Khi đợt không khí lạnh đầu năm 2013 tràn về cũng là lúc chúng tôi có mặt tại một số đồn biên phòng (ĐBP) trên tuyến biên giới phía Bắc. Cái rét ở vùng biên ải thật sâu, thật ngọt, thấu xương, thấu thịt nhưng nhờ công tác nuôi dưỡng được quan tâm bảo đảm đầy đủ tiêu chuẩn, định lượng, được ăn ngon, mặc ấm và tắm nóng nên sức khỏe cán bộ, chiến sĩ biên phòng nơi đây vẫn giữ vững, đủ sức hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.

Từ ăn ngon...

Từ Hà Nội, chúng tôi phải mất gần ngày đường mới lên tới  ĐBP Tùng Vài, đứng chân trên địa bàn huyện Quản Bạ, tỉnh Hà Giang. Biết tin có khách từ Thủ đô lên thăm, dù hơn 8 giờ tối, cán bộ, chiến sĩ cả đồn vẫn tề tựu đông đủ bên mâm cơm chờ chúng tôi đến mới “khai mạc” – Một tình cảm thật đầm ấm và cảm động. Nhìn mâm cơm có cả cá rán, gà luộc, thịt lợn “đen”  và rau cải mèo..., tôi nói vui: Hôm nay, đồn Tùng Vài chiêu đãi khách toàn những món “đặc sản” đây. Chắc anh em phải xuống tận các bản để kiếm thực phẩm... Chưa kịp dứt lời, Đại uý Dương Hồng Phong- Phó Đồn trưởng quân sự đã phân trần: Nhà báo nhầm rồi. Đây là toàn bộ sản phẩm “cây nhà, lá vườn” do chính anh em tăng gia sản xuất (TGSX) tại chỗ làm ra đấy, không phải mua đâu. Ở đây, xa chợ, xa dân, một tuần mới có một phiên chợ mà cũng cách đồn 5 - 6 km. Nếu không tổ chức tốt tăng gia, chăn nuôi, bữa ăn hàng ngày của bộ đội sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Ngay cả có tiền cũng khó mà mua được; bởi bà con dân tộc trong vùng chỉ trồng vài luống rau, nuôi đôi con lợn, con gà để phục vụ gia đình. Như để khẳng định lời của đồng chí Phó Đồn trưởng, Đại tá Nguyễn Thanh Bình - Phó Cục trưởng Cục Hậu cần Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng cho biết: Năm 2012, nhờ nguồn vốn cấp trên hỗ trợ 50 triệu đồng/đồn và vốn vay TGSX 200.000đ/người nên đã giải quyết cơ bản những khó khăn trong công tác TGSX của các ĐBP. Đến nay, các đồn đã phát huy tốt thế mạnh tại chỗ, phát triển mô hình VAR, VACR khá hiệu quả. Ngoài rau, mỗi ĐBP tuyến núi còn chăn nuôi khoảng chục con bò, 20-25 con lợn, 40- 50 con gà, hơn chục con chó và vài ao thả cá... cung cấp nguồn thực phẩm khá dồi dào cho bữa ăn bộ đội cả ngày thường và trong các dịp lễ, tết. Hiện có khoảng 70% số ĐBP tự túc được 100% nhu cầu rau xanh quanh năm và 85% định lượng thực phẩm chính. Từ nguồn thu TGSX, các đồn đã đưa vào ăn thêm bình quân từ 1.000 – 5.000đ/người/ngày. Đặc biệt, trong năm 2012, Cục Hậu cần  Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã phối hợp chặt chẽ với Cục Quân nhu chỉ đạo triển khai lắp đặt và đưa vào sử dụng hệ thống bếp lò hơi cơ khí cho toàn bộ các bếp ăn của các ĐBP thuộc các tỉnh biên giới phía Bắc. Nhờ được trang bị loại bếp mới nên đã rút ngắn thời gian nấu ăn, tiết kiệm chất đốt, bảo đảm vệ sinh nhà ăn, nhà bếp, chính quy khang trang, cải thiện đáng kể cường độ làm việc của nuôi quân. Do nhiệt độ lò hơi cao, bếp hoạt động ổn định nên chất lượng chế biến, nấu ăn tốt hơn trước, nhất là các món xào, luộc; cơm ngon, luôn nóng và không bị sống, khê. Một số đơn vị còn mua sắm thêm âu đựng để giữ nóng cơm, canh cho bộ đội. Nhà ăn, nhà bếp được sửa sang, củng cố, có đầy đủ hệ thống bảng biểu thống nhất theo mẫu mới của Cục Quân nhu. Trên bàn ăn đều có đủ 3 lọ gia vị đặt trong khay đựng bằng i-nốc do Hậu cần Biên phòng sản xuất.

