QĐND - Tình hình tại Y-ê-men đang hết sức căng thẳng trong mấy ngày qua và có dấu hiệu về một cuộc nội chiến đẫm máu. Liên minh châu Âu (EU) đã bắt đầu sơ tán công dân, trong khi đó lãnh đạo nhiều quốc gia trên thế giới bày tỏ quan ngại.

Đài truyền hình Al Jazeera vừa đưa tin Phó tổng thống Y-ê-men, ông M.Ha-đi (M.Hadi) đã tiếp quản chức Quyền Tổng thống và Tư lệnh tối cao các lực lượng vũ trang, sau khi Tổng thống A.Xa-lê (A.Saleh) bị thương trong vụ tấn công ngày 3-6 và phải nghỉ để điều trị vết thương. Theo thông tin mới nhất, đêm 4-6, ông Xa-lê đã tới thủ đô Ri-át  của A-rập Xê-út để trị thương. Giới chức Y-ê-men khẳng định, Tổng thống sẽ trở về sau quá trình điều trị. Theo Hiến pháp Y-ê-men, khi Tổng thống vắng mặt, Phó tổng thống sẽ thay thế đảm nhận vị trí này.

Người biểu tình chống chính phủ tại Xa-na. Ảnh: AFP

 

Trong khi đó, mặc dù đỉnh điểm những căng thẳng đã tạm lắng tại thủ đô Xa-na, song vẫn còn lác đác các vụ bắn rốc-két và pháo ở quận An Ha-xa-ba (Al-Hassaba), nơi đã xảy ra vụ tấn công làm các quan chức cấp cao Y-ê-men bị thương nói trên. Trong một diễn biến khác, cùng ngày, các lực lượng an ninh và quân đội Y-ê-men đã rút khỏi tỉnh Ta-ít, cách thủ đô Xa-na 200km về phía Nam, sau một tuần giao tranh với các tay súng bộ lạc đang nắm giữ một số tòa nhà chính phủ. Một quan chức chính phủ giấu tên cho biết, các lực lượng an ninh đang chuẩn bị cho các cuộc tấn công lớn chống lại các tay súng bộ lạc chống chính phủ và giành lại quyền kiểm soát các tòa nhà chính phủ. Một nhân chứng tại địa phương cho biết, lực lượng an ninh của chính phủ và các tay súng bộ lạc vẫn tiếp tục giao tranh, đạn lạc đã làm nhiều người dân bị thương. Ở phía bên kia chiến tuyến, các tay súng thuộc bộ lạc chống chính phủ Y-ê-men vẫn quyết tâm chiếm giữ các tòa nhà chính quyền tại tỉnh Ta-ít. Nguồn tin từ lực lượng các bộ lạc cho biết, các tay súng thuộc lực lượng các bộ lạc chống chính phủ đã đánh bật lực lượng an ninh Y-ê-men ra khỏi các tòa nhà của chính quyền địa phương, trong đó có cả trụ sở cơ quan an ninh, văn phòng chính quyền tỉnh, trụ sở Ủy ban bầu cử tối cao... ở khu vực trung tâm Ta-ít, chứ không phải do lực lượng này tự rút đi.

Giao tranh giữa các phe phái ở Y-ê-men đang khiến Al-Qaeda “đục nước béo cò”. Lực lượng này đã kiểm soát được một số vị trí khá quan trọng. Một tuần sau khi chiếm giữ tỉnh A-bi-an (Abyan) ở miền Nam Y-ê-men, chi nhánh tổ chức khủng bố Al-Qaeda trên Bán đảo A-rập (AQAP) đã giành quyền kiểm soát thêm một thành phố lớn khác thuộc tỉnh Sa-boa ở Đông Nam nước này. Một quan chức Y-ê-men cho biết, sau nhiều cuộc giao tranh dữ dội với quân chính phủ, các tay súng AQAP đã chiếm được toàn bộ thành phố A-dan, tỉnh Sa-boa và tuyên bố sáp nhập A-dan vào "Tiểu vương quốc Hồi giáo của AQAP".

Tính chất căng thẳng của các cuộc giao tranh khiến cộng đồng quốc tế hết sức lo lắng. Nga đã bày tỏ quan ngại về "cuộc nội chiến kinh hoàng" ở Y-ê-men và kêu gọi các lãnh đạo nước này chấp nhận kế hoạch hòa giải do Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) đề xuất, theo đó, ông Xa-lê sẽ từ chức để đổi lại quyền miễn trừ truy tố. Trước đó, Mỹ và Pháp cũng đã lên án tình hình bạo lực hiện nay ở Y-ê-men đồng thời kêu gọi tất cả các bên ngừng bắn ngay lập tức. Đại diện cấp cao về an ninh và đối ngoại của EU, bà C.A-stơn cho biết, giới chức EU đang theo sát tình hình tại Y-ê-men và bày tỏ quan ngại sâu sắc, đồng thời kêu gọi các bên liên quan ngừng bắn ngay lập tức và kiềm chế tối đa. Anh cũng cảnh báo tình trạng leo thang bạo lực nghiêm trọng tại Y-ê-men và khuyến cáo các công dân Anh rời khỏi nước này ngay lập tức. Theo Ngoại trưởng Anh U.Ha-gơ (W.Hague), Chính phủ Anh lo ngại tình hình an ninh tại Y-ê-men ngày một xấu đi sẽ khiến công tác sơ tán các công dân nước này không thể thực hiện được.

Nguyễn Hoà