Hành hương về đất Phật Tây Thiên

Du khách trảy hội đền Tây Thiên

Sau bốn năm tôi mới có dịp trở lại Tây Thiên. Trước ngày chính hội (từ 15 đến 17 tháng 2 năm Kỷ Sửu), tôi theo đoàn cán bộ của Huyện ủy, UBND và các ban, ngành, đoàn thể huyện Tam Đảo (Vĩnh Phúc), lên làm lễ cáo tại đền Thượng. Buổi sáng, những hạt mưa xuân lất phất bay hòa vào những làn sương trắng bồng bềnh trên sườn núi ngút ngàn cây xanh, càng làm cho không gian Tây Thiên thêm lung linh, huyền ảo.

Sau hơn hai tiếng lội suối, trèo đèo, vượt núi, khi lên đến sân đền Thượng, người nào cũng mồ hôi nhễ nhại, mồm mũi “thi nhau” thở... Đối với đồng bào các dân tộc huyện Tam Đảo nói riêng và nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc nói chung, lễ hội Tây Thiên là một trong những lễ trọng nhất trong năm. Vì thế, tuy bận rộn công việc đến mấy, song vào dịp chính hội, bà con vẫn thu xếp thời gian để hành hương về đất Phật với mong muốn được Quốc Mẫu Tây Thiên phù hộ, độ trì cho dân cường nước thịnh, làng xóm thanh bình, nhà nhà no ấm, người người yên vui.

Đã qua nhiều thế kỷ, Tây Thiên vẫn giữ được nhiều nét đẹp nguyên thủy từ thuở hoang sơ. Đền Tây Thiên trên đỉnh núi Thạch Bàn (thuộc dãy núi Tam Đảo) thờ Quốc Mẫu Năng Thị Tiêu. Tương truyền, vốn là người xinh đẹp, giỏi giang và có tài thao lược, bà đã tình nguyện ra giúp vua Hùng Duệ Vương đánh đuổi giặc ngoại xâm để giữ gìn toàn vẹn non sông gấm vóc Văn Lang. Giặc tan, bà từ chối những bổng lộc vua ban để trở lại với núi rừng Tây Thiên. Khi bà quy tiên, nhân dân đã lập đền thờ và tôn vinh bà là Quốc Mẫu Tây Thiên. Từ thế kỷ thứ XVIII, khu danh thắng Tây Thiên đã được nhà bác học Lê Quý Đôn mô tả: “Bên dưới sắc nước như chàm, sâu thẳm không thấy đáy. Sườn núi có Tây Thiên Cổ Tự, tre xanh, thông tốt, cảnh sắc thanh nhã, rộng rãi. Trên đỉnh núi cao có chùa Đồng Cổ, vừa lên vừa xuống phải mất hai ngày. Từ phía tả khe Giải Oan trèo lên núi đến hồ sen, nước xanh biếc, trong hồ có thứ đá lạ, có sen đỏ, hoa nở bốn mùa. Hai bên ngoài hồ, suối từ sườn núi chảy ra, bên tả là suối Bạc, phát nguyên từ khe đá đỉnh núi chảy xuống trông như tấm lụa, bên hữu là suối Vàng...” (“Kiến văn tiểu lục”).

Khám phá ra tiềm năng du lịch to lớn của quần thể danh thắng Tây Thiên, mấy năm gần đây, tỉnh Vĩnh Phúc và huyện Tam Đảo đã quy hoạch nơi đây thành khu du lịch trọng điểm của địa phương và tập trung xây dựng nhiều công trình phục vụ du khách bốn phương về tham quan. Con đường huyết mạch từ thị xã Vĩnh Yên đến Tây Thiên dài 22km đã được cải tạo, nâng cấp đồng bộ, giúp du khách đi lại thuận tiện, nhanh chóng. Khu trung tâm lễ hội tại đền Thõng đã được mở rộng thông thoáng, có bãi đỗ xe tập trung gọn gàng. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết Huyện ủy, UBND huyện đã chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể trong huyện và xã Đại Đình tham gia phối hợp chặt chẽ để bảo đảm lễ hội năm nay diễn ra trật tự, văn minh, an toàn và để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách. Ngoài lực lượng công an giữ gìn an ninh trật tự, địa phương còn huy động cán bộ, nhân viên y tế túc trực ngày đêm sẵn sàng cấp cứu các trường hợp ốm đau, tai nạn đột xuất; lực lượng thanh niên tình nguyện tham gia hướng dẫn du khách tham quan đúng tuyến đường và giữ gìn vệ sinh chung. Trước và trong lễ hội, Hội phụ nữ huyện tích cực vận động, tuyên truyền phụ nữ và trẻ em địa phương không “buôn thúng, bán mẹt” dọc đường lên đền Thượng hay có biểu hiện chèo kéo mua bán gây phiền lòng cho du khách.

Khác với chùa Hương (Hà Nội), Tây Thiên không có hồ, đầm dưới chân núi, song nơi đây lại có dòng suối nằm thoai thoải từ trên cao xuống và quanh năm chảy róc rách. Men theo dòng suối trong vắt xuyên qua những mỏm đá lô nhô, tôi được tận mắt chiêm ngưỡng những địa danh kỳ thú như thác Bạc, suối Vàng, bàn cờ Tiên, Bát Nhã Tuần, khe Trường Sinh, khe Giải Oan, suối Tối, đỉnh Thiên Thị (Chợ Trời), Cây Đa 9 Cội... Những cây đa, cây thông trăm tuổi, 11 ngôi chùa cổ, 8 ngôi đền cùng với thế núi non hiểm trở, cảnh vật thiên nhiên đặc sắc, phong phú đã khiến cho Tây Thiên thở thành địa điểm du lịch văn hóa-tâm linh-sinh thái lý tưởng của du khách thập phương. Trước khi “hạ sơn”, tôi đến thắp hương tại Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên-một trong những thiền viện đẹp và lớn nhất ở miền Bắc hiện nay, và nhớ mãi câu đối được tạc ở cổng đá: “Tây Thiên tổ ấn khơi nguồn Phật/ Vĩnh Phúc thiền tông khai sáng Tâm”.