Không có nhiều lựa chọn nhưng họ vẫn phải đưa ra lá phiếu quyết định tương lai của mình trong cuộc bầu cử được coi như của cả một thế hệ này.

 Trái với những lo ngại về số lượng đi bầu thấp, ngay từ 7 giờ sáng, trong mưa tuyết và giá lạnh, cử tri kiên nhẫn nối đuôi nhau thành những hàng dài trước 4.000 điểm bỏ phiếu trên khắp nước Anh. Tại khu vực South London, nhiều người phải đợi 20 phút mới tới lượt. Còn ở Nottingham, một cụ ông 80 tuổi thậm chí gần như kiệt sức sau khi cuốc bộ cả quãng đường dài tới nơi thực hiện nghĩa vụ công dân. Đó thực sự là những hình ảnh hiếm có trong các cuộc bầu bán gần đây ở nước Anh, tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu luôn ở mức rất thấp, điển hình như trong cuộc bầu cử Hạ viện 2017 chỉ đạt 68,8%...

Nhiệm vụ của 46 triệu cử tri trong cuộc tổng tuyển cử sớm lần này không chỉ bầu ra 650 ghế tại Hạ viện mà khó khăn hơn là lựa chọn giữa đi hay ở lại EU, giữa một bên là Đảng Bảo thủ của Thủ tướng Boris Johnson luôn kiên định giấc mơ Brexit và bên kia là Công đảng đối lập của ông Jeremy Corbyn với những chương trình an sinh xã hội, kinh tế đầy hấp dẫn, cùng những lời hứa hẹn về việc đàm phán một thỏa thuận Brexit mới, hoặc tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý mới về vấn đề Brexit.

Với cá nhân thủ tướng đương nhiệm Boris Johnson, mục tiêu trong "canh bạc" gấp rút trước thềm Noel không đơn thuần chỉ là chiến thắng, mà quan trọng hơn phải là một chiến thắng áp đảo về số phiếu so với đối thủ. Bởi, việc lãnh đạo một chính phủ thiểu số từng khiến ông Boris Johnson lăn lên lộn xuống mà vẫn thất bại mỗi khi đưa một dự luật liên quan tới Brexit ra Quốc hội. Và chỉ bằng cách giành đủ đa số tuyệt đối 326 ghế tại Hạ viện trong cuộc bầu cử lần này, ông mới có quyền tự quyết thành lập một chính phủ mới, từ đó hiện thực hóa giấc mơ giúp nền kinh tế thứ 5 thế giới vượt ra khỏi khuôn khổ EU để thỏa thuê vùng vẫy trong những cơ hội kinh tế và thương mại mới.

Chiến lược mà Thủ tướng Boris Johnson đưa ra trong chiến dịch tranh cử kéo dài suốt 5 tuần qua là khá rõ ràng và đanh thép, khi ở đâu, ông cũng nhắc đi nhắc lại khẩu hiệu: "Hãy hoàn tất Brexit". Trước ngày bỏ phiếu, nhiều cử tri sững sờ khi thấy chính trị gia 55 tuổi này vẫn đầu tóc rối bời, tất tả đi giao sữa ở hạt Tây Yorkshire cùng thông điệp chắc như đinh đóng cột: “Tôi không chỉ giao sữa mà còn cả Brexit nếu Đảng Bảo thủ thắng tuyệt đối”.

Trong khi đó, lãnh đạo Công đảng 70 tuổi Jeremy Corbyn dường như lại lảng tránh chủ đề Brexit để tập trung khai thác vấn đề của dịch vụ y tế quốc gia (NHS), vốn được coi là bức xúc lớn nhất của cử tri Anh hiện nay, chỉ sau Brexit. Cùng với hứa hẹn đầu tư vào dịch vụ y tế công nếu giành chiến thắng, các lãnh đạo Công đảng cũng viện dẫn 4.700 trường hợp tử vong do liên quan đến tình trạng thiếu hụt nhân viên y tế chỉ trong chưa đầy một năm qua, coi đó như một thất bại của Chính phủ Thủ tướng Boris Johnson. Gần ngày cao điểm bầu cử, đảng này lại tranh thủ câu chuyện về một cậu bé phải nằm suốt 5 tiếng đồng hồ trên sàn bệnh viện chờ được điều trị để lay động quyết định của cử tri: “Thật đáng buồn, đây không phải là trường hợp ngoại lệ trên đất nước chúng ta. Không thể chấp nhận cảnh thiếu giường, thiếu y tá, thiếu bác sĩ và thiếu hụt tài chính cho hệ thống y tế công. Nếu giành chiến thắng, chúng tôi sẽ chi ngay lập tức 26 tỷ USD vào hệ thống y tế công để bảo đảm hệ thống này luôn được quan tâm đúng mức”.

