Tháng 10-2011, Bệnh viện 103 triển khai thực hiện xã hội hóa (XHH) công tác nuôi dưỡng thương, bệnh binh-bệnh nhân (TBB-BN) tại Khoa Dinh dưỡng theo kế hoạch của trên. Đây là bếp có lượng người ăn đông, bình quân 565 người ăn/ngày; ngày thấp nhất khoảng 120 người ăn, ngày cao nhất lên tới 930 người ăn. Trong đó, số ăn theo thực đơn bình thường chiếm khoảng 60%; số ăn theo thực đơn bệnh lý khoảng 40%. Đối tượng bảo đảm đa dạng với nhiều chế độ ăn bệnh lý; tiền ăn, tiêu chuẩn, định lượng ăn, cơ cấu bữa ăn khác nhau; có bệnh nhân ăn nhiều bữa trong ngày; thường phát sinh suất ăn và hiện tượng báo đổi, báo chuyển, báo nâng chế độ ăn theo điều chỉnh của bác sĩ. Việc tổ chức ăn uống triển khai tại nhiều địa điểm như nhà ăn các khoa, tại buồng bệnh. Về kỹ thuật nấu ăn, nhiều thực đơn đòi hỏi tỉ mỉ, chính xác quy trình kỹ thuật chế biến, yêu cầu đảm bảo định lượng, chất lượng phải đúng, đủ theo thực đơn, thời gian. Trong khi đó, Bệnh viện là đơn vị đầu tiên trong Quân đội triển khai XHH công tác nuôi dưỡng TBB-BN, không có mô hình điểm để học tập; cơ quan cấp trên cũng chưa xác định cụ thể chi phí nhân công phục vụ, Bệnh viện phải tự nghiên cứu, xây dựng phương án trình các cấp phê duyệt.

Sau khi cấp trên phê duyệt phương án và kế hoạch XHH, Phòng Hậu cần Bệnh viện đã làm các thủ tục mời thầu rộng rãi, tổ chức xét thầu công khai, khách quan, dựa trên năng lực thực sự của các nhà thầu. Có 4 doanh nghiệp tham gia đấu thầu. Kết quả Công ty Cổ phần Tâm Đức Cẩm Phả (Quảng Ninh) trúng thầu với chi phí nhân công phục vụ là 7.830 đồng/ngày/người (hồ sơ mời thầu, giá thầu là 9.580 đồng/ngày/người bệnh nhân là quân nhân, còn đối tượng bệnh nhân là nhân dân và bảo hiểm y tế giá trúng thầu bằng 80% so với đối tượng là quân nhân, không xác định giá sàn đối với bệnh nhân là nhân dân và bảo hiểm y tế. Đây là doanh nghiệp có uy tín, có kinh nghiệm trong việc cung cấp suất ăn tại các bệnh viện trong và ngoài lực lượng vũ trang. Để hợp đồng bảo đảm chặt chẽ, chi tiết, Bệnh viện và Công ty Tâm Đức đã chia ra làm 2 gói thầu; trong đó, gói thầu đối với đối tượng bệnh nhân là quân nhân và chính sách là 7.830đồng/người/ngày (từ tháng 10/2012 đến tháng 06/2013), sau đó được điều chỉnh lên thành 8.437 đồng/người/ngày (từ tháng 7/2013 đến nay). Đối với gói thầu phục vụ bệnh nhân dân sự và bảo hiểm y tế, từ tháng 10/2012 đến nay vẫn giữ mức giá là 6.250 đồng/người/ngày.

Chế biến món ăn tại bếp Khoa Dinh dưỡng. Ảnh: Văn Chiển.

