Bộ đội giao lưu với các bạn trẻ. Ảnh Minh Trường

Trong giờ nghỉ, ngày nghỉ, ngoài việc đọc sách báo, nghe đài, xem truyền hình, vui chơi thể thao, các chiến sĩ trẻ thường bộc lộ tình cảm nội tâm của mình trên những lá thư hay trang giấy trong những cuốn sổ cá nhân của mình. Những sở thích, thị hiếu; những tâm tư, nguyện vọng và bao điều băn khoăn, trăn trở, nỗi niềm sâu kín riêng tư được các chiến sĩ thể hiện trong các cuốn sổ cá nhân.

Từ những cuốn sổ bổ ích...

Thượng sĩ Phạm Văn Hoàng ở đại đội 12, tiểu đoàn 1 thuộc Trung đoàn 2 (Đoàn B95-Quân khu 3) rất yêu thích những bài hát truyền thống cách mạng. Chính vì vậy mà trong cuốn sổ tay cá nhân của mình, ngoài việc ghi lại 10 bài hát truyền thống quy định của Quân đội, Hoàng đã sưu tầm được rất nhiều “bài hát đỏ” đã đi cùng năm tháng như: Đoàn vệ quốc quân, Tiểu đoàn ba lẻ bảy, Tấm áo mẹ vá năm xưa, Lá xanh, Trường Sơn Đông-Trường Sơn Tây, Cùng hành quân giữa mùa xuân, Đất nước trọn niềm vui, Bài ca thống nhất, Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người, Mùa xuân bên cửa sổ...

Còn cuốn sổ của Binh nhì Trần Văn Sơn chủ yếu dành cho các câu danh ngôn. Những lời hay ý đẹp, những câu nói nổi tiếng của các danh nhân, những câu châm ngôn xử thế từ đông, tây, kim, cổ được Sơn sưu tầm ở các loại sách, báo rồi chép lại, hoặc là cắt cả trang dán vào cuốn sổ của mình. Bên cạnh đó, Sơn còn sưu tầm một số thông tin khá thú vị như: Ngôn ngữ của các loài hoa, Những “cái nhất” trên thế giới, Cách giúp bạn học tốt...

Hạ sĩ Nguyễn Quốc Uy ở tiểu đoàn 3 (Đoàn 204 pháo binh) có sở thích sưu tầm tem. Từ khi nhập ngũ đến nay, Uy đã kiên trì sưu tầm được gần hai trăm mẫu tem khác nhau, trong đó đáng kể nhất là bộ sưu tập tem giới thiệu đầy đủ 54 dân tộc anh em sinh sống trên đất nước Việt Nam.

Trong cuốn sổ của mình, binh nhì Nguyễn Hữu Thăng ở đại đội 12, tiểu đoàn 3 (Trung đoàn 2) chủ yếu dành để viết nhật ký. Những kỷ niệm buồn vui, những lúc nhớ gia đình và người thân, Thăng đã “trải lòng” mình trên trang giấy. Tuy lời văn chưa được trau chuốt, thậm chí có chỗ còn khá vụng về, nhưng những câu từ của Thăng rất giản dị, chân thành và luôn tự nhủ bản thân mình phấn đấu học tập, rèn luyện đến nơi đến chốn để hoàn thành tốt nhiệm vụ.

... Đến những trang viết... lệch pha

Cuốn sổ tay của Binh nhất Lê Văn S. ở Đại đội 12 (Đoàn B95) chủ yếu để ghi chép lại những bài hát thuộc dòng “nhạc thị trường” dành cho giới trẻ. Đó là những ca khúc nói về tình yêu với đủ thân phận, tình huống, hoàn cảnh éo le, lỡ làng và trớ trêu mà ai đó từng gọi là các bài hát “não tình” và “thất tình”. Trên mỗi trang ghi một bài hát, S. còn dán một hình ảnh ngôi sao ca nhạc, điện ảnh người Hàn Quốc, Hồng Công, Đài Loan. Chỉ cần xem qua cuốn sổ ấy, ai cũng dễ nhận ra chiến sĩ trẻ này “nghiền” các bài hát “thời thượng”.

Còn cuốn sổ của Hạ sĩ Nguyễn Thế V. ở đại đội 1 thỉnh thoảng có những hình thù rất “kỳ quái” như hình trái tim có hai mũi tên xuyên qua với lời đề bên cạnh: “Trọn đời trọn kiếp không yêu ai”(!)

Binh nhất Hà Văn T. ở Đoàn B25 thì viết những dòng nhật ký với những lời lẽ nặng nề, có phần ai oán.

Nhưng có lẽ cuốn sổ gây “sốc” nhất đối với tôi là cuốn sổ của Binh nhì Đàm Văn T. ở Đại đội 21. Nhập ngũ từ đầu tháng 10-2007, đến nay T. mới ở quân đội được gần một năm. Đọc những “bài thơ” do tự T. sáng tác, tôi thật sự bàng hoàng về “cách nghĩ, cách cảm” của cậu binh nhì này. Bao trùm lên những “bài thơ” ấy là sự buồn bã, chán nản... Nhiều chiến sĩ trẻ nhận thức còn hạn chế là điều không lạ. Viết sổ cá nhân là chuyện riêng tư của mỗi chiến sĩ. Viết gì, viết thế nào cho hay, bổ ích và lành mạnh là điều rất đáng khuyến khích, trân trọng. Còn viết những câu từ, chép những bài hát, những hình ảnh mang nặng “cái tôi cực đoan” hay truyền tay nhau chép những câu thơ, bài thơ có nội dung xuyên tạc, lệch lạc lại là điều cần phải uốn nắn, nhắc nhở kịp thời.

Cùng với việc viết sổ cá nhân, các đơn vị nên hướng dẫn và động viên bộ đội tích cực tham gia viết thư, viết báo tường, báo liếp; viết những trang lưu bút, nhật ký có nội dung lành mạnh. Bởi vì, thường xuyên duy trì việc viết không chỉ góp phần rèn luyện tư duy, mà còn bồi bổ thêm đời sống tâm hồn phong phú cùng kỹ năng viết cho bộ đội. Việc làm này là trách nhiệm của đội ngũ cán bộ ở đơn vị cơ sở, nhất là các cán bộ chính trị.

NGUYỄN VĂN HẢI