Khẳng định năng lực, mở rộng hợp tác, hướng tới tự chủ công nghệ

Phóng viên (PV): Thưa đồng chí, Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2026 có những điểm mới nổi bật nào so với các kỳ tổ chức trước?

Chuẩn đô đốc Nguyễn Văn Bách: Kế thừa thành công của hai kỳ tổ chức trước, triển lãm năm 2026 có bước phát triển rõ nét trên cả 4 phương diện: Quy mô, sức hút, nội dung và tầm vóc.

Tổng diện tích triển lãm đạt gần 124.000m², tăng gần 24.000m² so với năm 2024; riêng khu trưng bày trong nhà là 23.500m², gấp 1,3 lần kỳ trước. Tính đến ngày 12-11-2026, đã có 255 đầu mối, doanh nghiệp đến từ 37 quốc gia đăng ký tham gia, so với 31 quốc gia năm 2024. Diện tích đăng ký trưng bày trong nhà hơn 8.400m², tương đương 703 gian hàng tiêu chuẩn, gấp 1,6 lần kỳ trước và gần 1,8 lần mục tiêu đề ra.

Chuẩn đô đốc Nguyễn Văn Bách. Ảnh: SƠN BÌNH

Về nội dung, bên cạnh các loại vũ khí, trang bị kỹ thuật trong biên chế Quân đội và sản phẩm do CNQP Việt Nam nghiên cứu, sản xuất, triển lãm còn giới thiệu sản phẩm kinh tế-quốc phòng, văn hóa 3 miền. Điểm mới đáng chú ý là lần đầu tiên tổ chức khu trải nghiệm quốc phòng với nhiều hoạt động tương tác như trải nghiệm quân y, đặc công, bắn súng mô phỏng, điều khiển phương tiện chiến đấu bằng công nghệ thực tế ảo... Qua đó, giúp người dân, du khách hiểu hơn về hoạt động của Quân đội và những thành tựu phát triển CNQP Việt Nam.

Triển lãm tiếp tục nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Bộ Quốc phòng. Lễ khai mạc được truyền hình trực tiếp trên Đài Truyền hình Việt Nam.

Những kết quả trên cho thấy sức hút, uy tín và vị thế ngày càng cao của triển lãm. Chúng tôi mong muốn sự kiện thực sự trở thành điểm gặp gỡ, kết nối các đối tác, tăng cường lòng tin và thúc đẩy hợp tác quốc phòng vì hòa bình, hữu nghị, cùng phát triển.

PV: Những sản phẩm nào thể hiện rõ bước tiến về năng lực nghiên cứu, chế tạo và làm chủ công nghệ của CNQP Việt Nam, thưa đồng chí?

Chuẩn đô đốc Nguyễn Văn Bách: Sản phẩm CNQP Việt Nam tham gia triển lãm lần này không chỉ phong phú về chủng loại mà còn có bước phát triển về tính năng kỹ thuật, mức độ hiện đại, khả năng tự động hóa và tích hợp công nghệ, tập trung vào 5 nhóm chủ lực.

Thủ trưởng Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng kiểm tra công tác chuẩn bị vũ khí, trang bị trưng bày tại Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2026. Ảnh: QUANG TUẤN

Thứ nhất là vũ khí lục quân, nổi bật có xe thiết giáp chở quân chiến đấu 8x8 và xe tăng hạng nhẹ lần đầu tiên được giới thiệu tại triển lãm. Đây là kết quả nghiên cứu, thiết kế, chế tạo với sự phối hợp của nhiều đơn vị trong toàn quân. Cùng với đó là các dòng xe chiến đấu bộ binh, xe thiết giáp, pháo tự hành, tổ hợp pháo phản lực nhiệt áp; súng bộ binh thế hệ mới, đạn chống tăng, đạn nhiệt áp và khí tài quang điện tử.

Thứ hai là tàu quân sự và vũ khí dưới nước, gồm tàu hộ vệ chống ngầm đa năng, tàu tên lửa diệt hạm, tàu chiến đấu, trinh sát, vận tải đổ bộ; các loại pháo tàu, pháo bờ, phương tiện mặt nước và phương tiện ngầm không người lái.

