Tối ưu hóa chiều cao

Chiều cao, thể hình luôn là yếu tố được người hâm mộ bóng đá quan tâm khi đánh giá bước đầu về một cầu thủ. Chưa bàn đến năng lực, kỹ năng chơi bóng, những cầu thủ có chiều cao từ 1m80 trở lên luôn nhận được sự quan tâm và kỳ vọng từ giới mộ điệu. Trong hành trình ấn tượng của đội tuyển U.23 Việt Nam tại vòng chung kết Giải bóng đá U.23 châu Á 2026, thủ môn Trần Trung Kiên được nhắc đến nhiều bởi khả năng phản xạ tốt và chiều cao ấn tượng 1m92. 

Không chỉ người hâm mộ, các trung tâm và học viện bóng đá trẻ của Việt Nam cũng rất chú trọng đến việc tuyển chọn tài năng trẻ 11-12 tuổi có tố chất về tầm vóc. Việc đo tuổi xương để đánh giá chiều cao tối đa hay xác định hình thể thông qua bố mẹ là hai trong số các khâu được huấn luyện viên (HLV), tuyển trạch viên chú trọng, bên cạnh yếu tố về dinh dưỡng. 

Theo Thạc sĩ dinh dưỡng Nguyễn Ngọc Trâm Anh, Trường Đại học Y Hà Nội: “Chiều cao là một trong những thế mạnh của cầu thủ trong bóng đá hiện đại. Việc tối ưu hóa chiều cao là điều mà phụ huynh, cầu thủ và các trung tâm đào tạo bóng đá cần lưu tâm, đặc biệt trong giai đoạn dậy thì. Bởi đây là thời điểm lý tưởng cho việc phát triển hết mức về chiều cao”.

Thủ môn Trần Trung Kiên hiện là cầu thủ cao nhất của đội tuyển U.23 Việt Nam. Ảnh: AFC 

Theo bà Trâm Anh, một số cầu thủ ở giai đoạn vàng này vô tình bỏ quên đi những yếu tố quan trọng cấu thành nên chiều cao, trong đó có việc ăn đủ về số lượng và năng lượng. “Tôi nhận thấy nhiều cầu thủ thường bỏ qua việc ăn các món ăn có vitamin D, dù rằng đây là yếu tố quan trọng giúp cải thiện xương, đặc biệt với cầu thủ, vận động viên. Bên cạnh đó, những vi chất khác như sắt, kẽm, magie trong bữa ăn cũng có tác động trực tiếp đến xương, tế bào máu, hỗ trợ việc hồi phục. Cầu thủ cần bảo đảm dinh dưỡng tối đa thay vì mới chỉ dừng lại ở mức ăn ngon, hợp khẩu vị”, bà Trâm Anh cho biết thêm.

Ăn đúng, ngủ đủ 

Theo bà Trâm Anh, một bữa ăn cần có đầy đủ tinh bột, protein, vi chất. Cơm, khoai lang là những thực phẩm tốt, có nhiều vi chất. Tinh bột là nguồn hồi phục tốt về năng lượng, các nhóm cơ, đặc biệt khi tập luyện ở cường độ cao. Các cầu thủ có thể chọn thịt bò, thịt gà, cá, thịt heo (lợn), đậu hũ hay sữa. Cá hồi có omega-3 trong khi trứng sở hữu vitamin D. 

Theo các chuyên gia, chiều cao cơ thể con người chịu ảnh hưởng bởi 3 yếu tố: Di truyền, ăn uống và tập luyện. “Nếu cầu thủ tiêu thụ 2.500kcal/ngày thì cần bù đủ số lượng năng lượng. Họ cần quan tâm đến những vi chất như canxi và vitamin D. Đây là những vi chất có tác động lớn đến tế bào xương. Điều này cần phải thực hiện ngay từ nhỏ, thay vì chờ đến giai đoạn vàng khi bắt đầu tuổi dậy thì. Ngoài ra, giấc ngủ liền mạch qua đêm, ngủ trước 10 giờ tối và tổng thời gian nghỉ ngơi trong ngày từ 9 đến 10 tiếng sẽ tạo điều kiện tăng trưởng tốt hơn”, bà Trâm Anh cho biết

Theo ghi nhận, một số học viện bóng đá tại Việt Nam cũng đã quan tâm nhiều hơn đến dinh dưỡng và sinh hoạt của tài năng trẻ. Tại Trung tâm Đào tạo bóng đá trẻ PVF-Bộ Công an, cầu thủ được tạo điều kiện để ăn nhiều hơn nhằm hồi phục sau tập luyện, thi đấu. Ngoài 3 bữa chính trong ngày, cầu thủ sẽ bổ sung một số bữa phụ. Dẫu vậy, việc phát triển chiều cao cầu thủ cần được mở rộng phạm vi và quy mô.

Bà Trâm Anh nhấn mạnh: “Sự khác biệt giữa các học viện bóng đá tại Việt Nam và Anh là sinh hoạt của cầu thủ. Ở Việt Nam, cầu thủ ở tập trung, trong khi tại nước ngoài, cầu thủ sống với gia đình và chỉ ăn 1-2 bữa tại câu lạc bộ (CLB). Việc giáo dục, định hướng về dinh dưỡng tại nước ngoài cũng được chú trọng. Phụ huynh và cầu thủ có thể chủ động nắm được các loại thực phẩm tốt cho dinh dưỡng hay hiểu cách ăn đúng, ăn đủ. Tại Việt Nam, các cầu thủ vẫn chưa thực sự ý thức rõ về tầm quan trọng của bữa ăn. Họ mới chỉ định hình cơ bản về một số loại đồ ăn tốt cho sức khỏe. Ở nước ngoài, mỗi CLB đều có các chuyên gia dinh dưỡng. Đây là điều còn thiếu sót tại nhiều đội bóng ở Việt Nam. Do đó trong tương lai gần, tôi hy vọng câu chuyện về dinh dưỡng sẽ được chú trọng hơn với bóng đá nước nhà”.