QĐND - Cho đến nay, hầu hết các tỉnh, thành phố chưa xây dựng được quy hoạch tổng thể về phát triển cơ sở văn hóa, vui chơi, giải trí cho trẻ em, mà chủ yếu chỉ được lồng ghép trong quy hoạch các thiết chế văn hóa, vui chơi giải trí phục vụ chung cộng đồng.

Thiếu đất, thiếu vốn… thiếu sân chơi

Những ngày này, người lớn dễ bắt gặp lấp lánh niềm vui trên gương mặt con trẻ. Cũng bởi một mùa Tết Trung thu nữa lại tới. Khắp đường phố, cửa hàng trưng bày bán bánh Trung thu, đèn ông sao… Không ít những ban ngành, tổ chức, cá nhân và đặc biệt là giới nghệ sĩ đã dành nhiều ưu ái khi tổ chức nên các sự kiện, chương trình để trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, bệnh tật… được hòa chung niềm vui trong ngày Tết Trung thu.

Còn trên bảng của các khu phố, những dòng chữ thông báo tới các gia đình đưa con tới Nhà văn hóa để dự vui Trung thu cũng thu hút được nhiều ánh mắt người qua lại. Trẻ em thì vui lắm! Chúng ríu rít loan báo cho nhau nghe, xúng xính cầm đèn ông sao, đèn kéo quân… theo chân đội múa lân của khu tiến ra nhà văn hóa. Ấy là nói về việc tổ chức vui Tết Trung thu của những khu phố có Nhà văn hóa, hoặc khu phố ấy có khu vui chơi dành cho thiếu nhi, khu phố ấy có kinh phí để tạo những “sân chơi” cho thiếu nhi. Và hơn hết, khu phố ấy có đội ngũ những người lớn dành tình cảm, chăm lo cho thiếu nhi.

Nhưng cũng không ít trẻ em khác ở nhiều khu phố, các địa phương khác không có các hoạt động, điểm vui chơi trong những ngày dành cho mình. Nếu có, thì nhà văn hóa không đủ không gian để các em chạy nhảy. Nơi không có, thì vỉa hè, bãi cỏ… trở thành điểm tổ chức vui chơi cho các em.

Theo đánh giá của Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng, có 20 tỉnh, thành phố báo cáo thì có đến 15/20 tỉnh, thành phố chưa có quy hoạch các cơ sở vui chơi, giải trí cho trẻ em và hầu hết đang trình quy hoạch hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao, nhưng không xây dựng quy hoạch các cơ sở vui chơi, giải trí dành riêng cho trẻ em. Việc dành tỷ lệ đất đai và đầu tư ngân sách Nhà nước để mua sắm cơ sở vật chất, trang thiết bị nhằm đảm bảo như quy định tại Điều 30 Nghị định số 36/2005/NĐ-CP ngày 17-3-2005: “…dành ít nhất 20% thời gian sử dụng các công trình chung để phục vụ nhu cầu phù hợp của trẻ em” tại các điểm văn hóa cộng đồng..." nhưng hầu như chưa được các ngành hữu quan và chính quyền nhiều địa phương quan tâm chỉ đạo thực hiện. Nhiều tỉnh, thành phố đưa ra lý do không còn quỹ đất để bố trí xây dựng các cơ sở văn hóa, vui chơi, giải trí cho thiếu nhi. Nhưng cũng không ít nơi, cơ sở văn hóa, vui chơi, giải trí dành riêng cho trẻ em đã bị các cơ quan chức năng cho phép nhà đầu tư chuyển đổi hoạt động phục vụ nhóm đối tượng khác hoặc cho thuê mặt bằng làm dịch vụ. Bên cạnh đó, trẻ em ở thành thị lại đang đứng trước nguy cơ mất dần không gian vui chơi giải trí do việc ưu tiên xây dựng các công trình nhà ở, khu thương mại. Còn trẻ em nông thôn, trẻ em vùng sâu vùng xa lại càng ít có điều kiện và cơ hội để tiếp cận với các hoạt động văn hóa, vui chơi giải trí.

