Nghe đã quen tai điệp khúc “sa thải Mi-u-ra” và giờ là “gần như chắc chắn Liên đoàn Bóng đá Việt Nam không gia hạn với Mi-u-ra”. Ở Nhật Bản, nếu bị sa thải là một nỗi đau và HLV sẽ phải cố gắng tìm kiếm cơ hội dẫn dắt một đội bóng khác để lấy lại thanh danh cho gia đình, dòng tộc. Còn lúc này, VFF lại có thêm một bài học trong việc tìm kiếm người ngồi vào ghế nóng.

Khi dấn thân vào nghiệp HLV, hẳn ông Mi-u-ra đã suy nghĩ rất kỹ. Tựa như một số người Nhật Bản ngồi thiền, quyết định bỏ ra cả cuộc đời chỉ để tìm kiếm một nụ hoa anh đào hoàn hảo, như tìm lẽ sống.

Tác giả vẫn nhớ hình ảnh HLV Mi-u-ra nâng ly trong ngày ký hợp đồng với Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF), mở ra chương mới trong sự hợp tác giữa bóng đá Nhật Bản và Việt Nam. Ngày đó, John Duerden, cây bút viết về bóng đá châu Á uy tín nhất hiện nay có riêng một bài cho ESPN, trong đó có đoạn: Nhật Bản và J-League tìm cách mở rộng ảnh hưởng và doanh thu trong khu vực Đông Nam Á. Việt Nam đã sẵn sàng, với vòng tay rộng mở, nhưng quan trọng hơn, đó là sự tư vấn về chuyên môn bóng đá từ xứ sở mặt trời mọc.

 

HLV Mi-u-ra chưa có được thành công với bóng đá Việt Nam. Ảnh: Hải Đăng. 

Mi-u-ra đến Việt Nam trong vai trò cầu nối, đại sứ bóng đá. Vai trò đó có vẻ như đã sứt mẻ nghiêm trọng khi U23 Việt Nam thua ba trận ở VCK U23 châu Á 2016.

 

Nhưng việc gì cũng có nguyên do của nó. 

Thật khó để nói HLV Mi-u-ra đã có một môi trường làm việc lý tưởng ở Việt Nam. Chưa kể sự bất đồng ngôn ngữ, văn hóa, ông không có được sự ủng hộ tuyệt đối từ lãnh đạo VFF. Một bộ phận giới chuyên môn, người hâm mộ đã hoài nghi trình độ của ông. Nói Mi-u-ra cô đơn khi hành nghề ở Việt Nam chẳng sai. Ông bị stress nặng, nhưng rất may, chưa bao giờ trút sự bực tức đó lên học trò, hay “quăng” thông tin cho báo chí. Ông nhẫn nhịn, nhẫn nại chịu đựng. Và trên hết, Mi-u-ra giữ được hình ảnh đại sứ bóng đá.

HLV Mi-u-ra có những thử nghiệm đảo lộn dự đoán của giới chuyên môn, như cách tung hàng loạt cầu thủ dự bị vào sân trong trận U23 Việt Nam thua U23 UAE 2-3. Hay những triết lý lạ đời, dùng người lạ lẫm của ông Mi-u-ra khiến một vài chuyên gia tức anh ách. Nhưng xét đến tận cùng, nó không khủng khiếp như những thứ trái khoáy đang hiển hiện quanh ta, như dùng xi măng bón ruộng, dùng dầu nhớt tưới rau muống…

Nếu Mi-u-ra thất bại trong sứ mệnh truyền đạo túc cầu giáo ở Việt Nam, thì Hiệp hội Bóng đá Nhật Bản (JFA) phải suy nghĩ. JFA có thể rút ông Mi-u-ra về nước sớm và cử một HLV khác thay thế. Nhưng JFA vẫn đang bình tĩnh quan sát. Phải chăng JFA đang muốn truyền tải thông điệp tới VFF và người hâm mộ Việt Nam: Hãy kiên nhẫn và thích nghi với sự phá cách (trong phong cách huấn luyện của Mi-u-ra).

Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) từng đưa ra một bản báo cáo, trong đó khẳng định năng suất lao động Việt Nam chỉ bằng 1/15 Xin-ga-po. Giới phân tích Nhật Bản từng đưa ra ý kiến nền công nghiệp phụ trợ của Việt Nam kém, chủ yếu là gia công. Điển hình như nền sản xuất ô tô, 30 năm nay vẫn như vậy, trong khi các nước khác đã tự sản xuất được ô tô thì nền sản xuất công nghiệp của Việt Nam vẫn chỉ dừng lại ở mức gia công thùng, vỏ ô tô... Và Nhật Bản khuyến cáo: Do đó, Việt Nam phải đầu tư vào khoa học, công nghệ. Phải đổi mới công nghệ, nâng cao giá trị gia tăng mới có thể cải thiện được năng suất lao động hiện nay.

