Iran cáo buộc Israel tấn công cơ sở khai thác khí đốt South Pars

Iran cáo buộc Israel đã tiến hành cuộc tấn công vào cơ sở khai thác khí đốt South Pars, tại khu vực Asaluyeh, tỉnh Bushehr của nước này hôm 18-3. Tehran tuyên bố sẽ tấn công trả đũa vào các cơ sở năng lượng trên toàn khu vực vùng Vịnh, đồng thời đã phóng tên lửa vào Qatar và Saudi Arabia.

 Một khu vực thuộc cơ sở khai thác khí đốt South Pars tại cảng biển Asalouyeh của Iran, ngày 19-11-2015. Ảnh: Reuters

Tập đoàn năng lượng quốc gia QatarEnergy của Qatar cho biết khu công nghiệp Ras Laffan, trung tâm sản xuất và xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới, đã bị tên lửa Iran tấn công, gây “thiệt hại nghiêm trọng”. Trong khi đó, Saudi Arabia thông báo đã đánh chặn và phá hủy 4 tên lửa đạn đạo hướng về thủ đô Riyadh trong ngày 18-3, đồng thời ngăn chặn một cuộc tấn công bằng UAV nhằm vào một cơ sở khí đốt ở miền Đông nước này.

Cơ sở khai thác khí đốt South Pars thuộc Iran là một phần của mỏ khí đốt ngầm tự nhiên lớn nhất thế giới hiện được khai thác chung bởi cả Iran và Qatar. Bộ Ngoại giao Qatar đã chỉ trích Israel về cuộc tấn công mà nước này gọi là “nguy hiểm và vô trách nhiệm”, đồng thời lên án Iran vì hành động đáp trả mà Doha cho là vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế. Qatar ngay lập tức đã trục xuất hai nhà ngoại giao cấp cao của Iran.

Căng thẳng leo thang đang gây ra gián đoạn nghiêm trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu, làm gia tăng áp lực chính trị đối với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. Giá dầu Brent tăng khoảng 5%, vượt 108 USD/thùng, trong khi thị trường chứng khoán toàn cầu giảm điểm.

Xung đột lan rộng ra các quốc gia lân cận của Iran và đã làm gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, khu vực cung cấp năng lượng quan trọng nhất thế giới.

Tại Washington, Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (DNI) Tulsi Gabbard nhận định trước Quốc hội rằng năng lực của chính phủ Iran đã bị suy giảm kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28-2, nhưng vẫn có khả năng duy trì các cuộc tấn công nhằm vào các căn cứ quân sự và cơ sở gắn với lợi ích của Mỹ tại Trung Đông.

Về phía Israel, nước này chưa chính thức nhận trách nhiệm về vụ tấn công cơ sở khai thác khí đốt South Pars. Tờ The Wall Street Journal dẫn nguồn một quan chức Mỹ giấu tên, cho biết Tổng thống Donald Trump đã được thông báo trước về kế hoạch tấn công và ủng hộ hành động này của Israel.

Hãng thông tấn Fars của Iran cho biết các bồn chứa khí và một phần nhà máy lọc khí tại ­­cơ sở khai thác khí đốt South Pars đã bị trúng đạn, song công nhân đã được sơ tán và đám cháy sau đó đã được khống chế.

Iran đồng thời công bố danh sách các cơ sở dầu khí trong khu vực mà nước này coi là “mục tiêu trực tiếp và hợp pháp”, bao gồm nhà máy lọc dầu Samref và tổ hợp hóa dầu Jubail tại Saudi Arabia, mỏ khí Al Hosn tại UAE, tổ hợp hóa dầu Mesaieed và Ras Laffan tại Qatar. Tehran cảnh báo các cơ sở này cần sơ tán ngay lập tức trước khi trở thành mục tiêu bị tấn công.

12 quốc gia kêu gọi Iran “ngừng ngay các cuộc tấn công”

 12 quốc gia đã kêu gọi Iran “ngay lập tức chấm dứt các cuộc tấn công” và tuân thủ luật pháp quốc tế, theo tuyên bố chung được Bộ trưởng Ngoại giao của các quốc gia này công bố trong cuộc họp tại thủ đô Riyadh của Saudi Arabia ngày 19-3.

Tuyên bố chung được đưa ra bởi Bộ trưởng Ngoại giao của các quốc gia gồm Azerbaijan, Bahrain, Ai Cập, Jordan, Kuwait, Lebanon, Pakistan, Qatar, Saudi Arabia, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ và UAE.

Quân đội Qatar phóng tên lửa đánh chặn các tên lửa của Iran trên bầu trời Doha hôm 18-3. Ảnh: Getty

Trong tuyên bố chung, các Bộ trưởng Ngoại giao đã lên án các cuộc tấn công của Iran nhằm vào nhiều quốc gia trong khu vực. Theo đó, các đòn tấn công được cho là đã nhằm vào khu dân cư và hạ tầng dân sự, bao gồm cơ sở dầu khí, nhà máy khử nước mặn, sân bay, khu nhà ở và các cơ quan ngoại giao.

Bên cạnh đó, họ cũng lên án các cuộc không kích của Israel vào Lebanon, đồng thời tái khẳng định ủng hộ an ninh, ổn định và toàn vẹn lãnh thổ của Lebanon.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực tiếp tục leo thang, khi Iran tấn công vào hạ tầng năng lượng trên toàn khu vực vùng Vịnh, gây ra các vụ cháy tại khu công nghiệp Ras Laffan của Qatar và buộc Saudi Arabia phải tiến hành các biện pháp đánh chặn bằng tên lửa đạn đạo.

