Tính đến nay, Việt Nam đã cử 100 cán bộ, sĩ quan, nhân viên tham gia hoạt động GGHB LHQ ở địa bàn châu Phi, gồm 37 sĩ quan hoạt động độc lập và 63 sĩ quan, nhân viên trong đội hình Bệnh viện dã chiến (BVDC) cấp 2 số 1. Dự kiến, BVDC cấp 2 số 2 sẽ sớm lên đường nhận nhiệm vụ, thay thế BVDC 2.1 đang làm nhiệm vụ tại Bentiu, Nam Sudan. Việc tiếp tục cử đơn vị y tế tham gia phái bộ góp phần khẳng định Việt Nam coi trọng và tham gia ngày càng tích cực vào hoạt động GGHB LHQ, cùng với cam kết cử các đơn vị, cá nhân có năng lực tốt nhất tới các phái bộ làm nhiệm vụ.

leftcenterrightdel
Việt Nam tham gia ngày càng tích cực vào hoạt động Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Ảnh: TTXVN

Việc nâng cấp quy mô tham gia hoạt động GGHB LHQ từ cá nhân lên đơn vị cho thấy uy tín và sự trưởng thành của Việt Nam trong lĩnh vực này, đồng thời cũng thể hiện sự ghi nhận và đánh giá cao của LHQ và các nước đối tác. Theo Thiếu tướng Hoàng Kim Phụng, Cục trưởng Cục GGHB Việt Nam, những đóng góp của Việt Nam trong hoạt động GGHB LHQ tác động tích cực tới kết quả Việt Nam được bầu chọn là Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an LHQ nhiệm kỳ 2020-2021.

Chủ trương của Việt Nam là mở rộng dần việc tham gia hoạt động GGHB LHQ. Tuy nhiên, căn cứ vào tình hình thực tiễn tại địa bàn phái bộ và năng lực của Việt Nam, LHQ đã đưa ra những yêu cầu rộng hơn và cao hơn ngay trong thời điểm hiện nay. Có thể khẳng định, đó là bởi Việt Nam đã tạo được ấn tượng tốt đẹp đối với LHQ ngay từ giai đoạn đầu tham gia, đạt được sự tin cậy. LHQ đã đề nghị Việt Nam mở rộng lĩnh vực hoạt động. Ví dụ, ngoài lĩnh vực quân y, LHQ mong muốn Việt Nam cử đội công binh tham gia phái bộ GGHB LHQ, nghiên cứu khả năng cử các chuyên gia dân sự, sĩ quan cảnh sát để làm công tác tham mưu.   

Đặc biệt, trong quá trình công tác tại phái bộ ở các quốc gia, sĩ quan Quân đội nhân dân (QĐND) Việt Nam đã chứng tỏ được năng lực chuyên môn và LHQ chính thức mời một số sĩ quan tham gia ứng cử vào vị trí cán bộ chỉ huy của LHQ tại phái bộ cũng như tại trụ sở LHQ. Thiếu tướng Hoàng Kim Phụng cho biết: “Cục GGHB Việt Nam đã cử một số đồng chí từng tham gia và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ ở các phái bộ GGHB LHQ ở Nam Sudan và Cộng hòa Trung Phi để ứng thi vào một số vị trí ở cơ quan tại trụ sở LHQ (New York). Trong số đó, Trung tá Lương Trường Vinh đã xuất sắc trúng cử vào vị trí sĩ quan kế hoạch của Phòng Tổ chức xây dựng lực lượng, Cục Quân lực GGHB LHQ tại New York. Đây là cơ quan có nhiệm vụ xây dựng các kế hoạch tầm chiến lược và xem xét tuyển chọn các nước cử quân tham gia hoạt động GGHB LHQ”.

Từng là quân nhân công tác ở Trường Sa, Trung tá Lương Trường Vinh đã có thời gian làm nhiệm vụ tại Phái bộ GGHB LHQ ở Cộng hòa Trung Phi và hiện đang làm nhiệm vụ tại phái bộ ở Nam Sudan. Theo Thiếu tướng Hoàng Kim Phụng, Trung tá Lương Trường Vinh đã chứng tỏ được năng lực tốt qua thời gian công tác tại Cộng hòa Trung Phi với các kỹ năng mềm khi giải quyết những vấn đề liên quan tới đụng độ, giao tranh và xung đột ở địa bàn, được LHQ đánh giá cao. 

