Thông thường, khi nhắc đến nghệ thuật gốm Việt Nam, người ta thường nghĩ ngay tới sản phẩm gốm mang tên Bát Tràng. Ít ai biết rằng, xét về lịch sử và tính thuần Việt, gốm Chu Đậu (xã Thái Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương) được giới chuyên môn đánh giá rất cao.

Đồ gốm Bát Tràng có đặc thù là cốt đầy, chắc, khá nặng, lớp men trắng ngả màu đục. Còn Gốm Chu Đậu được đánh giá bằng những ngôn từ “mỏng như giấy, trong như ngọc, trắng như ngà, kêu như chuông”.

Công nhân Xí nghiệp gốm Chu Đậu “chạy đua” với thời gian mừng ngày Đại lễ.

Chúng tôi tìm gặp ông Nguyễn Văn Thời, Trưởng thôn Chu Đậu để tìm hiểu về những bước tiến trong việc khuyến khích người dân mở lò sản xuất gốm. Ông cho biết: “Vấn đề khôi phục gốm Chu Đậu đang rất được quan tâm. Từ năm 2000, chúng tôi đã khuyến khích con em trong làng học vẽ, tạo hình, chấm bút… tại các lò gốm. Bên cạnh đó, Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Hải Dương còn tổ chức lớp tập huấn về kỹ thuật làm gốm cho các hộ mở lò sản xuất. Ngoài ra, những gia đình mở lò sản xuất sẽ được ưu tiên vay vốn không lãi suất với số tiền 100 triệu đồng/gia đình”.

Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội đang đến gần. Con đường dẫn vào Xí nghiệp gốm Chu Đậu tấp nập, nhộn nhịp người qua, kẻ lại. Nhiều sản phẩm với mẫu mã và màu sắc đa dạng được thiết kế chuẩn bị cho Đại lễ. Ông Trần Văn Thăng, Trưởng phòng Tổ chức - Hành chính, Xí nghiệp gốm Chu Đậu cho biết: “Chúng tôi đã có kế hoạch mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư vào vườn gốm thư pháp, xây dựng nhà, khuôn viên, công viên mang tính đặc trưng riêng của gốm Chu Đậu. Ngoài ra, Xí nghiệp đang tiến hành làm một số mẫu sản phẩm quà tặng với mẫu mã, hoa văn theo phong cách gốm cổ, như: Linh vật, đầu rồng… biểu trưng cho 1000 năm Thăng Long”.

Những người đi thưởng lãm, đặc biệt là du khách nước ngoài không khỏi trầm trồ trước sự khéo léo của các nghệ nhân. Những bàn tay vuốt gốm điệu nghệ tạo ra những khuôn hình độc đáo với bình hoa lam, bình tỳ bà, các loại hũ, đồ thờ, con giống, lọ hoa… một cách tài tình như thu gọn cả thế giới thiên nhiên rộng lớn.

Bàn tay của người nghệ nhân làm gốm Chu Đậu đang ngày đêm tạo nên những khuôn hình mới với những nét vẽ tài hoa, đưa ra nhiều sản phẩm đẹp nhất, hoàn mĩ nhất cho du khách tới thưởng ngoạn trong dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Đây cũng là dịp không chỉ để quảng bá chất men gốm diệu kỳ trong những sản phẩm gốm Chu Đậu, mà còn nhắc nhở thế hệ sau về giá trị nhân văn của một làng nghề truyền thống.

 

Bài và ảnh: Huyền Trang