... đến mặc ấm...

Chúng tôi có mặt tại ĐBP Phó Bảng – nơi  xuất phát điểm của việc bảo đảm quân trang chống rét (QTCR) cho lực lượng biên phòng trên tuyến biên giới phía Bắc và các đơn vị thuộc vùng rét đậm. Trung tá Nguyễn Văn Luyện- Chính trị viên đồn tâm sự: “Năm 2010, thời tiết đột ngột trở rét đậm bất thường, nhiệt độ ngoài trời có lúc chỉ còn 2-3oC. Chúng tôi phải huy động tất cả các loại quân tư trang cá nhân mặc cho đỡ lạnh.  Hôm ấy, Đoàn công tác do Thiếu tướng Phạm Tiến Luật – Cục trưởng Cục Quân nhu dẫn đầu đã vào kiểm tra tình hình chống rét cho bộ đội. Biết các loại QTCR được cấp không đủ ấm nhưng cán bộ, chiến sĩ vẫn hoàn thành nhiệm vụ canh gác, tuần tra bảo vệ biên giới, các đồng chí trong đoàn rất xúc động và hứa sẽ báo cáo Bộ có biện pháp nghiên cứu, sản xuất bảo đảm bổ sung quân trang loại mới có độ dày, chất liệu đủ ấm, phù hợp với khí hậu ở các ĐBP biên giới phía Bắc cấp cho bộ đội chống rét kịp thời. Chỉ ít lâu sau, một số loại QTCR thử nghiệm và quân trang tuần tra song phương đã được cấp tới đồn. Mãi sau này, chúng tôi mới được biết, đích thân Đại tướng Phùng Quang Thanh- Bộ trưởng Bộ Quốc phòng rất quan tâm tới việc chống rét cho bộ đội biên phòng và đã chỉ thị cho Tổng cục Hậu cần khẩn trương tổ chức sản xuất các loại QTCR với chất lượng tốt nhất, bảo đảm ấm, đẹp, bền, chống thấm nước... Sự quan tâm của Bộ trưởng cùng các cơ quan chức năng càng giúp anh em chúng tôi nâng cao tinh thần, trách nhiệm, phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao”.
 

ĐBP Phó Bảng luôn bảo đảm tự túc 100% nhu cầu rau xanh

Trước khi vào vụ rét cuối năm 2011, chúng tôi cũng đã có dịp cùng Đoàn kiểm tra chống rét do Trung tướng Nguyễn Vĩnh Phú – Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần dẫn đầu đã tới các ĐBP thuộc BCHBP các tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh. Điều rất phấn khởi là, trong thời gian ngắn, với nỗ lực của các doanh nghiệp hậu cần và chủ động trong công tác hiệp đồng giữa các doanh nghiệp, cơ quan và đơn vị, toàn bộ các ĐBP và đơn vị cơ sở thuộc vùng rét đậm đã được bảo đảm đủ các loại QTCR gồm: áo khoác gác 5 lớp, áo bông sĩ quan 6 lớp, áo ấm chiến sĩ 6 lớp, mũ bông, đệm nằm, mền bông,...và quân trang tuần tra song phương, kịp thời chống rét cho bộ đội. Đặc biệt, vừa qua, Cục Quân nhu đã trang bị hệ thống bếp lò hơi cơ khí kèm theo tủ sấy quần áo rất phù hợp với điều kiện khí hậu giá lạnh, có sương mù độ ẩm cao, tạo cho không khí luôn ẩm ướt trên địa bàn ĐBP các tỉnh biên giới phía Bắc. Trước đây, những ngày đông giá rét, độ ẩm cao, quần áo phơi trong nhà rất lâu khô, nhiều hôm  vẫn ướt sũng như lúc vừa mới giặt. Còn hong trên bếp thì bị ám mùi khói rất khó chịu. Nhưng đến nay, chỉ sau 2- 2,5 giờ cho vào tủ sấy, quần áo, quân phục đã khô và sạch sẽ.   

... và tắm nóng.

