Chợ quê Cầu Ngói

Theo con đường quê ngai ngái hương rạ, chúng tôi về Thanh Thủy Chánh, về thăm chợ quê để thỏa lòng mong ước vì bấy lâu chỉ được thưởng thức qua lời kể. Mưa thu giăng mắc cánh đồng. Râm ran gốc đa đầu làng, các bà, các chị quẩy gánh đến chợ, chân trần mát rượi đường quê...

Nằm bên dòng sông Như Ý, thuộc làng Thanh Thủy Chánh (Thủy Thanh, Hương Thủy), cách trung tâm thành phố Huế chừng 8km, chợ Cầu Ngói ngày hội sôi nổi và đặc sắc. Chợ họp rất sớm. Hàng hóa được đưa từ Huế, An Lỗ... về, không đầy đủ như chợ Đông Ba, An Cựu nhưng ngày họp chợ, gần như thức gì cũng có. Này nón lá dừa chêm hình chùa Thiên Mụ nghiêng nghiêng, mắm tôm chua vừa chín tới, hoa huệ trắng kết thành bó thơm cả góc trời... Nhưng có lẽ nét độc đáo nhất của chợ quê Cầu Ngói là các trò chơi dân gian. Ở khoảng đất rộng nhất dành cho hội bài chòi. Người xem không chỉ thưởng thức các thế cờ của người chơi mà còn được nghe những điệu hò sâu lắng nỗi niềm: "Hò ơ... Thiếp xa chàng hái rau quên giỏ, chàng xa thiếp bứt cỏ quên liềm. Xuống sông múc nước thì hũ chìm, gióng... ơ... trôi...".

Sôi nổi hơn có lẽ là ở hội đua ghe. Dòng sông Như Ý ngày mùa với những ghe lúa trĩu bông về tận Vân Thê, Dạ Lê, đến làng Vân Dương... Những ngày mưa lắng câu hát ru từ mái nhà ấm cúng trong làng theo từng giọt rả rích. Hôm nay sông dậy sóng vui mừng cổ vũ hội đua. 1, 2, 3 bắt đầu! Ghe xanh lao về phía trước. Ghe đỏ cũng chồm lên mạnh mẽ. 5 đội đua khua mạnh mái chèo trong tiếng cổ vũ của người xem. Phía góc chợ, người mê trò đá gà lại hăng say cổ vũ cho những chú gà chọi hiếu chiến. Chợ cũng diễn ra các phần trình diễn những thao tác sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, như hội thi chằm nón, đan rổ, làm quang gánh... Bà Lê Thị Ngảnh ở xóm Dị, xã Thủy Thanh năm nay đã 72 tuổi vẫn háo hức đến chợ, mộc mạc kể chuyện: "Năm 1776 làng có bà Trần Thị Đạo là vợ của thượng quan dưới triều Lê Hiển Tông đã bỏ tiền ra xây cầu qua con sông Như Ý, gọi là Cầu Ngói Thanh Toàn. Từ hơn 200 năm nay rồi, để tưởng nhớ công ơn của bà, cứ rằm tháng 8 âm lịch, người dân Thủy Thanh lại tổ chức ngày "kỵ bà" và các lễ hội chợ quê cũng được tổ chức trong dịp này".

Tan phiên chợ, chúng tôi vẫn nhẩm theo câu hát: "Ai về Cầu Ngói Thanh Toàn/Cho em về với một đoàn cho vui...".

THANH NGA