Bộ đội ta tiến quân giải phóng Huế. Ảnh tư liệu

Tháng ba dương lịch có nhiều ngày kỷ niệm và ngày lễ trong nước, trong đó có ngày Huế giải phóng.

Tâm thức con người cũng biến thiên và chuyển hóa theo mốc thời gian trong đời sống của ta và vạn vật, để cùng lớn lên trong lý tưởng mà hiến dâng.

Mỗi lần ca khúc Nắng tháng ba của Trần Hoàn vút lên nhân ngày kỷ niệm, như một ước lệ tạo nên một dấu ấn không thể phai mờ. Sự kết thúc có hậu, hợp với lòng người khao khát hòa bình. Thời tôi sống, trái tim cứ rung lên khi đoàn quân giải phóng tiếp quản dần dần những vùng đất mới giải phóng, và tiếp quản toàn bộ đúng ngày kỷ niệm thành lập Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, tạo khí thế ngày giải phóng thêm trang trọng.

Có những cụ già, em bé ngồi bên máy thu thanh mở âm lượng hết cỡ để nghe diễn tiến bước đi thần tốc của đoàn quân giải phóng. Biết bao mẹ già rưng rưng nước mắt, mong cho trời mau sáng chờ con mình từ muôn dặm về đây. Làm sao quên đoàn quân con gái vai quàng súng, với nụ cười tươi thắm diễu hành giữa phố phường, cờ sao vẫy gọi, những bàn tay đáp lại khi qua cầu Phú Xuân. Làm sao quên hình ảnh chị tiểu thương chợ Đông Ba mang xách trái cây nặng trĩu làm quà. Chị muốn bày tỏ nỗi mừng riêng, muốn chia sẻ cho mỗi người thương yêu đang hiện diện, nhưng dòng chảy dồn dập của đoàn quân chiến thắng, say sưa bước đi trong tiếng nhạc trầm hùng, như dòng thác xuôi nguồn đâu dừng lại. Chị chỉ biết nhìn theo vì không thể trao tận tay từng người…

Ba bốn mươi năm đằng đẵng, kẻ còn, người mất nhưng ký ức như còn mãi. Bên hàng phượng ngày nào giờ đã thành cổ thụ, màu đất ngày xưa có màu rêu vàng nhạt.

Nơi đoàn quân đã qua giờ đường nhựa bóng nắng trải dài tung tăng cùng gió. Tôi nghe từ chiếc loa công cộng phát nhạc hiệu báo bình minh. Những công nhân vệ sinh môi trường đô thị miệt mài thu dọn rác, thỉnh thoảng dừng chổi lắng nghe như chờ một cái gì thiêng liêng đến với họ.

Buổi sớm tinh khôi an lành của một ngày tháng 3 bên những công trình sôi nổi.

NGÀN THƯƠNG