Thượng tá Tạ Quốc Quân- Phó Chủ nhiệm Hậu cần BCHBP tỉnh Hà Giang nói với tôi: Ở vùng cao nguyên đá này, cái rét ở đây cũng giống như vùng Mẫu Sơn (Lạng Sơn), Sa Pa (Lào Cai)... Những năm trước, đồn nào chưa có trang thiết bị đun nước nóng thì chuyện tắm giặt trong những ngày mùa đông gặp nhiều khó khăn, nhất là khi anh em xuống địa bàn làm công tác vận động quần chúng hoặc tuần tra bảo vệ biên giới trở về.  Hơn 2 năm trở lại đây, ngoài nguồn ngân sách bổ sung thêm cho mỗi đồn 10 triệu đồng, các ĐBP còn trích thêm quỹ vốn để mua sắm, lắp đặt hoàn chỉnh trang thiết bị, chống gió lùa khu vực tắm.

Ở ĐBP Phó Bảng, anh em có sáng kiến tận dụng khu vực gần nhà bếp xây phòng xông hơi với diện tích chừng 2 m2 và chích đường dẫn hơi nóng dẫn từ hệ thống bếp lò hơi cơ khí vào bể con xây bằng gạch đựng các loại lá sả, tía tô, tre, bưởi, ngải cứu, hương nhu, bạc hà ... Mỗi lần có thể 4-5 người cùng lúc xông hơi, vừa rẻ tiền lại tiện lợi, hiệu quả hơn cả tắm bằng bình nóng lạnh. Mô hình này, các đơn vị đóng quân ở vùng rét được trang bị, lắp đặt hệ thống bếp lò hơi cơ khí có thể vận dụng để phục vụ bộ đội.

Theo kết quả kiểm tra mới đây của Cục Hậu cần Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng cho biết: Đến nay, các ĐBP đã tổ chức lắp đặt và đưa vào sử dụng các loại hệ thống cung cấp nước nóng, phù hợp điều kiện cụ thể của từng đơn vị như sử dụng năng lượng mặt trời, lắp đặt bình nóng lạnh đun điện. Nhiều đồn còn chủ động chuẩn bị đủ củi khô đề phòng khi mất điện hoặc xảy ra sự cố lò hơi vẫn đảm bảo đủ nước tắm, đốt lò sưởi ấm cho bộ đội... Vừa qua, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã cấp bổ sung kinh phí trên 01 tỷ đồng cho các ĐBP nâng cấp và duy tu, bảo trì, bảo dưỡng các hệ thống tắm nước nóng bảo đảm phục vụ bộ đội.  Ngoài ra, các ĐBP còn chủ động phát huy nội lực, khai thác thêm các nguồn kinh phí, kết hợp với nguồn ngân sách của trên cấp để bổ sung hoàn chỉnh các trang thiết bị, cải tạo và nâng cấp khu vực tắm. Nhờ vậy, đến nay, 100% ĐBP trên toàn tuyến biên giới phía Bắc đã có hệ thống tắm nước nóng phục vụ bộ đội.  Cục Hậu cần đang khảo sát, nghiên cứu đầu tư kinh phí triển khai mở rộng quy mô, nâng cao hiệu suất và hiệu quả trong tổ chức bảo đảm tắm nước nóng nhằm cải thiện đáng kể điều kiện sinh hoạt của cán bộ, chiến sỹ các đồn, đơn vị biên phòng đóng quân trên các địa bàn thuộc vùng rét.

Trong câu chuyện trước lúc chia tay, Binh nhất Hoàng Văn Đạt, quê Quảng Bình (Hà Giang), nhập ngũ tháng 02/2012, chiến sĩ ĐBP Phó Bảng thổ lộ: “Ở đồn, các anh rất quan tâm từ bữa ăn, giấc ngủ đến tâm tư, tình cảm, nguyện vọng chiến sĩ. Đời sống của cán bộ, chiến sĩ cũng tương đối đủ đầy. Em thấy như đang sống trong một đại gia đình. Hết nghĩa vụ quân sự, em muốn được tiếp tục công tác, cống hiến trên mảnh đất này”. Những lời tâm sự chân thành của người lính trẻ người dân tộc Tày càng khiến tôi càng thấm thía câu nói: “Đồn là nhà, biên giới là quê hương”. Vâng! Đó chính là sức mạnh, ý chí và nghị lực giúp cho cán bộ, chiến sĩ biên phòng vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, vững vàng tay súng, bảo vệ vững chắc và toàn vẹn chủ quyền biên giới quốc gia trong mọi tình huống. ♦

Bài và ảnh: TRANG LONG