Trước đó, ngày 7-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, chỉ vài giờ trước thời hạn mà ông từng đe dọa sẽ “hủy diệt nền văn minh Iran”. Thỏa thuận ngừng bắn đã chấm dứt các đợt không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, song chưa giải quyết được việc Tehran phong tỏa eo biển Hormuz, động thái gây gián đoạn lớn nhất từ trước tới nay đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu. Đồng thời, giao tranh giữa Israel và lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn tại Lebanon vẫn tiếp diễn.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cho biết, Washington trước đó đã đồng ý với việc dỡ bỏ phong tỏa tài sản của Iran và thực thi lệnh ngừng bắn tại Lebanon, đồng thời nhấn mạnh đàm phán sẽ không bắt đầu nếu những cam kết này chưa được thực hiện. Phái đoàn Iran gồm khoảng 70 thành viên, bao gồm các chuyên gia về kinh tế, an ninh, chính trị cùng lực lượng hỗ trợ và truyền thông, do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araqchi dẫn đầu.

Phái đoàn đàm phán của Iran đến thủ đô Islamabad tối 10-4 (giờ địa phương) để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán với Mỹ. Ảnh: Reuters

Phát biểu trước truyền thông tại Islamabad, Chủ tịch Quốc hội Iran Qalibaf khẳng định Iran có thiện chí đàm phán nhưng “không tin tưởng” Mỹ, đồng thời cho biết Tehran sẵn sàng đạt thỏa thuận nếu Washington đưa ra một “thỏa thuận thực chất” và công nhận các quyền lợi của Iran.

Trong khi Nhà Trắng chưa đưa ra phản hồi chính thức, Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội cá nhân rằng, Iran “không có lợi thế nào” ngoài việc gây sức ép ngắn hạn đối với thế giới thông qua tuyến đường hàng hải quốc tế, và nhấn mạnh mục tiêu duy nhất của Tehran hiện nay là đàm phán. Phó tổng thống Mỹ JD Vance, người dẫn đầu phái đoàn Mỹ, bày tỏ kỳ vọng về một kết quả tích cực, song cảnh báo Washington sẽ không chấp nhận các hành động mang tính “chơi khăm” trong đàm phán.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, trong bài phát biểu tối 10-4 (giờ địa phương), nhấn mạnh rằng đây là giai đoạn mang tính quyết định: “Lệnh ngừng bắn lâu dài là bước đi tiếp theo đầy khó khăn, đòi hỏi giải quyết các vấn đề phức tạp thông qua đàm phán”.

Đại sứ Israel và người đồng cấp Lebanon tại Mỹ dự kiến gặp nhau tại Washington, song hai bên đưa ra quan điểm khác biệt về nội dung sẽ thảo luận. Phía Lebanon cho biết, các bên sẽ bàn về lệnh ngừng bắn và khởi động đàm phán song phương dưới sự trung gian của Mỹ, trong khi Israel khẳng định đây sẽ là khởi đầu của “đàm phán hòa bình chính thức” và từ chối thảo luận về việc ngừng bắn với lực lượng Hezbollah.

Israel và Mỹ cũng cho rằng, chiến dịch nhằm vào Hezbollah tại Lebanon không nằm trong phạm vi lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran. Ngay sau khi lệnh này được công bố, Israel đã tiến hành một trong những đợt tấn công lớn nhất kể từ đầu xung đột, khiến hơn 350 người thiệt mạng tại các khu vực đông dân cư, theo giới chức Lebanon. Ngày 10-4, các cuộc không kích vẫn tiếp diễn tại miền Nam Lebanon, trong đó một đợt không kích đã đánh trúng tòa nhà của chính quyền thành phố Nabatieh khiến 13 thành viên lực lượng an ninh thiệt mạng. 

Theo thống kê của phía Lebanon, ít nhất 1.953 người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel kể từ ngày 2-3. Đáp trả, Hezbollah tuyên bố đã phóng các loạt rocket nhằm vào các thị trấn phía Bắc Israel.

Các nỗ lực cứu hộ được tiến hành sau các cuộc tấn công của Israel tại quận Dahiyeh ở thủ đô Beirut của Lebanon hôm 10-4. Ảnh: Anadolu

Lập trường cứng rắn của Iran trước thềm đàm phán cũng được củng cố bởi tuyên bố của Lãnh tụ tối cao mới Ayatollah Mojtaba Khamenei, người khẳng định Tehran sẽ yêu cầu bồi thường toàn bộ thiệt hại chiến tranh và “không để những kẻ xâm lược thoát khỏi trừng phạt”.

Dù Tổng thống Donald Trump tuyên bố đạt được thắng lợi và làm suy giảm năng lực quân sự của Iran, nhiều mục tiêu ban đầu của chiến dịch vẫn chưa đạt được, bao gồm việc loại bỏ khả năng tấn công các nước vùng Vịnh, chấm dứt chương trình hạt nhân của Tehran, và tạo điều kiện cho sự thay đổi chính trị nội bộ Iran.

Theo giới quan sát, hiện Iran vẫn duy trì năng lực tên lửa và UAV có thể tấn công các nước láng giềng, đồng thời sở hữu hơn 400 kg uranium làm giàu ở mức gần ngưỡng có thể chế tạo vũ khí hạt nhân. 

Trên bàn đàm phán với Mỹ ngày 11-4 (giờ địa phương), đoàn Iran được cho là sẽ đưa ra các yêu cầu lớn, bao gồm việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kéo dài và công nhận quyền kiểm soát eo biển Hormuz, nơi Tehran muốn áp dụng phí quá cảnh và kiểm soát các hoạt động lưu thông, động thái có thể làm thay đổi đáng kể cán cân quyền lực khu vực.

Tính đến ngày 10-4, tàu của Iran vẫn lưu thông qua eo biển này, trong khi tàu của các quốc gia khác bị hạn chế hoạt động. Sự gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu đã làm gia tăng lạm phát và kìm hãm tăng trưởng kinh tế toàn cầu, với tác động dự kiến kéo dài trong nhiều tháng, ngay cả khi các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ đạt được kết quả tích cực.

Dữ liệu lạm phát trong tháng của Mỹ công bố ngày 10-4 cho thấy chỉ số giá tiêu dùng đã tăng 0,9% trong tháng 3, mức cao nhất kể từ làn sóng lạm phát giữa năm 2022.