QĐND - Thời hạn chót 22 giờ GMT ngày 19-11 (rạng sáng 20-11 theo giờ Hà Nội) mà Liên đoàn A-rập (AL) đưa ra để Xy-ri chấm dứt hành động trấn áp cuộc bạo loạn chống chính phủ ở nước này đã trôi qua mà chưa thấy dấu hiệu bạo lực dịu bớt. Tổng thống Xy-ri Ba-sa An Át-xát (Bashar al-Assad) vẫn tỏ ra cứng rắn trong khi ngày càng phải chịu sức ép mạnh mẽ từ bên ngoài. Những diễn biến của cuộc khủng hoảng chính trị tại Xy-ri khiến dư luận lo ngại về một vòng xoáy bạo lực mới, đầy bất ổn khi quốc gia Trung Đông ngày càng bị đẩy tới sát bờ vực nội chiến.

Một cuộc biểu tình phản đối Tổng thống Át-xát tại Khirbet al-Ghazeleh hôm 18-11. Ảnh: AFP

Trả lời phỏng vấn tờ Thời báo Chủ nhật của Anh, Tổng thống Át-xát khẳng định sẽ "không chịu khuất phục" trước sức ép gia tăng của cộng đồng quốc tế trong việc trấn áp hợp pháp các thành phần bất đồng chính kiến trong nước. “Xung đột sẽ vẫn tiếp diễn và sức ép quốc tế sẽ tiếp tục gia tăng nhằm khuất phục Xy-ri. Song Xy-ri sẽ không cúi đầu”, ông Át-xát nói. Đa-mát sẽ tiếp tục thực thi các biện pháp cứng rắn để ngăn chặn những hành vi vi phạm pháp luật. Xy-ri đã có sự chuẩn bị kỹ càng trước cuộc chiến với phe đối lập cũng như đối mặt với áp lực không ngừng gia tăng từ bên ngoài. Ông khẳng định, sẵn sàng "xả thân" để bảo vệ đất nước trước mưu đồ can thiệp từ bên ngoài, đồng thời cáo buộc AL đang tạo tiền đề cho phương Tây áp đặt hành động quân sự chống Xy-ri, động thái có thể châm ngòi cho "một cơn địa chấn" trong khu vực. Trước đó, trả lời phỏng vấn tờ Tishreen Palace ở Đa-mát, ông Át-xát khẳng định sẽ tổ chức bầu cử vào tháng Hai hoặc tháng Ba năm sau để lựa chọn ra một Quốc hội mới, Chính phủ mới và soạn thảo hiến pháp mới, trong đó có quy định về việc bầu cử tổng thống.

Sáng 20-11, trụ sở của Đảng BAATH cầm quyền đã bị trúng  rốc-két. Nhóm gồm các binh sĩ Xy-ri ly khai đóng tại Thổ Nhĩ Kỳ đã lên tiếng nhận trách nhiệm vụ tấn công. Trước đó, Cơ quan Giám sát nhân quyền Xy-ri cho biết, ít nhất đã có 17 người thiệt mạng và 140 người bị lực lượng an ninh Xy-ri bắt giữ trong các vụ đụng độ. Các cuộc đụng độ trong ngày 18-11 cũng đã khiến hàng chục dân thường Xy-ri thiệt mạng.

Phản ứng trước những diễn biến mới nhất ở Xy-ri, quốc gia láng giềng Thổ Nhĩ Kỳ cho biết đang xây dựng kế hoạch khẩn cấp nhằm thiết lập vùng cấm bay hoặc các vùng đệm ở Xy-ri để bảo vệ dân thường nước này. Dự kiến, kế hoạch trên sẽ được An-ca-ra đưa ra thảo luận rộng rãi một khi tình hình bạo lực tại Xy-ri tiếp tục trở nên tồi tệ. Hôm nay, 21-11, Ngoại trưởng Anh Uy-li-am Ha-gơ (William Hague) dự kiến sẽ có cuộc gặp với các nhà lãnh đạo đối lập của Xy-ri tại thủ đô Luân Đôn, thảo luận về các biện pháp gây sức ép lên chính quyền của Tổng thống Át-xát.

Nguy cơ một cuộc nội chiến đang lởn vởn ở Xy-ri do sự gia tăng hoạt động của các binh lính ly khai chống lại các lực lượng chính phủ cũng như sự thiếu vắng một sự dàn xếp nhanh cho cuộc khủng hoảng. Tuy nhiên, chế độ Át-xát vẫn rất mạnh. Quân đội Xy-ri hiện vẫn có khoảng 200.000 binh sĩ, các tướng lĩnh lãnh đạo thuộc nhóm tôn giáo Alawite rất trung thành với ông Át-xát. Quân đội Xy-ri có tiếng là được đào tạo bài bản, có khả năng triển khai nhiều loại vũ khí hiện đại, xe quân sự và máy bay chiến đấu. Các nhà lãnh đạo phong trào đối lập ở Xy-ri cũng nhiều lần thừa nhận việc đánh bại quân đội của ông Át-xát là một khả năng rất khó xảy ra đối với phe đối lập. Hơn nữa, chế độ Át-xát vẫn đủ sức huy động hàng chục ngàn người phản biểu tình khắp Đa-mát. Ngoài ra, ông Át-xát vẫn có được sự ủng hộ mạnh mẽ của tầng lớp doanh nhân giàu có đầy quyền lực ở Xy-ri.

Xy-ri đang rơi vào tình trạng bất ổn khó lường. Cùng với khó khăn của chính quyền đương nhiệm, sự can thiệp của các lực lượng bên ngoài sẽ càng làm phức tạp thêm tình hình tại quốc gia này.

Dư luận khu vực lo ngại về một cuộc nội chiến tàn khốc tại Xy-ri nếu các bên không tìm được tiếng nói chung trong cuộc khủng hoảng hiện nay. Trong một động thái có liên quan, Hội đồng Dân tộc Xy-ri (SNC) ngày 20-11 đã công bố dự thảo chương trình chính trị với mục đích lật đổ chế độ của Tổng thống Át-xát và tổ chức bầu cử sau giai đoạn chuyển tiếp kéo dài trong một năm.

Ngọc Hà