Thứ ba là tên lửa và sản phẩm hàng không vũ trụ, với các dòng tên lửa, phương tiện bay không người lái (UAV) phục vụ trinh sát, vận tải, tiến công; hệ thống chống UAV kết hợp giữa vũ khí tự động và khí tài gây nhiễu, đáp ứng yêu cầu phòng, chống UAV bằng các biện pháp chế áp cứng và chế áp mềm.

Thứ tư là khí tài quân sự công nghệ cao, gồm ra-đa, thiết bị tác chiến điện tử, thông tin liên lạc, hệ thống chỉ huy, điều khiển và mô phỏng huấn luyện.

Thứ năm là vật tư kỹ thuật, như thuốc phóng, thuốc nổ, ngòi nổ, hỏa cụ, cao su kỹ thuật, dây và cáp điện...

Theo tôi, điều quan trọng không chỉ ở số lượng, chủng loại sản phẩm mà còn ở năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và tích hợp hệ thống ngày càng được nâng cao. Đây là cơ sở để CNQP Việt Nam từng bước tự chủ công nghệ, đáp ứng tốt hơn yêu cầu trang bị cho Quân đội trong tình hình mới.

PV: Để nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, Tổng cục CNQP tập trung vào những khâu đột phá nào và đã đạt được kết quả gì nổi bật?

Chuẩn đô đốc Nguyễn Văn Bách: Chúng tôi xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là khâu đột phá hàng đầu, có ý nghĩa quyết định đối với việc nghiên cứu, sản xuất vũ khí, trang bị kỹ thuật tiên tiến, hiện đại.

Trên cơ sở đó, Tổng cục tập trung vào 4 nội dung then chốt: Nâng cao năng lực tự chủ nghiên cứu, thiết kế, phát triển sản phẩm; làm chủ công nghệ nền, công nghệ lõi, vật liệu đặc chủng, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa; hoàn thiện quy trình sản xuất, rút ngắn thời gian từ nghiên cứu, chế thử đến sản xuất loạt; nâng cao năng lực tích hợp hệ thống, tiến tới chế tạo đồng bộ các tổ hợp vũ khí hiện đại. Cùng với đó, Tổng cục chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, phát huy thế mạnh công nghệ lưỡng dụng và mở rộng hợp tác quốc tế có chọn lọc.

Đến nay, CNQP đã làm chủ gần 400 công nghệ nền, công nghệ lõi, công nghệ chiến lược; nghiên cứu, chế tạo thành công, đưa vào trang bị cho Quân đội nhiều loại vũ khí mới, hiện đại, có ý nghĩa chiến lược. Riêng nhiệm kỳ 2020-2025, Tổng cục triển khai hơn 300 đề tài, nhiệm vụ khoa học, công nghệ, trong đó 85% có sản phẩm đủ điều kiện ứng dụng vào thực tiễn; 80% sản phẩm quốc phòng sản xuất trong nước là kết quả từ các nhiệm vụ khoa học, công nghệ.

Những kết quả đó khẳng định hướng đi đúng đắn, đồng thời tạo nền tảng để CNQP Việt Nam tiếp tục nâng cao năng lực tự chủ, giảm dần sự phụ thuộc vào công nghệ bên ngoài. Quan điểm của chúng tôi là tiếp nhận, ứng dụng phải gắn với làm chủ, tiến tới tự nghiên cứu, thiết kế và phát triển sản phẩm phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

PV: Đến nay, công tác chuẩn bị cho triển lãm đã đạt kết quả như thế nào, thưa đồng chí?

Chuẩn đô đốc Nguyễn Văn Bách: Với vai trò Cơ quan Thường trực Ban chỉ đạo, Ban tổ chức và chủ trì Tiểu ban nội dung, Tổng cục CNQP đã chủ động tham mưu, phối hợp với các cơ quan, đơn vị triển khai đồng bộ các nhiệm vụ. Mặc dù thời gian chuẩn bị chỉ khoảng 8 tháng, khối lượng công việc lớn, yêu cầu cao, nhưng đến nay, nhiều nội dung đã hoàn thành đúng và vượt tiến độ.

