Để có tác phẩm báo chí chất lượng cao?

QĐND - Đó là nội dung cuộc trò chuyện của phóng viên Báo Quân đội nhân dân với Nhà báo, TS Trần Bá Dung, Trưởng ban Nghiệp vụ Hội Nhà báo Việt Nam, Trưởng ban Thư ký-Tổng hợp Giải Báo chí Quốc gia (BCQG) lần thứ VIII-2013.

Nhà báo, TS Trần Bá Dung.

Nhà báo Trần Bá Dung: Năm nay là năm thứ tám, Hội đồng Giải BCQG tổ chức xét tặng Giải BCQG theo Quyết định số 369/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Giải BCQG. Đây là giải thưởng cao quý nhất trao tặng cho các tác giả, nhóm tác giả và tác phẩm báo chí xuất sắc. Đây cũng là sự kiện lớn của giới báo chí cả nước nhằm tôn vinh những người làm báo có nhiều cống hiến trong nghề nghiệp.

Qua theo dõi, tôi thấy Giải BCQG lần này có 4 nét mới:

Thứ nhất, số đơn vị báo chí và cấp hội tham dự đông nhất từ Giải BCQG lần I-2006 đến nay, với 151 đơn vị, trong đó có 93 liên chi hội, chi hội nhà báo và cơ quan báo chí Trung ương, 58/63 hội nhà báo địa phương và 45 cá nhân tự gửi tác phẩm ảnh báo chí, tham dự đủ 11 loại giải theo quy định.

Thứ hai, số lượng tác phẩm dự giải cao nhất từ trước đến nay, với 1.665 tác phẩm (năm 2012 có 1.465 tác phẩm, năm 2011 có 1.368 tác phẩm tham dự).

Thứ ba, nội dung tác phẩm dự giải có độ “phủ sóng” rộng khắp các đề tài, các vùng miền, lĩnh vực, phản ánh kịp thời, sinh động và đa dạng tình hình kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng, đối ngoại của đất nước trong năm 2013.

Thứ tư, công tác tổ chức giải có nhiều đổi mới, đó là Hội đồng Giải BCQG tiếp tục mở rộng cơ chế dự giải ở thể loại “Ảnh báo chí”, cho phép các tác giả được tự gửi tác phẩm dự giải không cần qua tuyển chọn ở cơ sở. Các tác phẩm truyền hình và phát thanh được ghi vào ổ cứng ngoài gửi cho các thành viên giám khảo xem và chấm trước…

Các tác giả Báo Quân đội nhân dân đoạt Giải BCQG lần thứ VII-2012. Ảnh: PV.

PV: Theo ông, các cơ quan báo chí, hội nhà báo và các nhà báo nên chú ý những vấn đề gì để có tác phẩm báo chí chất lượng cao, góp phần ngày càng nâng cao chất lượng Giải BCQG trong những năm tới?

Nhà báo Trần Bá Dung: Muốn có tác phẩm báo chí chất lượng cao, theo tôi phải có sự chuẩn bị tốt và đầu tư đúng.

Sự chuẩn bị tốt là chuẩn bị tâm thế chủ động ngay từ đầu năm chứ không phải đến khi có thông báo tuyển chọn mới đi lục tìm tác phẩm để gửi. Chuẩn bị kế hoạch và chuẩn bị các điều kiện thực hiện.

Đầu tư đúng được hiểu là “3 đúng”: Đúng đề tài, đúng người và đúng mức đầu tư.

Đúng đề tài là yếu tố quyết định. Vì đề tài đúng, trúng là bảo đảm tới 70% thành công của tác phẩm dự Giải BCQG. Công việc này phụ thuộc vào cả Ban biên tập, các phòng biên tập chuyên môn và các phóng viên trong mỗi tòa soạn.

Đúng người là yếu tố quan trọng. Đề tài hay nhưng không chọn được người viết tốt, thể hiện không tới tầm, không có phong cách, cũng khó có giải. Xây dựng được những cây bút có quyền uy, có sức hấp dẫn là mong muốn của nhiều cơ quan báo chí.

Đúng mức đầu tư là công việc thuộc về người quản lý, thể hiện tầm nhìn và phương pháp của người quản lý đối với việc đầu tư cho một tác phẩm. Không hiểu đặc thù nghề nghiệp của anh em phóng viên, đặc thù địa bàn, lĩnh vực, đối tượng tác nghiệp, tính chất vấn đề… sẽ có thể dẫn đến đầu tư cào bằng, thậm chí làm cho phóng viên không hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Riêng đối với các nhà báo, theo tôi, cần nâng cao kỹ năng phát hiện đề tài, xử lý thông tin và kỹ năng thể hiện tác phẩm. Nếu chưa có đề tài mới thì nhà báo cố gắng làm sao để có cách tiếp cận mới, góc nhìn mới, cách lý giải mới, thì cũng có thể ít nhiều thuyết phục được ban giám khảo.

PV: Xin cảm ơn ông!