Trước đó, truyền thông nhà nước Iran cáo buộc Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào một số cơ sở sản xuất dầu mỏ và khí đốt của nước này.

Ngoại trưởng Pháp sẽ thăm Lebanon

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot dự kiến thăm Lebanon nhằm thể hiện “sự ủng hộ và đoàn kết của Pháp đối với người dân Lebanon”, theo thông cáo từ Bộ Ngoại giao Pháp.

Trong chuyến công du, Ngoại trưởng Barrot sẽ hội đàm với Tổng thống Joseph Aoun, Thủ tướng Nawaf Salam và Chủ tịch Quốc hội Nabih Berri nhằm trao đổi về tình hình an ninh - chính trị đang leo thang tại quốc gia Trung Đông này.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot. Ảnh: Getty

Trong thông cáo đưa ra, Bộ Ngoại giao Pháp nhấn mạnh người dân Lebanon đã bị “cuốn vào một cuộc chiến không mong muốn”. Trước đó, Ngoại trưởng Barrot đã điện đàm với những người đồng cấp của Israel và Mỹ để trao đổi về diễn biến khu vực.

Cùng thời điểm, Liên minh châu Âu (EU) kêu gọi Israel chấm dứt chiến dịch quân sự tại Lebanon. Theo tuyên bố của EU, các cuộc tấn công hiện nay đã gây ra hậu quả nhân đạo nghiêm trọng, với ít nhất 968 người thiệt mạng và hơn 1 triệu người phải rời bỏ nhà cửa trong vòng hơn hai tuần qua.

EU cũng bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về chiến dịch tiến công của Israel, cảnh báo nguy cơ leo thang thành một cuộc xung đột kéo dài, đồng thời nhấn mạnh rằng Israel cần chấm dứt các hoạt động quân sự tại Lebanon.

Thương vong gia tăng trên toàn khu vực Trung Đông

 Số người thiệt mạng tiếp tục gia tăng tại nhiều điểm nóng trong khu vực Trung Đông, khi xung đột giữa Iran và liên minh do Mỹ và Israel dẫn đầu chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Tại quận Bachoura, trung tâm thủ đô Beirut của Lebanon, rạng sáng 19-3, quân đội Israel đã phát cảnh báo yêu cầu người dân sơ tán khỏi một tòa nhà bị cáo buộc là cơ sở của lực lượng Hezbollah, trước khi tiến hành không kích và phá hủy hoàn toàn mục tiêu này.

Nhiều tòa nhà tại khu Zuqaq al-Blat ở thủ đô Beirut của Lebanon bị đổ sập sau cuộc tấn công của Israel ngày 18-3. Ảnh: Reuters

Một nhân chứng địa phương cho biết người dân đã được hỗ trợ rời khỏi các khu nhà lân cận sau khi nhận được cảnh báo. Người này nhận định cuộc tấn công đã “gây tổn hại và gieo rắc nỗi sợ hãi, đặc biệt đối với trẻ em”.

Theo tổ chức nhân quyền HRANA có trụ sở tại Mỹ, kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tiến hành các cuộc tấn công vào Iran hôm 28-2, hơn 3.000 người Iran đã thiệt mạng.

Trong khi đó, giới chức Lebanon cho biết khoảng 900 người đã thiệt mạng và 800.000 người phải rời bỏ nhà cửa do xung đột leo thang.

Các cuộc tấn công của Iran cũng gây thương vong tại Iraq và nhiều quốc gia vùng Vịnh khác. Ít nhất 13 quân nhân Mỹ đã thiệt mạng do xung đột tính đến thời điểm hiện tại.

Thị trường tài chính Mỹ giảm điểm, giá dầu tăng mạnh

Thị trường tài chính Mỹ đồng loạt giảm điểm trong phiên giao dịch ngày 18-3, trong bối cảnh giá dầu tiếp tục leo thang sau khi Iran đe dọa tiến hành các đòn trả đũa nhằm vào cơ sở khai thác dầu khí tại vùng Vịnh.

Áp lực từ giá năng lượng tăng cao, kết hợp với các báo cáo về nguy cơ lạm phát, đã khiến các chỉ số chủ chốt trên thị trường tài chính Mỹ suy giảm mạnh. Cụ thể, chỉ số trung bình công nghiệp Dow Jones giảm hơn 1,5%, trong khi chỉ số chứng khoán S&P 500 và Nasdaq Composite đều mất hơn 1%.

Giới đầu tư tỏ ra thận trọng dù Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell khẳng định nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì sự ổn định và lãi suất nhiều khả năng sẽ được cắt giảm trước cuối năm.

Theo ông Powell, tăng trưởng kinh tế và thị trường lao động Mỹ vẫn đang giữ vững. Tuy nhiên, số liệu mới công bố cho thấy lạm phát đã tăng lên mức 3,4% trong tháng trước, và con số này được ghi nhận trước khi xung đột bùng phát, làm dấy lên lo ngại giá cả tiếp tục gia tăng.

Người đứng đầu Fed cũng thừa nhận rằng nếu xung đột càng kéo dài và giá dầu càng tăng cao, tác động tiêu cực đối với nền kinh tế Mỹ sẽ càng rõ rệt trong thời gian tới.