QĐND - Màn biểu diễn bikini biến tướng khiến đông đảo du khách bức xúc khi tới tham dự Lễ hội ẩm thực thế giới tại Vũng Tàu ngày 21-7 vừa qua là sai phạm nghiêm trọng trong tổ chức biểu diễn. Khi sự cố này xảy ra, các nhà quản lý biểu diễn mới “soi” lại giấy cấp phép đăng ký là biểu diễn thời trang bikini, nhưng thực tế lại là các màn múa cột phô diễn cơ thể… Rất nhiều biến tướng đang xảy ra trong hoạt động biểu diễn và tổ chức biểu diễn nghệ thuật.

Thực tế biến hóa, quy chế chạy theo không kịp

Phó Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn Vương Duy Biên thừa nhận trong Hội nghị tổng kết đánh giá 6 năm thực hiện quy chế hoạt động biểu diễn và tổ chức biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp và tổ chức hoạt động liên hoan, hội thi, hội diễn (gọi tắt là quy chế 47/QĐ-BVHTT) rằng rất nhiều chương trình được duyệt cấp phép trên… văn bản.

Những hoạt động biểu diễn và tổ chức biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp diễn ra ngày càng phức tạp với rất nhiều hình thức “biến hóa”. Bản thân quy chế 47 không thể “chạy” theo kịp các hình thức biểu diễn hiện nay, dẫn đến chuyện nhiều khi văn bản pháp luật chưa đủ sức răn đe.

“Hiện nay, hình thức biểu diễn nghệ thuật tại các quán cafe, tụ điểm ca nhạc ngày càng khó quản lý và phức tạp. Bởi theo Quy chế 47/2004/QĐ-BVHTT về hoạt động biểu diễn và tổ chức biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp thì các đơn vị trên không cần xin phép mà chỉ kê khai để quản lý. Lợi dụng điều kiện này, nhiều tụ điểm ca nhạc kê khai một đằng, làm một nẻo, tổ chức khi nào không ai biết nên rất khó thanh tra, kiểm tra. Ngoài ra còn nhiều phát sinh những “tiêu cực” mới. Do đó văn bản cũng nên được điều chỉnh cho phù hợp với thực tế”, ông Vũ Xuân Thành – Chánh thanh tra Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) cho biết.

Do đó mới có chuyện, các băng zôn, tờ phướn của nhiều chương trình biểu diễn nghệ thuật quảng cáo có “sao” nọ, “sao” kia biểu diễn, nhưng thực tế thì không có. Có chương trình đề tên “sao” để thu hút khán giả, có cuộc khác lại “cố tình” đánh đồng tên của nghệ sĩ, diễn viên… Đây là hình thức lập lờ đánh lừa khán giả của các đơn vị tổ chức.

Được cấp phép trên giấy, phải chăng nghệ sĩ thích diễn gì trên sân khấu thì diễn? Ảnh: Tùng Duy

Ca sĩ Hồng Nhung bức xúc: “Có hôm, một người bạn ở Quảng Ninh gọi điện cho tôi trách, sao ra Hạ Long diễn, mà không báo để mọi người đến xem. Dở mếu dở cười, vì ngày hôm đó mình ở TP Hồ Chí Minh và cả trong năm cũng không có nhận “sô” diễn nào ở Quảng Ninh cả”.

Quá nhiều vi phạm

Theo đánh giá của Thanh tra Bộ VHTT&DL về việc xử lý các vi phạm trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật 6 năm qua, thì trong quá trình tổ chức biểu diễn của các đoàn, các đơn vị nghệ thuật vẫn xảy ra nhiều những phát sinh và diễn biến biến phức tạp. Cụ thể là tình trạng tổ chức biểu diễn không có giấy phép hoặc không đúng nội dung giấy phép do cơ quan có thẩm quyền cấp; Quảng cáo sai sự thật, không đúng với chương trình biểu diễn, mượn danh ca sĩ (sao); sử dụng băng đĩa đã thu từ trước để thể hiện thay cho giọng hát của người biểu diễn (hát nhép); Biểu diễn không đúng giờ xin phép; tự ý thay đổi ca khúc trong danh mục xin phép; lấy lý do đi du lịch ở nước ngoài và tham gia vào nhiều chương trình biểu diễn, thu âm khi chưa được phép…

Nguyên nhân của tình trạng này, theo ông Phạm Xuân Phúc – phó chánh thanh tra Bộ VHTT&DL phần nhiều là do các cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động biểu diễn nghệ thuật tại các địa phương chưa kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ đối với các hoạt động biểu diễn trên địa bàn.

Lúng túng

Một hình thức vi phạm quy chế biểu diễn nghệ thuật nữa, đó là hát nhép. Theo ông Thành, hiện tượng hát nhép hiện nay khá phổ biến nhưng lại khó quản lý, vì thường ca sĩ hát xong thanh tra mới biết nên có nói họ cũng không nhận. Ngoài ra, không phải chương trình nghệ thuật nào thanh tra cũng có thể vào được. Để ngăn chặn tình trạng này cũng đã có những ý đưa ra là nên sử dụng dàn nhạc vào tất cả các chương trình nghệ thuật dù là phục vụ mục đích xã hội hay chính trị…Tuy nhiên, điều này hoàn toàn không thích hợp. Bởi không phải bất kỳ chương trình nào cũng có thể đưa dàn nhạc đi theo được, ví như biểu diễn ở vùng sâu vùng xa tiền đâu để nuôi cả một dàn nhạc. Cách thứ hai là không cho mang băng ghi sẵn vào chương trình nhưng điều này quản lý không dễ.

Yếu tố quan trọng dẫn đến những tình trạng trên, theo ông Phạm Đình Thắng, Trưởng phòng Quản lý biểu diễn ca nhạc và băng đĩa sân khấu, Cục Nghệ thuật biểu diễn, cho rằng, ý thức của các nhà tổ chức cũng như các nghệ sĩ của ta còn kém.

Với việc quá nhiều nghệ sĩ tự do và những vi phạm về luật biểu diễn ngày càng nhiều, nhiều ý kiến cho rằng cần phải thiết lập lại việc cấp thẻ hành nghề cho các nghệ sĩ. Ông Vũ Xuân Thành khẳng định, khi có thẻ hành nghề, thì việc quản lý nghệ sĩ sẽ dễ dàng hơn. Đây cũng là vấn đề được mang ra thảo luận tại hội nghị tổng kết, đánh giá 6 năm thực hiện quy chế 47 vừa qua.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, nếu các nhà cấp phép quản lý biểu diễn mà cứ ngồi một chỗ cấp phép trên giấy, các nhà quản lý biểu diễn ở các địa phương quay mặt làm ngơ, thì vấn đề vi phạm sẽ chẳng giải quyết được đến đâu. Bởi thực tế, sau mỗi hội nghị, khi chưa đưa ra được những quyết sách gì đúng đắn, thì với thời gian, hoạt động biểu diễn lại nảy sinh ra nhiều vấn đề bất cập.

Không ít những vấn đề tiêu cực vẫn tồn tại, khi có hội nghị, mới đưa ra để nói, rồi cũng vẫn để đó.

VƯƠNG HÀ