Một tác phẩm trưng bày tại triển lãm
 Thành lập cách đây 50 năm( 17-6-1957 –17-6-2007), nhà xuất bản Kim Đồng đã gắn bó với sự phát triển của tầng lớp thiếu niên nhi đồng qua nhiều thế hệ. Mỗi bước đi là một chặng đường dài với nhiều vinh quang và thử thách. Tại Nhà triển lãm 16 Ngô Quyền, Hà Nội trong thời gian này, người ta bắt gặp ở đây sự giao thoa giữa nhiều thế hệ những người gắn bó cả sự nghiệp cho những tác phẩm hội họa thiếu nhi.

Những chặng đường đã qua và nhìn lại

Những tranh bìa minh họa được trưng bày trong tầng một của triển lãm là những gì một lớp thế hệ họa sĩ thời trước đã làm được. Rất dung dị, giản đơn, hầu hết trong số họ đều học qua trường lớp Mỹ thuật như Cao Đẳng Mỹ thuật Đông Dương, Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam, khóa học Mỹ thuật thời kháng chiến Tô Ngọc Vân, nhưng cũng không thể không kể đến những họa sỹ tự học mỹ thuật, tự mày mò, nghiên cứu. Những bức tranh của họ làm bìa, làm minh hoạ cho những câu truyện cổ tích, những truyền thuyết dân gian, những câu chuyện lịch sử hay những bài học làm người ... Tất cả những tác phẩm đó đã góp phần không nhỏ vun đắp thế hệ trẻ Việt Nam những năm đất nước còn gặp nhiều gian khó.
Nhìn lại tác phẩm của mình

Tại triển lãm, người ta cũng bắt gặp những cái bắt tay, những giọt nước mắt xúc động khi nhìn lại các tác phẩm họ từng một thời tâm huyết. Những nghệ sỹ già gặp lại nhau sau bao nhiêu năm, những người cùng thời với họ có người đã khuất như Văn Cao, Hà Quang Phương, Lê Huy Hòa ... Những người còn sống đã sang tuổi thất thập, bóng thời gian đã hiện trên đôi mắt, họ cùng nhìn lại một chặng đường đã đi qua, một thời đã cống hiến hết mình vì tương lai thế hệ trẻ, cống hiến cho những tác phẩm nghệ thuật vun đắp những tâm hồn tuổi thơ một thời.

Tiếp nối những họa sỹ đi trước, tại tầng hai của triển lãm, ta bắt gặp những tác phẩm, những gương mặt các họa sỹ đương đại của nhà xuất bản. Lớp họa sỹ sau này là cả một đội ngũ đông đảo, có người tuổi mới đôi mươi. Khoảng cách thế hệ thể hiện rõ trên từng nét vẽ. Từ chất liệu, cảm quan, cách thể hiện... đó là cái nhìn của một thế hệ hiện đại, năng động, sắc xảo và hướng đến những đổi mới cách tân. Nhưng giữa họ vẫn thấp thoáng bóng dáng của những đam mê cống hiến và yêu nghề như những người đi trước. Chính vì vậy, chất lượng các tác phẩm nghệ thuật sau này có giá trị kế thừa, phát triển những tinh hoa vốn có trong mỗi trang sách của nhà xuất bản Kim Đồng.

Những giá trị còn mãi trường tồn

50 năm cống hiến và hoạt động không ngừng nghỉ, nhà xuất bản Kim Đồng đã đem đến cho các thế hệ trẻ Việt Nam lòng tin yêu, gắn bó với khoảng 15.000 ấn phẩm, 30 triệu bản in, đó là thành quả của bao nhiêu thế hệ họa sỹ đã đi qua. Họa sỹ Trần Khánh Chương – Chủ tịch hội Mỹ thuật Việt Nam đã chia sẻ: “Từ đời con tôi đã gắn bó với các ấn phẩm của nhà xuất bản Kim Đồng, đến đời cháu tôi, đó vẫn là những kho tàng quí giá, những bài học bổ ích”.

Hiện nay, nhà xuất bản Kim Đồng vẫn đều đặn phát hành 1000 ấn phẩm mỗi năm. Đó là nỗ lực không nhỏ của những người gắn bó với sự nghiệp phát triển vì trẻ thơ. Thế hệ này nối tiếp thế hệ kia, 50 năm qua, đã có hàng trăm hoạ sỹ gắn bó với sách Kim Đồng vì sự nghiệp chung: xây dựng và phát triển công tác mỹ thuật cho thiếu nhi. Trong 50 năm đó, các lớp họa sỹ đã không ngừng tìm tòi, sáng tạo, để lại những dấu ấn không thể phai mờ trên từng bìa sách, từng trang sách minh họa làm nên tâm hồn bao con người Việt Nam.

Triển lãm mang niềm tri ân sâu sắc của nhà xuất bản Kim Đồng với những họa sỹ cộng tác – những người bằng tài năng, tâm huyết của mình góp phần không nhỏ tạo nên diện mạo của sách Kim Đồng nói riêng và tri thức con người Việt Nam nói chung ngày hôm nay.

Bài và ảnh: Hồng Thuận - Vương Hà