Đây là lần đầu tiên Cục GGHB Việt Nam nói riêng và QĐND Việt Nam nói chung có một sĩ quan đủ năng lực, được LHQ đánh giá cao và vượt qua tất cả các vòng thi của LHQ để trúng tuyển. Việc Trung tá Lương Trường Vinh nhận nhiệm vụ mới ở LHQ vào thời gian nào còn phụ thuộc vào sự phối hợp giữa LHQ và Việt Nam, bởi những vị trí như này đòi hỏi thời gian và thỏa thuận chi tiết để vừa bảo đảm triển khai phù hợp với đường lối đối ngoại của ta, vừa phù hợp với nhu cầu Việt Nam để triển khai các lực lượng, nhưng đồng thời phù hợp với vị trí mà LHQ sẵn sàng bố trí cho Việt Nam. 

Thiếu tướng Hoàng Kim Phụng khẳng định: “Trung tá Lương Trường Vinh trúng tuyển vào vị trí cao ở cơ quan LHQ khẳng định tầm cỡ và năng lực của sĩ quan Cục GGHB Việt Nam trước các hoạt động của LHQ, đồng thời khẳng định tâm thế của Việt Nam sẵn sàng tham gia hoạt động GGHB với mức độ cao hơn, với những đòi hỏi cao hơn của LHQ”.

Tham gia hoạt động GGHB LHQ của Việt Nam cũng đánh dấu sự thay đổi cả về chất và lượng trong hoạt động hợp tác đa phương nói chung; quốc phòng, an ninh nói riêng. Từ chỗ tích cực tham gia thảo luận, hoạch định chính sách liên quan đến hòa bình, an ninh quốc tế, ngăn ngừa và giải quyết tranh chấp xung đột bằng các biện pháp hòa bình, nay Việt Nam đã trực tiếp cử lực lượng tham gia vào các hoạt động này. 

Đặc biệt, thông qua môi trường hoạt động thực tiễn, trình độ chuyên môn về lĩnh vực GGHB của cán bộ, chiến sĩ QĐND Việt Nam có bước tiến bộ vượt bậc. Hiện nay, Việt Nam không chỉ tự huấn luyện cho cá nhân và đơn vị trong nước tham gia hoạt động GGHB LHQ mà còn có đủ uy tín, năng lực để tổ chức các khóa huấn luyện theo tiêu chuẩn quốc tế. 

Mới đây, Việt Nam chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà tổ chức Hội nghị thường niên Mạng lưới các trung tâm GGHB ASEAN (APCN) lần thứ 8 vào năm 2020. Mục đích của APCN nhằm tăng cường hợp tác về những vấn đề liên quan tới hoạt động GGHB và nâng cao khả năng phối hợp, hiệp đồng trong triển khai các hoạt động đối tác về GGHB giữa các nước thành viên ASEAN. Đây là lần đầu tiên Việt Nam đảm nhiệm các cương vị quan trọng liên quan tới hoạt động GGHB. Sự kiện này không chỉ cho thấy sự sẵn sàng của Việt Nam đối với các công việc chung của quốc tế và khu vực, mà còn là cơ hội để QĐND Việt Nam xây dựng hình ảnh đất nước Việt Nam trên cương vị là một thành viên có trách nhiệm của ASEAN cũng như của LHQ.

Thiếu tướng Hoàng Kim Phụng cho rằng: Việt Nam tham gia vào hoạt động GGHB với kết quả tích cực đã đóng góp cho quá trình Việt Nam hội nhập quốc tế. Khi tham gia môi trường đa quốc gia, Việt Nam không chỉ đóng góp cho quốc tế, nâng cao vị thế của Việt Nam hay thể hiện được trách nhiệm của Việt Nam mà còn thúc đẩy quan hệ song phương với các quốc gia khác. Cho đến nay, Việt Nam đã ký 9 văn bản hợp tác song phương trong lĩnh vực GGHB với 9 quốc gia khác và ký một văn bản với LHQ.

Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng trong một lần trao đổi với báo chí đã nhấn mạnh: “Việc chúng ta tham gia hoạt động GGHB LHQ có ý nghĩa đầu tiên là thể hiện trách nhiệm của Việt Nam đối với hòa bình và an ninh của thế giới. Chúng ta là quốc gia có uy tín. Chúng ta nói là làm. Chúng ta tham gia LHQ không chỉ để mong muốn LHQ ủng hộ và giúp đỡ Việt Nam, mà chúng ta cũng đóng góp vào các hoạt động của LHQ, mặc dù chúng ta còn nhiều khó khăn”.

Với những kết quả tích cực trong tham gia hoạt động GGHB LHQ, hoàn toàn có thể tin tưởng sự tham gia của Việt Nam vào lĩnh vực này trong các năm tiếp theo sẽ được nâng lên ở tầm cao mới, hiệu quả cao hơn, góp phần thực hiện thành công chính sách đối ngoại, chủ trương hội nhập quốc tế, nhất là về quốc phòng cũng như chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc do Đại hội XII của Đảng đề ra.

HẠNH NGUYÊN