Vậy mà cú đá bồi hiểm hóc vào phút chót ấy không đủ để hất văng người đàn ông 55 tuổi Boris Johnson khỏi lưng ngựa. Trái lại, với 364/650 ghế giành được ở Hạ viện, Thủ tướng Boris Johnson và Đảng Bảo thủ đã có được chiến thắng “long trời lở đất” trong ngày mà rất nhiều trường học, nhà thờ, hiệu giặt là hay quán rượu ở xứ sở sương mù biến thành các điểm bỏ phiếu. Càng bất ngờ hơn khi biết rằng, đây là số ghế lớn nhất mà đảng này giành được kể từ thời hoàng kim vào những năm 80 của thế kỷ trước.

Không quá khó để chỉ ra nguyên nhân khiến ông Jeremy Corbyn thất bại, kéo theo nhiều nhân vật khác trong Công đảng chìm xuồng. Dù tung ra cương lĩnh tranh cử đầy hấp dẫn với nhiều ưu đãi cho giới lao động, tầng lớp trung lưu và đặc biệt là kế hoạch đưa ra dịch vụ chăm sóc miễn phí cho tất cả người cao tuổi, nhưng dường như ông Jeremy Corbyn lại phớt lờ sự quan tâm của cử tri trong vấn đề mà họ đang hoang mang nhất, đó là Brexit. "Hãy bầu chọn cho hy vọng. Hãy bầu chọn cho thay đổi thực sự" rõ ràng là thông điệp quá chung chung, trong khi đại đa số cử tri Anh muốn lá phiếu của mình phải dành cho những người dứt khoát quan điểm ủng hộ hay phản đối Brexit. 

Trao quyền lực vào tay thủ lĩnh Đảng Bảo thủ, cử tri Anh đã xác định quyết tương lai của mình bằng cách tiếp tục đặt niềm tin vào con đường Brexit mà ông Boris Johnson hướng tới, dù với nhiều người trong số họ, đây không thực sự là lựa chọn hấp dẫn nhất. 

Chiến thắng của Đảng Bảo thủ cũng cho thấy một thực tế rằng, bất chấp sự bế tắc lãnh đạo đảng này sau gần một thập kỷ cầm quyền, cử tri xứ sở sương mù vẫn không dám mạo hiểm đặt niềm tin vào việc Công đảng đối lập sẽ trở thành động lực cho sự thay đổi toàn diện, và họ cũng chẳng hề hứng thú với một cuộc đập đi xây lại trong vấn đề Brexit. 

Về phần mình, giờ đây ông Boris Johnson có thể trở lại tòa nhà số 10 phố Downing với niềm tự hào rằng chỉ có ông mới có thể giải quyết dứt điểm vấn đề Brexit từng là nguồn cơn của các cuộc đấu đá chính trị suốt hơn 3 năm qua, và nếu ai đó vẫn còn nghi ngờ điều này, hãy nhìn vào những lá phiếu ngày 12-12 của các cử tri.

Sau rất nhiều bế tắc, kế hoạch đưa nước Anh rời khỏi "mái nhà chung" châu Âu vào ngày 31-1-2020 gần như chắc chắn sẽ thành hiện thực. Một bữa tối Giáng sinh tuyệt vời với gà tây cũng sắp mở ra với Thủ tướng Boris Johnson đúng như ông từng mơ ước, dù câu chuyện dài kỳ Brexit chưa hẳn đã bước sang trang kết.

VŨ HÙNG