Cụ thể, thiết kế tổng thể, sơ đồ phân khu chức năng, danh mục sản phẩm, dịch vụ trưng bày và thiết kế gian hàng Bộ Quốc phòng đã được phê duyệt. Ban tổ chức và các tiểu ban được kiện toàn; kế hoạch sơ duyệt, tổng duyệt, điều hành triển lãm cơ bản hoàn thiện. Nhiều nhiệm vụ hoàn thành sớm từ 2 đến 6 tháng; quy mô triển lãm, số quốc gia tham gia, đoàn cấp bộ trưởng và nguồn lực huy động đều tăng so với mục tiêu đề ra.

Các nhà máy thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng tập trung hoàn thiện sản phẩm tham gia Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2026. Ảnh: QUANG TUẤN

Về cơ sở vật chất, Tổng cục đã hoàn thành cải tạo các nhà chứa máy bay hiện hữu, đang khẩn trương lắp dựng các khu trưng bày bổ sung, phấn đấu hoàn thành hạ tầng trước ngày 17-11-2026. Các lực lượng tham gia lễ khai mạc tích cực huấn luyện, hợp luyện; phương án bảo đảm an ninh, an toàn, phòng cháy, chữa cháy, giao thông, hậu cần, quân y được chuẩn bị chặt chẽ. Hệ thống kiểm soát ra, vào thông minh và đăng ký trực tuyến cơ bản hoàn thành. Đã có 49 đơn vị, doanh nghiệp trong và ngoài Quân đội cam kết đồng hành với triển lãm.

Sau đợt kiểm tra thực địa của thủ trưởng Bộ Quốc phòng ngày 30-10-2026, Tổng cục tiếp tục rà soát, đôn đốc từng phần việc, quyết tâm hoàn thành công tác chuẩn bị trước ngày 30-11-2026. Yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm tiến độ mà phải đặc biệt coi trọng chất lượng, tính chuyên nghiệp và an toàn, để triển lãm diễn ra trọng thị, thiết thực, hiệu quả.

PV: Tổng cục CNQP kỳ vọng gì từ triển lãm lần này trong thúc đẩy hợp tác công nghệ, liên kết sản xuất và mở rộng thị trường xuất khẩu?

Chuẩn đô đốc Nguyễn Văn Bách: Qua hai kỳ tổ chức, Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò cầu nối quảng bá năng lực CNQP, mở rộng quan hệ đối tác và thúc đẩy hợp tác quốc tế.

Kết quả từ các kỳ triển lãm trước rất đáng khích lệ. Năm 2022, các đơn vị thuộc Tổng cục ký 4 hợp đồng xuất khẩu, trị giá 25 triệu USD; đến năm 2024 tăng lên 11 hợp đồng, trị giá 278,3 triệu USD, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số 16 hợp đồng được ký tại triển lãm. Sau đó, nhiều đối tác tiếp tục đề nghị cung cấp các sản phẩm thế mạnh như súng, đạn, thuốc phóng, thuốc nổ... Điều này cho thấy sản phẩm CNQP Việt Nam từng bước tạo dựng được uy tín trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, mục tiêu của chúng tôi không chỉ dừng ở quảng bá sản phẩm hay ký kết hợp đồng, mà quan trọng hơn là thúc đẩy hợp tác thực chất, lâu dài, phục vụ trực tiếp mục tiêu phát triển CNQP tự chủ, hiện đại.

Theo đó, Tổng cục tập trung vào 3 định hướng. Trước hết là tăng cường hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, nhất là công nghệ nền, công nghệ lõi, vật liệu mới, tự động hóa và số hóa; gắn tiếp nhận chuyển giao với nâng cao năng lực làm chủ. Tiếp đến là thúc đẩy liên doanh, liên kết, cùng đầu tư, sản xuất, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị CNQP toàn cầu. Đồng thời, củng cố quan hệ với các đối tác truyền thống, tìm kiếm khách hàng mới, mở rộng thị trường xuất khẩu, nâng cao uy tín và thương hiệu sản phẩm CNQP Việt Nam.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Tổng cục sẽ tổ chức các hội thảo hợp tác CNQP giữa Việt Nam với các nước, kết hợp tiếp xúc, làm việc song phương, tạo điều kiện để các nhà khoa học, doanh nghiệp trao đổi, tìm kiếm cơ hội hợp tác.

Chúng tôi kỳ vọng triển lãm không chỉ mang lại những hợp đồng cụ thể mà còn mở ra các quan hệ đối tác bền vững, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, sản xuất, từng bước xây dựng nền CNQP Việt Nam chủ động, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!