 Trẻ em luôn mong muốn có những hoạt động vui chơi bổ ích. Ảnh: Châu Xuyên

Trẻ em mong, phụ huynh đợi!

Thống kê của Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch cho biết, toàn quốc hiện nay có 58 cung thiếu nhi, nhà văn hóa thiếu nhi cấp tỉnh; 223 cung, nhà văn hóa thiếu nhi cấp huyện và 5 nhà văn hóa thiếu nhi các ban, ngành. Thống kê riêng của hai thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, thì với Hà Nội dân số hơn 6,4 triệu người, trong đó có hơn 1,55 triệu trẻ em, nhưng chỉ có 4 cung và nhà văn hóa thiếu nhi; 71/577 xã, phường, thị trấn có nhà thiếu nhi. Còn TP Hồ Chí Minh có hơn 1,62 triệu trẻ em dưới 16 tuổi, toàn thành phố có một nhà văn hóa thiếu nhi, 22 nhà văn hóa, nhà thiếu nhi cấp quận, huyện và 17 điểm vui chơi, giải trí xã hội hóa. Thực tế đó khẳng định, số cơ sở vui chơi hiện có ở hai thành phố lớn kể trên mới chỉ đáp ứng hoạt động vui chơi cho một số ít trẻ em.

Làm thế nào để tạo dựng được nhiều hơn nữa các cơ sở văn hóa, khu vui chơi giải trí cho trẻ em đang là nỗi trăn trở của các cấp, ban ngành, đặc biệt là ngành văn hóa.

Được biết, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ VH-TT&DL xây dựng Đề án: “Quy hoạch tổng thể và chính sách hỗ trợ phát triển các cơ sở văn hóa, vui chơi, giải trí cho trẻ em giai đoạn 2011-2015” (trong đó có hệ thống cung văn hóa, nhà thiếu nhi). Bộ cũng kiến nghị Quốc hội cho phép xây dựng Chương trình mục tiêu riêng cho công tác đầu tư xây dựng và vận hành sử dụng hệ thống các cơ sở văn hóa, vui chơi giải trí cho trẻ em.

Đề án đưa ra 4 nội dung triển khai: Dành quỹ đất, đầu tư ngân sách để xây dựng các thiết chế văn hóa, bồi dưỡng năng khiếu, phát triển tài năng, tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí cho trẻ em; đào tạo cán bộ chuyên môn giảng dạy; đảm bảo kinh phí riêng để tổ chức hoạt động, chế độ cho đội ngũ cán bộ, đưa mục tiêu phát triển cơ sở văn hóa thiếu nhi vào chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa; có chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, vốn cho các tổ chức xã hội hóa tham gia đầu tư cho trẻ em.

Thời gian qua, có quá nhiều thông tin về những gia đình có con mắc bệnh tự kỷ, những đứa trẻ chết đuối ở sông, hồ khi không biết tìm đâu những sân chơi hay những đứa trẻ phạm tội nghiêm trọng do chơi game, những clip đánh bạn đăng tải tràn lan trên internet… Còn ở những cung văn hóa thiếu nhi, trung tâm thể thao giải trí, năng khiếu của các quận, huyện một mùa hè luôn quá tải học sinh đến đăng ký. Vậy nên, hơn ai hết, trẻ em đang mong những quyết sách nhanh chóng từ phía các ban ngành về những khu vui chơi giải trí lành mạnh, bổ ích. Để không phải mỗi năm, khi có những tháng, dịp dành cho thiếu nhi, những lời hay ý đẹp, trách nhiệm, quyền lợi dành cho thiếu nhi liên tục vang lên, nhưng lời giải là những sân chơi, trường học, hoạt động cho thiếu nhi… vẫn chỉ dừng ở khẩu hiệu!.

 VƯƠNG HÀ