyễn Đức Quỳnh, Bí thư Đoàn của Sở VH-TT Hải Phòng lại trăn trở: Muốn giữ gìn truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam Việt Nam phải tích cực đẩy lùi các tệ nạn như: Cờ bạc, mại dâm, ma túy, bạo lực.

Ở tận núi rừng Cao Bằng xa xôi, cô gái Tày xinh đẹp Ngô Thị Cầm Châu, thuộc Phòng quản lý khu di tích Pác Bó đã kể cho Hội nghị nghe về những truyền thống tốt đẹp trong gia đình của dân tộc mình. Ngày nay, thanh niên Tày vẫn giữ nếp “Đi phải hỏi, về phải trình”, cùng với việc hiếu kính ông bà, cha mẹ và sự hòa thuận của các thành viên trong gia đình.

Chàng trai A Tâm, người dân tộc Gia-rai đến từ tỉnh Kon Tum, cũng vui mừng cho Liên hoan biết người Gia-rai, người Ba Na, người Ê Đê, người K’Ho, người Mông… ở Tây Nguyên luôn hướng về Đảng, học tập các dân tộc khác, địa phương khác để xây dựng gia đình hòa thuận, hạnh phúc, no ấm.

Trước thực trạng một bộ phận không nhỏ trong giới trẻ của chúng ta đang đua đòi ăn chơi, sống thực dụng và đặc biệt là họ chưa biết cách xây dựng một gia đình hạnh phúc, là điều trăn trở của các bậc cha mẹ và là nỗi lo của toàn xã hội. Theo bí thư Đoàn Sở VH-TT tỉnh Hưng Yên Nguyễn Thành Trung, để thanh niên sống lành mạnh, biết yêu trong sáng và giữ gìn hạnh phúc của mình, họ phải là những người có nhận thức sâu sắc về văn hóa của gia đình, dòng tộc, của quê hương và của cả dân tộc.

Với bạn Trần Thị Hương, của tỉnh Bình Dương, thì “Gia đình luôn ở trong trái tim mình”. Muốn có một gia đình hạnh phúc, mỗi thanh niên cần phải là một người yêu chung thủy, người cha, người mẹ và người con gương mẫu, hiếu thảo.

Ở các địa phương khác như Cà Mau, Bạc Liêu, An Giang, Bình Thuận, Phú Yên, Đà Nẵng, Nghệ An, Quảng Ninh, Bắc Ninh,Tuyên Quang, Điện Biên…đội ngũ đoàn viên thanh niên đang hưởng ứng nhiệt tình phong trào: “Thanh niên xây dựng gia đình hạnh phúc”. Đúng như đồng chí Đỗ Quý Doãn-Thứ trưởng Bộ VH-TT đã khẳng định: “Chúng ta đang phấn đấu xây dựng một xã hội văn hóa phát triển, thì mỗi gia đình phải là hạt nhân văn hóa của sự phát triển đó. Gia đình phải là một đơn vị kinh tế, đơn vị văn hóa, đơn vị an ninh của xã hội”.

Buổi tối chia tay tại Hội trường TP. Hồ Chí Minh, 184 đoàn viên thanh niên xuất sắc của ngành VHTT toàn quốc đã được nêu gương. Đó là những bông hoa rực rỡ trong vườn hoa văn hóa của thanh niên Việt Nam. Tạm biệt thành phố mang tên Bác, cô gái Thạch Thị Sôphia của Đoàn ca múa Khơ-me Kiên Giang rơm rớm nước mắt nói với chúng tôi: “Liên hoan thanh niên tiên tiến của ngành lần này đã cho em thêm rất nhiều về nhận thức xã hội và ý thức được vai trò của thanh niên đối với đất nước”.

LÊ PHI HÙNG