Sau khi thương thảo, ký kết hợp đồng, Bệnh viện giao toàn bộ việc khai thác và cung ứng lương thực, thực phẩm (LTTP) cho nhà thầu chủ động xây dựng kế hoạch tạo nguồn, sản xuất, chế biến và bảo đảm ăn uống cho bệnh nhân, trên cơ sở giá do Bệnh viện quyết định. Yêu cầu đối với nhà thầu là phải ký hợp đồng với các đại lý, cửa hàng cung ứng thực phẩm có đủ giấy phép đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm, có địa chỉ, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và phải được sự nhất trí của Hậu cần Bệnh viện. Nguồn LTTP nhập bếp hàng ngày được kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm bằng bộ test nhanh do Bộ Công an sản xuất. Đây là một trong những đơn vị đầu tiên trong quân đội sử dụng bộ test này để kiểm tra chất lượng thực phẩm trước khi đưa vào chế biến, sử dụng.

Để quản lý, giám sát chặt chẽ hoạt động của nhà thầu, Bệnh viện thành lập Hội đồng giá do một đồng chí Phó Giám đốc làm Chủ tịch, có nhiệm vụ giám sát các hoạt động của nhà thầu theo hợp đồng, quyết định giá LTTP cho nhà thầu thực hiện. Mỗi tháng, Hội đồng họp một lần, trong trường hợp phát sinh các tình huống cần giải quyết, có thể họp đột xuất. Bệnh viện thành lập Tổ giám sát 6 người gồm 4 đồng chí giám sát trực tiếp, 01 kế toán  và 01 hành chính trưởng có nhiệm vụ phát phiếu đăng ký, bàn giao quân số ăn, thực đơn cho nhà thầu, duyệt dự chi cho nhà thầu đặt hàng. Đồng thời, kiểm tra, giám sát việc nhập, xuất hàng theo thực đơn, đôn đốc, chỉ đạo, hướng dẫn, giúp đỡ nhà thầu thực hiện các chế độ quy định tại Bệnh viện. Hàng ngày, Tổ tổng hợp quân số ăn, tiền ăn, chi phí nhân công, làm thủ tục để cuối tháng thanh quyết toán trả cho nhà thầu theo đúng quy định của hợp đồng, hướng dẫn nhà thầu làm hồ sơ thanh quyết toán đúng chế độ công tác tài chính trong quân đội. Vừa giám sát nhà thầu, kiểm tra chế độ nhà ăn của các khoa, Tổ giám sát vừa nắm tình hình bệnh nhân phản ánh về công tác bảo đảm ăn uống hàng ngày, theo dõi số lượng bệnh nhân ăn sữa bệnh lý và tổ chức tiếp nhận, cấp phát sữa cho các khoa (nội dung này Bệnh viện chưa giao cho nhà thầu thực hiện vì chưa có phương án giá chi phí nhân công cho một suất ăn sữa/ngày). Để tránh hao hụt thực phẩm, hàng ngày, Tổ giám sát thực hiện nghiêm chế độ giao nhận tay 3 giữa Tổ giám sát, nhà thầu và chủ hàng. Những thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng chưa bảo đảm, Tổ kiên quyết yêu cầu nhà thầu phải thay thế. Quá trình chế biến, Tổ giám sát theo dõi chặt chẽ, yêu cầu các nhân viên thực hiện theo đúng thực đơn của Bệnh viện và chỉ dẫn của Khoa Dinh dưỡng. Trước bữa ăn, Tổ giám sát chọn ngẫu nhiên và cân lại 10 suất ăn, nếu đảm bảo được 70% trọng lượng thực phẩm so với trước khi đưa vào nấu ăn mới chấp nhận.

Để tạo sự đồng thuận trong toàn Bệnh viện, Phòng Hậu cần tích cực phối hợp với các khoa, ban thực hiện tốt chế độ chỉ định ăn, báo ăn, cấp phát suất ăn và tổ chức cho bệnh nhân ăn uống tại nhà ăn của khoa. Hiệp đồng chặt chẽ với Bộ môn-Khoa Dinh dưỡng thực hiện tốt chế độ ăn bệnh lý cho những bệnh nhân ghép tạng, bệnh nhân có bệnh lý nặng, phức tạp hoặc suy kiệt về dinh dưỡng. Sau thời gian đầu còn nhiều bỡ ngỡ, đến nay, các cơ quan, khoa, ban trong Bệnh viện đã có sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng trong thực hiện XHH công tác nuôi dưỡng TBB-BN.

