Thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội gắn với xây dựng quốc phòng trên vùng biên giới Đông Bắc, những năm qua, cán bộ, chiến sĩ Đoàn Kinh tế - Quốc phòng (KT-QP) 327 (Quân khu 3) đã có nhiều chương trình, biện pháp xây dựng địa bàn vững mạnh, thúc đẩy kinh tế- xã hội phát triển, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân nơi đây. Những địa bàn nằm trong dự án của Đoàn, sau một thời gian được tư vấn, hỗ trợ đã ngày càng “thay da, đổi thịt”, trở thành phên giậu vững chắc nơi biên cương Tổ quốc.

Giúp dân bằng những việc làm thiết thực

Chúng tôi đến Đoàn KT-QP 327 (Quân khu 3) vào một ngày đầu xuân Giáp Ngọ. Đại tá Đàm Huy Đắc, Chính ủy Đoàn vừa dẫn tôi đi thăm khuôn viên Sở chỉ huy Đoàn đang được xây dựng lại, vừa tranh thủ giới thiệu: Đoàn KT-QP 327 đứng chân trên địa bàn 4 huyện, thành phố phía Đông tỉnh Quảng Ninh, với tổng số 13 xã, phường, thị trấn, 114 khu phố, thôn bản, trong đó có 37 thôn, bản giáp biên, có trên 118km đường biên giới với Trung Quốc. Phần lớn các địa bàn Đoàn đứng chân là khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới nên cơ sở hạ tầng còn thiếu, chưa đồng bộ; trình độ dân trí thấp; phong tục, tập quán còn lạc hậu; số hộ nghèo, đói chiếm tỉ lệ cao...

Với quyết tâm xây dựng địa bàn vững mạnh về chính trị, ổn định về xã hội, giàu mạnh về kinh tế, Đảng ủy, chỉ huy Đoàn đã bàn bạc, đề ra nhiều chủ trương, biện pháp, chỉ đạo các lâm trường, tổ, đội sản xuất vận động, đưa dân di cư ra các địa bàn giáp biên sinh sống, thành lập các bản làng, chấm dứt tình trạng “du canh, du cư”. Sau khi ổn định địa bàn dân cư, các đơn vị xuống từng thôn bản trực tiếp giúp đỡ các hộ dân phát triển kinh tế bằng những mô hình hiệu quả như: trồng lúa nước, ngô, sắn, lạc...nuôi lợn, bò, dê, gà, vịt và thả cá, trồng rừng, vừa bảo đảm nhu cầu lương thực, thực phẩm tại chỗ, vừa phát triển kinh tế hộ gia đình theo hướng lâu dài. Ngoài ra, Đoàn còn cử cán bộ trực tiếp ươm, hỗ trợ cây giống, con giống, thuốc men phòng bệnh, hỗ trợ đầu ra cho các sản phẩm của bà con. Đồng thời, phối hợp cùng chính quyền địa phương tổ chức xây dựng mạng lưới giao thông, thủy lợi, hệ thống điện, trạm xá, trường học...bảo đảm nhu cầu sinh hoạt, học tập và chăm sóc sức khỏe tại chỗ cho đồng bào. 

 

Hướng dẫn bà con dân tộc Dao cách trồng lúa nước. Ảnh: CTV.

Hưởng ứng phong trào “Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới”, Đảng uỷ, chỉ huy Đoàn đã ký kết với địa phương đăng ký tham gia xây dựng 5 nội dung chủ yếu trong xây dựng nông thôn mới, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm tình hình đơn vị. Đồng thời, hỗ trợ kinh phí cải tạo, nâng cấp hệ thống loa truyền thanh nội bộ của các xã trong vùng dự án; tổ chức các đợt tuyên truyền cao điểm đến tận thôn, bản. Cùng với tuyên truyền, vận động, Đoàn hỗ trợ địa phương xây dựng hệ thống điện lưới, kênh mương thuỷ lợi, nước sạch, làm đường liên thôn bản, trường học, nhà di dãn dân, nhà văn hoá...; triển khai chương trình giảm nghèo, xây dựng kinh tế hộ gia đình bền vững, đẩy mạnh dự án trồng lúa nước, trồng ngô lai, đậu tương, thanh long ruột đỏ, chăn nuôi gia súc, gia cầm. Đoàn còn mở các lớp đào tạo nghề mây tre đan, sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ, sửa chữa cơ khí, chế tác đá hoa cương...cho lao động nông thôn, trong đó ưu tiên các gia đình chính sách, hộ nghèo, hộ cận nghèo và các hộ gia đình dân tộc thiểu số trên địa bàn, giúp bà con có thêm thu nhập, cải thiện cuộc sống.

Song song với phát triển kinh tế, Đoàn tích cực tham gia phát triển văn hoá - xã hội, bảo vệ môi trường trên địa bàn. Vừa qua, các đơn vị trong Đoàn đã phối hợp với địa phương vận động các gia đình đưa trẻ em trong độ tuổi đến trường đi học; mở các lớp tập huấn y tá thôn bản, tổ chức khám, chữa bệnh cho nhân dân; tuyên truyền vận động nhân dân ăn, ở khoa học, hợp vệ sinh, bài trừ các hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan. Điểm đặc biệt là, Đoàn đã chỉ đạo mỗi đầu mối trực thuộc tự xác định xây dựng một công trình thiết thực tặng cho nhân dân địa phương. Trong đó, cơ quan Đoàn bộ tặng xã Tiên Lãng (huyện Tiên Yên) 1 trạm bơm nước; Trung đoàn 42 tham gia làm giúp đường liên thôn tại xã Yên Than (Tiên Yên); Lâm trường 156 xây dựng nhà máy xay xát cho cụm dân cư giáp biên ở Trình Tường; 5 lâm trường giáp biên, mỗi đơn vị xây tặng cho nhân dân 1 cổng chào;...với tổng số tiền lên tới hàng tỉ đồng.