Năng suất lao động của cầu thủ Việt Nam ở mức nào? Chúng ta ngày càng ít HLV giỏi. Không có thầy hay sao có trò giỏi. Tại sao thủ môn các đội tuyển quốc gia Việt Nam hay mắc lỗi, như cách Văn Tiến ra vào, bắt bóng không hợp lý ở trận thua U23 UAE vừa qua. Đó là bởi ở CLB, họ không có HLV thủ môn chuyên nghiệp hướng dẫn, truyền nghề bài bản. Chỉ là thủ môn số 1 dạy thủ môn thứ 2, thứ 3 và tự học lẫn nhau. Nếu cầu thủ Việt Nam được đào tạo tốt, các CLB đủ sức chinh chiến ở AFC Cup (chưa nói đến Cúp C1 châu Á), thì hẳn là ông Mi-u-ra đã có “bột” tốt, chứ không phải mỗi lần tập trung đội tuyển, ông phải thị phạm đủ kiểu cho cầu thủ. Như một doanh nghiệp tuyển nhân lực, ông Mi-u-ra phải đào tạo nhân công lại từ đầu. Thành ra những lần tập trung đội tuyển, kéo dài hàng tháng tưởng dài hóa ra lại rất ngắn với thầy Mi-u-ra. Và chừng đó thời gian là không đủ để HLV đến từ xứ Phù Tang này tìm và tạo ra những nụ hoa anh đào hoàn hảo cho bóng đá Việt Nam.

Họ đã nói về HLV Mi-u-ra

Tờ Sponichi (Nhật Bản): HLV Mi-u-ra làm việc theo cảm tính

Theo dõi đội tuyển U23 Việt Nam thi đấu ở VCK U23 châu Á 2016, tờ Sponichi phân tích: HLV Mi-u-ra đã cố gắng thử nghiệm các triết lý cá nhân mà không quan tâm tới kết quả của U23 Việt Nam. Lúc đầu, phong cách huấn luyện của ông Mi-u-ra bài bản, khoa học nhưng về sau lại có xu hướng cảm tính. Hồi ở CLB Omiya Ardija, Vissel Kobe và Ventforet Kofu, HLV Mi-u-ra cũng từng làm như vậy, khiến thành tích đội bóng đi xuống và bị cho thôi việc.

John Duerden: Ghi nhận chiến thuật của Mi-u-ra

Qua ba trận đấu của U23 Việt Nam tại vòng bảng VCK U23 châu Á 2016, đội chơi tốt lên theo thời gian và chiến thuật của HLV Mi-u-ra đề ra là đáng ghi nhận. U23 Việt Nam chỉ có thể hưởng lợi từ sự cọ xát, các cầu thủ tích lũy kinh nghiệm ở VCK U23 châu Á 2016. Còn ở bảng D, đó là cuộc chiến ba chiều giữa U23 UAE, Gioóc-đa-ni và Ô-xtrây-li-a.

Có nhiều chỉ trích hướng tới HLV Mi-u-ra thời gian qua nhưng phải thấy rằng, kể từ năm 2008, thời điểm Việt Nam vô địch AFF Cup, thì không có quá nhiều điều để mỉm cười về bóng đá nơi đây. Các CLB ở Việt Nam thường xuyên có vấn đề về tài chính, nạn bán độ, dàn xếp tỉ số đã ảnh hưởng đến bóng đá Việt Nam.

Kết thúc bài viết trên ESPN, John Duerden khẳng định: Tương lai của bóng đá Việt Nam là đáng khích lệ, nhưng cơ hội để giành chiến thắng như hồi AFF Cup 2008 là không có nhiều.

HLV Lê Thụy Hải: Lỗi không hoàn toàn ở Mi-u-ra

HLV Mi-u-ra có cái hay, cái dở. Ông hay ở chỗ biết khích lệ tinh thần cầu thủ, biết tạo sức mạnh chung cho toàn đội. Nói về Mi-u-ra là phải nhìn nhận, đánh giá đa chiều. Cách sắp xếp cầu thủ là không hợp lý. Cầu thủ Việt Nam sao có thể đá dài, đá bổng và tranh cướp mạnh mẽ. Cầu thủ chưa giỏi để đến mức vị trí nào cũng đá được mà phải chuyên môn hóa vị trí nhất định. Quan điểm làm bóng đá của HLV Mi-u-ra là khác người, và khi muốn chứng tỏ mình thì mắc sai lầm. U23 Việt Nam thất bại ở VCK U23 châu Á là chuyện đương nhiên nhưng không thể phủ nhận công lao của HLV Mi-u-ra. Tuy nhiên, hiệu quả là thứ ông ấy không đáp ứng được thì nên nghỉ và lỗi ở đây thuộc về VFF-những người thuê HLV Mi-u-ra.

HLV Trần Công Minh: Hãy cho HLV Mi-u-ra thêm cơ hội

Tôi đọc báo, thấy nhiều phân tích, kêu làm như ông Mi-u-ra thì các HLV nội cũng làm được. Đồng ý như vậy nhưng khi VFF mời làm HLV trưởng thì ai cũng lắc đầu, rồi có trường hợp đổ bể phút cuối. Từng là trợ lý dưới thời Mi-u-ra nên nếu tôi nhận xét về chiến lược gia người Nhật Bản này thì người ngoài bảo không khách quan. Nhưng tôi bảo lưu quan điểm: HLV Mi-u-ra là một người làm việc hết sức nghiêm túc, chuyên nghiệp. Tôi vẫn mong ông sẽ có thêm thời gian làm việc với bóng đá Việt Nam.

MINH MINH-VŨ THU (ghi, lược dịch)

 
ĐÌNH HÙNG