Qua 1 năm triển khai, mô hình XHH công tác nuôi dưỡng tại bếp ăn TBB-BN (Khoa Dinh dưỡng) đã thu được kết quả tích cực, đáp ứng được yêu cầu đề ra. Nhà thầu đã thực hiện tốt nội dung ký kết trong hợp đồng. Đội ngũ nhân viên phục vụ chấp hành tốt các chế độ quy định của Bệnh viện, có đầy đủ hồ sơ, được cấp giấy đăng ký ra vào theo đúng quy định; có trình độ tay nghề vững, đáp ứng được yêu cầu chế biến nấu ăn các chế độ thực đơn bệnh lý, bảo đảm đúng giá trị dinh dưỡng và kỹ thuật. Nhân viên được kiểm tra khám sức khỏe định kỳ, không mắc các bệnh truyền nhiễm. Các món ăn thường xuyên được cải tiến, chế biến phù hợp với khẩu vị ăn uống của bệnh nhân, bảo đảm “cơm ngon, canh ngọt, món ăn thẩm mỹ, chế biến đúng cách, đúng thời gian”. Các suất ăn báo đổi, phát sinh được bảo đảm đầy đủ theo yêu cầu. Việc khai thác và cung ứng LTTP thực hiện đúng theo quy định của Hội đồng giá, tỉ lệ chất đốt sử dụng bảo đảm 4% so với tiêu chuẩn tiền ăn. Tiền điện, nước hàng tháng được nhà thầu nộp đầy đủ. Ngoài các trang bị dụng cụ cấp dưỡng nhận bàn giao của Bệnh viện, nhà thầu còn mua bổ sung, sửa chữa, thay thế, đảm bảo tốt cho công tác chế biến, nấu ăn.

Để đánh giá chính xác chất lượng phục vụ của nhà thầu, Phòng Hậu cần đã 2 lần tổ chức phát phiếu thăm dò lấy ý kiến đóng góp rộng rãi của người ăn tại bếp (với 1.200 phiếu), chủ yếu đối với đối tượng bệnh nhân là quân nhân và chính sách. Kết quả đánh giá như sau: Chất lượng LTTP tươi, ngon (72% số phiếu);  chế biến món ăn ngon, đẹp mắt (79%); cơ cấu món ăn đa dạng và hợp khẩu vị (94%); bảo đảm đúng giờ, thái độ phục vụ tận tình, chu đáo, đúng mực (100%).

Việc XHH công tác nuôi dưỡng TBB-BN tại Khoa Dinh dưỡng đã góp phần giúp Bệnh viện ổn định tổ chức biên chế, tiết kiệm được chi phí trả lương, quân trang. Trước khi XHH, tại Khoa Dinh dưỡng có 38 nhân viên, hưởng tổng mức lương là 388 triệu đồng/tháng. Sau khi XHH, Khoa chỉ giữ lại 7 đồng chí làm nhiệm vụ hỗ trợ, giám sát, với mức lương hàng tháng chỉ còn 56 triệu. Trừ chi phí trả nhà thầu 156 triệu đồng/tháng, Bệnh viện tiết kiệm được 176 triệu đồng/tháng.

Từ thành công bước đầu của mô hình XHH công tác nuôi dưỡng tại Khoa Dinh dưỡng, thời gian tới, Bệnh viện sẽ tiếp tục nghiên cứu, triển khai nhân rộng tại các bếp ăn khác của Bệnh viện, góp phần thực hiện nghiêm chủ trương của cấp trên, không ngừng nâng cao chất lượng bữa ăn hàng ngày của cán bộ, nhân viên và bệnh nhân điều trị tại Bệnh viện 103.

Đại tá NGUYỄN VĂN HANH (Chủ nhiệm Hậu cần Bệnh viện)