Đổi thay nơi biên cương Tổ quốc

Để cảm nhận rõ hơn những đổi thay nơi đây, tôi được Thượng tá Đỗ Văn Ngọc, Phó Chủ nhiệm Chính trị Đoàn dẫn đi thăm Lâm trường 156. Con đường dài hơn 50km từ Sở chỉ huy Đoàn ra Lâm trường đã được trải nhựa nên việc đi lại, thông thương trên địa bàn thuận lợi hơn nhiều so với trước. Thấy tôi mải ngắm những vạt rừng thông đang lên xanh 2 bên đường, anh Ngọc giới thiệu: Cây thông rất phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng nơi đây, lại cho hiệu quả kinh tế cao nên Đoàn đã cùng với các hộ dân tập trung phát triển giống cây này. Sau khi ươm, trồng, cây đã phát triển tốt, Đoàn bàn giao cho địa phương để giao tới các hộ dân trực tiếp quản lý, chăm sóc, thu hoạch. Đến nay, hàng ngàn héc-ta thông do Đoàn cùng các hộ dân trồng đã bắt đầu cho thu hoạch. Mỗi năm, cây thông cho thu hoạch nhựa từ 4-5 tháng; bình quân, mỗi người dân có thể thu trên 150 nghìn đồng/người/ngày từ nhựa thông.

Cùng với trồng thông, Đoàn đã giúp dân khai hoang, phục hoá trên 1.100 ha đất, trong đó gần 310 ha đã được đưa vào cấy trồng lúa, ngô, đậu...bảo đảm nguồn lương thực tại chỗ và nuôi trồng thuỷ sản. Năm vừa qua, Đoàn đã cấp hơn 1 triệu cây giống các loại để giúp đồng bào trồng rừng phủ xanh đất trống, tạo nguồn thu  lâu dài; đầu tư trên 8,5 tỉ đồng giúp các địa phương phát triển sản xuất. Nhiều mô hình giảm nghèo hiệu quả như phát triển mô hình chế biến nông sản sau thu hoạch; trồng cây thanh long ruột đỏ, nuôi gà sao thương phẩm, chim cút siêu trứng…đã được nhân rộng.

Trong ngôi nhà vừa mới được xây khang trang, anh Choỏng Quang Sinh, 21 tuổi, người dân tộc Dao, Trưởng bản Khe O (xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu) phấn khởi cho biết: “Từ khi còn bé mình đã được nghe những câu chuyện bộ đội Đoàn 327 giúp đồng bào mình diệt cái giặc đói, giặc nghèo, dạy bà con cái chữ, hướng dẫn cách làm ăn. Lớn lên, mình may mắn được bộ đội giúp đỡ, kèm cặp nên đã biết chữ, biết cách hướng dẫn đồng bào chăn nuôi, sản xuất theo cách mới, đẩy được cái đói, cái nghèo. Ngày trước, nhiều hộ còn phải lên rừng kiếm cái ăn qua ngày, đến nay, các hộ đều đã có vườn, biết chăn nuôi, có của ăn, của để. Nhiều hộ đã thoát nghèo, vươn lên trở thành hộ giàu trong bản. Cám ơn bộ đội của Đoàn nhiều lắm”.

Được biết, từ khi Đoàn triển khai các chương trình, dự án, chung sức cùng địa phương xây dựng nông thôn mới đến nay, số hộ nghèo theo tiêu chí mới nay chỉ còn xấp xỉ 21,6%; số hộ trung bình, khá đạt gần 70%. Từ chỗ ở du canh, du cư, 100% hộ gia đình hiện đã có cuộc sống ổn định, 85% hộ đã có nhà mái bằng, nhà ngói. Ngoài việc được sử dụng điện lưới sinh hoạt, có bể nước,  85,5% số hộ đã có ti vi, gần 100% hộ có xe máy. Số hộ có máy nông nghiệp đã đạt trên 20%. Thu nhập bình quân của nhiều hộ đạt 20-25 triệu/người/năm. Song song với sự phát triển đời sống vật chất, tinh thần, trình độ văn hóa của đồng bào cũng được nâng lên rõ rệt. Số người mù chữ chỉ còn 12,2%, chủ yếu là các đối tượng già, quá tuổi đến trường. Ngoài các bệnh xá của Lâm trường, hệ thống y tế cơ sở cũng được Đoàn hỗ trợ đầu tư, đã đảm bảo tốt việc phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe tại chỗ cho đồng bào. Nhờ đó, tỉ lệ tử vong, số vụ dịch xảy ra trên địa bàn đã giảm đáng kể.

Chúng tôi rời Lâm trường 156 ra về khi sương chiều đã buông xuống. Trên các ngôi nhà nhỏ nằm khuất bên sườn núi, những ánh đèn điện đã sáng lên. Tiếng lợn, dê, bò...kêu từ xa vọng lại xóa đi vẻ tĩnh mịch của núi rừng. Chứng kiến những đổi thay trên vùng đất này, tôi tin rằng, không lâu nữa, các chương trình, dự án mà những người lính Đoàn KT-QP 327 thực hiện sẽ mang lại nhiều hiệu quả hơn nữa, góp phần xây dựng vùng biên cương Đông Bắc ngày càng vững mạnh, giàu đẹp, thắt chặt thêm tình cảm quân-dân nơi tuyến đầu Tổ quốc.

VĂN CHIỂN